INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Daniel Jan Joachim Chrystian Jauch     

Daniel Jan Joachim Chrystian Jauch  

 
 
1684 - 1754-05-03  
Biogram został opublikowany w latach 1962-1964 w X tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Jauch Daniel Jan Joachim Chrystian (1684–1754), architekt, artylerzysta. Jako kapitan saskiego korpusu inżynierów skierowany do Warszawy w r. 1722 zakupił dwór na Krakowskim Przedmieściu. Od r. 1727 występuje jako pełnomocnik królewski do spraw budowlanych. Był inspektorem, a wreszcie dyrektorem Saskiego Urzędu Budowlanego w Warszawie. W r. 1728 wymieniany jako major, w 1732 jako podpułkownik, wreszcie w 1735 jest już pułkownikiem artylerii koronnej. Od r. 1748 ma również rangę saskiego generała majora. Rządy J-a w artylerii koronnej przypadły na czasy jej najgłębszego upadku. Jak się zdaje, J. był przede wszystkim jej systematycznym administratorem. Głównym kierunkiem jego działalności była architektura. W r. 1726 przebudował wraz z S. Z. Deyblem Pałac Błękitny. W r. 1728 opracował projekt fasady kościoła Św. Krzyża w Warszawie i jednocześnie (1727) wraz z Józefem Fontana przygotowywał przebudowę Pałacu Kazimierzowskiego i budowę koszar kazimierzowskich (ukończone 1732). Zapewne też on budował w sąsiedztwie pałac Gozdzkich (na Dynasach). W r. 1733 zaprojektował castrum doloris Augusta II w warszawskim kościele Kapucynów, w r. 1736 po śmierci Mateusza Daniela Pöppelmanna objął kierownictwo budowy Pałacu Saskiego. W r. 1736/7 zbudował kaplicę królewską przy kościele Kapucynów i dekorował ją na uroczyste nabożeństwa żałobne. W r. 1738 zbudował «pałac pocztowy» w Dąbrowie na drodze z Drezna do Warszawy, zaś w r. 1750 krużganek przed kościołem Reformatów warszawskich i sporządził kosztorys restauracji Pałacu Sandomierskiego (Brühlowskiego), o którego nabycie występował z ramienia króla jeszcze w r. 1727. W r. 1751 ukończono prace nad Kalwarią ujazdowską, trwające 20 lat. Z tegoż czasu pochodzi projekt odbudowy kościoła Św. Wawrzyńca na Woli; przed śmiercią wreszcie zbudował dolną kaplicę Św. Witalisa w kościele Franciszkanów. Projektował też zakrystię w kolegiacie (dzisiejszej katedrze) Św. Jana, odbudował arsenał, amfiteatr w ogrodzie Saskim i wzniósł koszary Mirowskie (na Wielopolu). Związany obowiązkami służbowymi z Warszawą, niewiele budował poza jej obrębem, choć niejednokrotnie służył fachowymi radami w sprawach technicznych, np. przy zakładaniu fontann i osuszaniu piwnic w pałacu hetmana J. K. Branickiego w Białymstoku. Pośredniczył też hetmanowi przy zakupie rzeźb. Przygotował zamek w Grodnie na pomieszczenie sejmu w r. 1752. J. był przede wszystkim inżynierem i dekoratorem, architektem nie był wybitnym, dlatego usunął go w cień jako artysta Karol Fryderyk Pöppelmann. Był poniekąd kontynuatorem sztuki Jana Krzysztofa Knöffla. Ożeniony był z Ewą, córką Burcharda Münnicha, feldmarszałka rosyjskiego; córkę Konstancję wydał za nadwornego lekarza dra Henryka Lelhöffela (Lelewela) – dziadka Joachima. Jego zapewne syn – Ernest Ulrych Jauch – był w r. 1751 porucznikiem i adiutantem korpusu artylerii koronnej, w 1764 – kapitanem, inny (Henryk?) był w r. 1752 majorem Gwardii Pieszej Koronnej. J. nigdy nie nauczył się po polsku i w korespondencji musiał posługiwać się sekretarzem. Na trzy dni przed śmiercią porzucił luteranizm i przyjął katolicyzm. Zmarł 3 V 1754 r.

 

Thieme–Becker, Lexikon d. Künstler; Łoza, Słownik architektów; – Górski, Historia artylerii, s. 161; Gurlitt C., Warschauer Bauten aus der Zeit der sächsischen Könige, Berlin 1917; Hentschel W., Nieznany zamek Augusta Mocnego w Kargowej, „Kwart. Archit. i Urban.” T. 3: 1958 s. 138, 146/7, 149; tenże, Osiemnastowieczna przebudowa kościoła w Piasecznie, „Kwart. Archit. i Urban”. T. 8: 1963 s. 128; Husarski W., J. J. D. J., Dyrektor budowli za czasów saskich, „Prace Kom. Hist. Sztuki PAU” T. 2: 1922 s. LIV–LIX; Kurowski F., Pamiątki miasta Warszawy, W. 1949 I; Kwiatkowski M., Dynasy, „Roczn.Warsz.” T. III: 1962; Lech M., Warszawski cekhaus w dobie saskiej, „Rocz. Warsz.” T. 1: 1960 s. 286, 288; tenże, Regimenty Gwardii w Warszawie, „Roczn. Warsz.” T. 3: 1962 s. 110; Rewski Z., Działalność architektoniczna warszawskich Fontanów, „Biul. Hist. Sztuki i Kultury” T. 2: 1933/4 s. 268, 269, 273; Śliwiński A., Joachim Lelewel, W. 1932; – AGAD: Archiwum Roskie 5.19, 8.63, 5.41, 10.18 (wypisy J. Glinki).

Stanisław Herbst

 
 

Powiązane zdjęcia

   
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.