INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Antoni Rybarski     

Antoni Rybarski  

 
 
1886-10-24 - 1962-12-03
Biogram został opublikowany w latach 1991-1992 w XXXIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Rybarski Antoni (1886–1962) historyk, archiwista. Ur. 24 X w Kielcach, był synem Feliksa (zob.) i Antoniny z Zamojskich.

R. uczył się w gimnazjum filologicznym w Kielcach, zdał tu maturę w r. 1904. Następnie rozpoczął studia na Wydz. Prawnym Uniw. Warsz., przerwane w styczniu 1905 wybuchem strajku szkolnego. Powrócił do Kielc, gdzie uczył łaciny i historii uczniów najwyższych klas, którzy opuścili szkołę w związku ze strajkiem. R. był w tym okresie jednym z głównych działaczy młodzieżowego kółka niepodległościowego w Kielcach. W jesieni 1906 podjął studia historyczne na Wydz. Filozoficznym UJ, które ukończył w marcu 1913 z tytułem doktora filozofii na podstawie pracy Pochodzenie i początek rodu Odrowążów („Przegl. Hist.” 1914 i odb.), pisanej pod kierunkiem Stanisława Krzyżanowskiego. W l. 1913–18 był asystentem w Gabinecie Nauk Historycznych Tow. Naukowego Warszawskiego (TNW). Z ramienia TNW brał udział w wydawaniu „Najdawniejszych ksiąg sądowych mazowieckich” i wydał „Księgę ziemską zakroczymską pierwszą 1423–1427” (W. 1920). Opublikował też: Udział Toporczyków w uwięzieniu biskupa krakowskiego („Kwart. Hist.” 1912), Przezwiska kognacyjne. (Przyczynek metodologiczny) („Przegl. Hist.” 1916 i odb.) oraz Przezwiska topograficzne („Spraw. z posiedzeń TNW, Wydz. Nauk Antropol., Społ., Hist. i Filoz.” R. 10: 1917). Równocześnie w l. 1916–18 uczył historii w Gimnazjum Tow. Ziemi Mazowieckiej. W okresie pierwszej wojny światowej był członkiem zarządu Tow. Miłośników Historii i Polskiego Tow. Krajoznawczego.

W r. 1917 współpracował R. z Komisją Archiwalną w Dep. Spraw Politycznych Tymczasowej Rady Stanu, a od marca 1918 był referentem Wydz. Archiwów Państwowych Min. WRiOP. Brał udział w tworzeniu polskiej służby archiwalnej. W l. 1923, 1925, 1928, 1929–30 i 1931–2 był oddelegowany na kilkumiesięczne pobyty do Moskwy i Leningradu, gdzie w ramach Polsko-Rosyjskiej Mieszanej Komisji Reewakuacyjnej Specjalnej brał udział w pracach rewindykacyjnych zbiorów archiwalnych. Od kwietnia 1927 do wybuchu wojny w r. 1939 był R. zastępcą naczelnego dyrektora Wydz. Archiwów Państwowych Min. WRiOP. Równocześnie od maja 1921 do czerwca 1930 jako profesor zwycz. wykładał polską historię średniowieczną na Wolnej Wszechnicy Polskiej, a w r. akad. 1925/6 prowadził wykłady zlecone z zakresu heraldyki i genealogii na Uniw. Warsz. Opublikował w tym okresie kilkanaście prac z dziedziny archiwistyki, m. in. Potrzeby i zadania fotografii w pracy archiwalnej (w: „Pamiętnik IV Zjazdu Historyków Polskich w Poznaniu”, Lw. 1925), Centralny Zarząd Archiwalny w Odrodzonej Rzeczypospolitej Polskiej („Archeion” [T] 1: 1927 i odb.), Gmachy archiwów państwowych Rzeczypospolitej Polskiej (tamże T. 5: 1929 i odb., wraz z Wincentym Łopacińskim) oraz cykl artykułów sprawozdawczych, dotyczących działalności Wydz. Archiwów Min. WRiOP i poszczególnych placówek archiwalnych. Pisał artykuły na tematy historyczne, jak np. Szkoły kieleckie – zarys historyczny (w: „Księga pamiątkowa Kielczan 1856–1904”, W. 1925). W okresie międzywojennym był przez kilka kadencji członkiem zarządu Tow. Miłośników Historii. W r. 1938 został powołany na sekretarza Komisji Historycznej TNW i sprawował tę funkcję z przerwą wojenną do r. 1950.

W czasie obrony Warszawy we wrześniu 1939 przebywał R. w gmachu Archiwum Głównego, gdzie pełnił dyżury cywilnej obrony przeciwlotniczej. Fragmenty dziennika z tego okresu (Notatki archiwisty – wrzesień 1939) opublikował w „Księdze pamiątkowej 150-lecia Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie” (W. 1958). Od jesieni 1939 do wybuchu powstania 1944 r. wykonywał wraz z Adamem Stebelskim, bez nominacji władz okupacyjnych, obowiązki dyrektora Archiwum Głównego. W czasie powstania przebywał w Śródmieściu, a po jego upadku został poprzez obóz w Pruszkowie wywieziony do Kielc. Od 11 X 1944 pracował w miejscowym archiwum, początkowo jako urzędnik, a od 16 IV 1945 do końca maja t. r. jako jego kierownik. Przyczynił się do zabezpieczenia archiwaliów podworskich z terenu woj. kieleckiego. Równocześnie wykładał archiwistykę na tajnych kompletach Uniw. Ziem Zachodnich w Kielcach. Do Warszawy i do pracy w Wydziale Archiwów Państwowych przy Min. Oświaty powrócił w sierpniu 1945. W r. 1949 przeszedł do pracy w AGAD. W r. 1951 został mianowany kustoszem AGAD; 16 XII 1954 otrzymał tytuł docenta. Przeszedł na emeryturę z dn. 1 X 1957. W „Archeionie”, „Kwartalniku Historycznym” i „Rocznikach Dziejów Społecznych i Gospodarczych” publikował (głównie w l. 1946–51) liczne artykuły dotyczące strat wojennych, rewindykacji i działalności powojennej archiwów. Opracował przewodnik po zespołach archiwalnych Księgi poselskie AGAD w Warszawie (W. 1958), a wraz z Józefem Płochą i Ireną Sułkowską wydał w r. 1961 tom 5 cz. 2 „Sumariusza Ksiąg Metryki Koronnej”, kontynuację pracy Teodora Wierzbowskiego; do końca życia pracował nad przygotowaniem następnego tomu. Biblioteka R-ego zawierająca dzieła i wydawnictwa źródłowe z zakresu historii Polski i archiwistyki była zarejestrowana przez Edwarda Chwalewika w „Zbiorach polskich” (W. 1927 II). Zmarł 3 XII 1962 w Warszawie i pochowany został na cmentarzu Powązkowskim. Był odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi oraz dwukrotnie Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1930 i po wojnie).

Ożeniony z Zofią z Ligowskich R. miał 2 córki: Izabellę i zmarłą w dzieciństwie Annę.

W listopadzie 1979 pracowni naukowej AP w Kielcach nadano imię R-ego.

 

Pakulski J., Piechota R., Ryszewski B., Bibliografia archiwistyki polskiej do roku 1970, W. 1984; Enc. Warsz.; – Chojnacki M., Antoni Rybarski, „Kwart. Hist.” 1964 nr 3 s. 879–80; Dziesięciolecie Polski Odrodzonej (fot.); Suchodolski W., Antoni Rybarski (1886–1962), „Archeion” T. 39: 1963 s. 311 (fot.)–13; Szczepański J., Antoni Rybarski (1886–1962), „Studia Kieleckie” 1981 nr 2 s. 149–52; – Konarski K., Dalekie a bliskie, Wr. 1965; Kowalenko W., Tajny Uniwersytet Ziem Zachodnich. Uniwersytet Poznański 1940–1945, P. 1961 s. 89 (pod imieniem Piotr, którego używał dla celów konspiracyjnych); – „Niepodległość” T. 10: 1934 s. 301; „Życie Warszawy” 1962 nr 289 s. 6, nr 291 s. 6; – AAN: Akta personalne Min. WRiOP, teczka nr 5495; AGAD: Teczka akt personalnych oraz Księga nabytków nr 635; B. Jag.: rkp. 9568 III, 9569 III, 9572 IV; B. Narod.: rkp. 7447 t. 29; B. Ossol.; rkp. 13992/II, 14968/III; – Informacje córki, Izabelli Rybarskiej.

Stanisław Konarski

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
biogramy.pl

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Stanisław Lenartowicz

1921-02-07 - 2010-10-28
reżyser filmowy
 

Jan Józef Szczepański

1919-01-12 - 2003-02-20
pisarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Zygmunt Seyda

1876-04-18 - 1925-01-25
adwokat
 

Stanisław Koszutski

1872 - 1930-08-05
prawnik
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.