INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Bronisław Sikorski     

Bronisław Sikorski  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1996-1997 w XXXVII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Sikorski Bronisław, pseud. Cietrzew (1885–1937), oficer armii niemieckiej, pułkownik WP. Ur. 28 VI w Koźminie w pow. krotoszyńskim, był synem Ignacego, dyrektora Banku Wielkopolskiego w Poznaniu, i Agnieszki ze Sznajderów.

Od r. 1896 S. uczył się w Gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu, od r. 1902 w gimnazjum w Dreźnie, gdzie zdał maturę w r. 1905. W okresie od 1 IV 1905 do 31 III 1906 służył w 47. pp armii niemieckiej w Poznaniu, a potem od 3 VIII do 27 IX był uczestnikiem kursu aspiranckiego w 5. Hanowerskim PP i 30 IX t. r. złożył egzamin oficerski. Następnie jesienią 1907 rozpoczął studia agronomiczne na uniw. wrocł. i w r. 1910 uzyskał dyplom agronoma. W l. 1910–12 zaliczył 3 semestry studiów filozoficznych na UJ (w aktach Arch. UJ nie wymieniony) i 2 semestry studiów na uniwersytecie w Innsbrucku, a w l. 1912–14 4 semestry studiów filozoficznych na Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie, otrzymał dyplom bakałarza i sposobił się do stanu duchownego.

Wybuch pierwszej wojny światowej zastał S-ego w Rzymie, skąd jako obywatel niemiecki został wezwany do powrotu i 10 VIII 1914 wcielony jako oficer kompanijny do 46. pp. Po kursie obsługi karabinów maszynowych walczył w r. 1914 na froncie zachodnim. W dn. 22 III 1915 był awansowany na podporucznika i został mianowany dowódcą kompanii. Wiosną 1915 walczył na froncie wschodnim; 2 V t. r. został ciężko ranny pod Gorlicami, przebywał następnie w szpitalu. Po wyzdrowieniu służył nadal w 46. pp, a od 1 VII 1916 do 15 I 1918 był dowódcą kompanii w 403. pp. Po zatruciu gazem bojowym przebywał ponownie w szpitalu od 16 I do 4 V 1918, najpierw w Poznaniu, a później w Salzbrunn (obecnie Szczawno). W dn. 5 V 1918 przeniesiono go do batalionu zapasowego w 6. p. grenadierów w Poznaniu; służył tam do jesieni 1918. W październiku 1918 S. stanął na czele Wydz. Wojskowego przy tajnym Centralnym Komitecie Obywatelskim i przyczynił się do utworzenia polskich oddziałów zbrojnych, stanowiących formacje Straży Obywatelskiej. W dn. 12 XI 1918 wziął udział w tajnej naradzie przywódców Polskiej Organizacji Wojskowej (POW), a w dniu następnym był czynny przy opanowaniu Wydziału Wykonawczego poznańskiej Rady Robotniczo-Żołnierskiej. Od trzeciej dekady listopada 1918 uczestniczył również w zabiegach związanych z formowaniem kompanii należących do Służby Straży i Bezpieczeństwa.

Po wybuchu powstania wielkopolskiego S. pełnił funkcje oficera łącznikowego Dowództwa Głównego Wojsk Wielkopolskich przy Komendzie Miasta Poznania. Dn. 30 III 1919 został awansowany dwukrotnie, najpierw do stopnia porucznika, a następnie na kapitana ze starszeństwem od 1 IX 1917, a 6 VI 1919 uzyskał awans do stopnia majora. Po zespoleniu Wojsk Wielkopolskich z WP 1 XI 1919 został powołany w skład Inspektoratu Piechoty przy Dowództwie Okręgu Generalnego Poznań. Dn. 1 VI 1920 awansował na podpułkownika, a 15 III 1921 zgłosił gotowość służby w górnośląskiej konspiracji zbrojnej, p.n. Obrona Plebiscytu i zaczął występować pod pseud. Cietrzew. Zgodnie z założeniami górnośląskiego planu operacyjnego z 22 IV 1921 został powołany na stanowisko dowódcy związku taktycznego «Zachód», przemianowanego niebawem na grupę «Południe». Kwaterował ze swym sztabem w Rybniku i dowodził działaniami obronnymi nad Odrą. W czasie III powstania śląskiego wraz z grupą oficerów uczestniczył 2 VI 1921 w zamieszkach, które miały na celu zmuszenie dyktatora powstania Wojciecha Korfantego do przekazania Naczelnej Komendy Wojsk Powstańczych zwolennikowi Józefa Piłsudskiego, kpt. Karolowi Grzegorzkowi. Po opanowaniu sytuacji przez Korfantego S. został usunięty z Wojsk Powstańczych i wyjechał do Poznania. Dochodzenie sądowe prowadzone w tej sprawie zostało umorzone. W dn. 3 VII 1921 S. objął dowództwo 5. pp, a 3 V 1922 uzyskał awans do stopnia pułkownika ze starszeństwem od 1 VI 1919. Jako dowódca 58. pp występował do 31 V 1928. Bywał też często powoływany zastępczo na stanowisko dowódcy 14. DP. Od 26 X 1922 do 26 II 1923 występował także jako dowódca oddziału asystencyjnego w Małopolsce Wschodniej. Marszałek F. Foch w czasie pobytu w Poznaniu w maju 1923 udekorował S-ego Legią Honorową 5 kl. W poł. l. dwudziestych S. zapadł na chorobę serca, w okresie od 2 II 1926 do 29 VII 1927 przebywał na leczeniu. W dn. 31 V 1928 odszedł w stan spoczynku. Zaczął wówczas uczestniczyć w pracach organizacji zrzeszających weteranów, m.in. w Związku Towarzystw Powstańców i Wojaków. Zmarł 25 II 1937 w Poznaniu. Był odznaczony: m. in. Orderem Virtuti Militari V kl., Krzyżem Górnośląskim I kl., Górnośląską Wstęgą Waleczności i Zasługi, Krzyżem POW, Krzyżem Niepodległości z Mieczami, Odznaką Naczelnej Rady Ludowej za waleczność i Odznaką Straży Ludowej.

S. był żonaty z Małgorzatą Zitzlaff z Torunia; miał z nią syna Bronisława Wojciecha Mariana (ur. 23 IV 1924).

 

Enc. powstań śląskich (fot.); Kawalerowie Virtuti Militari 1792–1945, Koszalin 1991 II cz. 1 (Rezler M.); Dziennik personalny Min. Spraw Wojsk., W. 1920 nr 23, 1928 nr 9; Rocznik oficerski, W. 1923, 1924, 1928; – Czubiński A., Powstanie wielkopolskie 1918–1919, P. 1988; Ludyga-Laskowski J., Zarys historii trzech powstań śląskich 1919–1920–1921, W.–Wr. 1973 (fot.); Nad mogiłą śp. pułk. Bron. Sikorskiego, „Powstaniec Wpol.” 1937 nr 5; Polak B., Pułkownik Bronisław Sikorski – dowódca grupy „Południe” w III powstaniu śląskim, w: Nad Odrą, Olzą i Bierawką podczas III powstania śląskiego, Bytom 1955; Powstanie wielkopolskie, Praca zbiorowa pod red. Z. Grota, P. 1968; Ryżewski W., Trzecie powstanie śląskie 1921, W. 1977 (fot.); Wrzosek M., Powstania śląskie 1919–1921, W. 1971; Wyglenda J., Plebiscyt i powstania śląskie, Opole 1966; – Źródła do dziejów powstań śląskich, t. III, cz. 1, styczeń–maj 1921, Wr. 1974; – CAW: Akta personalne P-1391.

Mieczysław Wrzosek

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.