INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Ernest Jan Henryk Karol h. Mirbach Mirbach  

 
 
Biogram został opublikowany w 1976 r. w XXI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.


 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Mirbach Ernest Jan Henryk Karol h. Mirbach (1763–1819), baron, generał-lejtnant, uczestnik powstania kościuszkowskiego. Pochodził ze szlachty kurlandzkiej, stąd J. U. Niemcewicz nazywa go «Kurlandczyk». Co najmniej od poł. XVII w. Mirbachowie służyli w wojsku Rzpltej, osiągali urzędy i nabywali dobra ziemskie. Henryk M. (pod tym imieniem jest znany) był synem Karola Henryka Gustawa (1741–1800), starosty połągowskiego i właściciela dóbr Łaukożemy vel Ławkożemy w pow. telszewskim na Żmudzi, i Karoliny Wilhelminy Henriety z hr. Tottleben, córki generał-lejtnanta Gottloba Karola. M. za młodu służył w wojsku pruskim, miał być adiutantem feldmarszałka W. J. H. Möllendorffa. Po wybuchu insurekcji na Litwie znalazł się w oddziale Antoniego Woytkiewicza, gen.-majora powiatu telszewskiego, który z kolei podlegał Tomaszowi Wawrzeckiemu. Na czele stu kilkudziesięciu zbrojnych M. zajął Lipawę (Libawę) bez oporu 23 V 1794 i zakupił znajdujące się tam zapasy amunicji i broni. Powtórnie powstańcy wkroczyli do Lipawy 25 VI t. r., a w 2 dni potem M. przyjął akces do powstania «szlachty, obywatelów i mieszkańców księstwa kurlandzkiego» oraz przysięgę wierności; jednocześnie ogłoszono wolność chłopów. M. został powołany na gen.-majora księstwa kurlandzkiego. Kościuszko aprobował akces Kurlandii, a M. awansował na generał-lejtnanta. Wiadomość o zajęciu Lipawy Rada Najwyższa Narodowa kazała ogłosić w Warszawie przy odgłosie trąb. Jednak 11 VII t. r. Lipawa została oddana Rosjanom bez walki. Po raz trzeci została zajęta, również z udziałem M-a, na początku sierpnia t. r. Tym razem, ze względu na jednoczesne zagrożenie Wilna, spotkało się to z wyraźną dezaprobatą Kościuszki. Prawdopodobnie M. wycofał się z kolumną Wawrzeckiego i po upadku powstania znalazł się w Warszawie. Wkrótce, bo już w listopadzie t. r., zjawił się w Grodnie z paszportem A. Suworowa, jednak został aresztowany z rozkazu N. Repnina, gen.-gubernatora Litwy, pod zarzutem podburzania chłopów kurlandzkich przeciwko tamtejszym baronom, i odesłany do Rygi pod konwojem majora M. Barclay de Tolly, w przyszłości naczelnego wodza rosyjskiego w kampanii 1812 r. Katarzyna II kazała oddać M-a pod sąd kurlandzki. Groziła mu kara śmierci. Musiał mieć silnych protektorów, skoro Plato Zubow wstawiał się za nim u gubernatora ryskiego, aby wyroku nie wykonywano. W sierpniu 1795 M. został ułaskawiony przez Katarzynę II i oddany pod opiekę ojca i P. Pahlena, gen.-gubernatora Kurlandii. Swobodę odzyskał po śmierci Katarzyny II. W lipcu 1812 wezwany «przez ogół obywatcli», przystąpił M. do organizowania siły zbrojnej w pow. telszewskim i zdołał zgromadzić ok. 2000 młodzieży szlacheckiej, ale Komisja Rządowa kazała ją rozpuścić z powodu nieufności Napoleona do wszelkich ruchawek.
M. zmarł 27 II 1819 w rodzinnych Łaukożemach. W r. 1793 poczynił nadania na rzecz tamtejszego kościoła, zbudowanego w r. 1754 przez Karola Mirbacha. W małżeństwie (1799) z Anną Doris zum Berge a. d. Medden (1779–1857) miał M. 3 synów i 4 córki.

Enc. Org. (1898–1904), X 213; Deutschbaltisches Biographisches Lexicon 1710–1960, Köln 1970 s. 524; Słownik Geogr., VIII 707, XV cz. 2 s. 259; Genealogisches Handbuch der kurlandischen Ritterschaft, Bearbeitet v. O. Stavenhagen, W. Osten-Sacken u. H. Mühlen, T. Kurland, Görlitz 1930 I 550, 551, 562; Klingspor C. A., Baltisches Wappenbuch, Stockholm 1882; Uruski, XI 115; Winkelmann E., Systematisches Verzeichnis der Quellen und Hilfsmittel..., Pet. 1870 nr 6567, 6571 (są późniejsze wydania); – Iwaszkiewicz J., Litwa w r. 1812, Kr.–W. 1912; Jarochowski K., Opowiadania historyczne, P. 1860 s. 183–201; Kościałkowski S., Antoni Tyzenhauz, Londyn 1970 I; Mirbach E., Die Freiherren und Grafen von Mirbach, Berlin 1887 s. 42; Mościcki H., Dzieje porozbiorowe Litwy i Rusi, Wil. 1913 I 229, 232–4, 236 (za K. Jarochowskim); tenże, Generał Jasiński…, W. 1917; Stepermanis M. K., Vlijanie francuzskoj revoljucii 1789–1794 na agrarnyj vopros v Latvii, w: Ežegodnik po agrarnoj istorii Vostočnoj Evropy 1960, Kiev 1961 s. 328–9 (istnieje wydanie książkowe w języku łotewskim: Lielas liesmas atblazka, Riga 1971 s. 111–20); Szyndler B., Powstanie kościuszkowskie w Kurlandii, „Prace Nauk. Uniw. Śląskiego Nr 29. Prace hist.” T. 3: 1972 s. 53, 56–61, 63, 66–9; Żytkowicz L., Rządy Repnina w Litwie 1794–7, Wil. 1938; – Akty powstania Kościuszki, II 354–5, III 44–5, 142; Akty Vil. Archeogr. Kom., XXXV 38; Niemcewicz J. U., Pamiętniki czasów moich, W. 1957 II 101; Sbornik Russ. Ist. Obšč., XVI 68; Siemieński L., Listy Kościuszki, Lw. 1877 s. 74; Tjažby litovskich krest’jan i žitelej mesteček s upraviteljami imenij, Wil. 1961 II 134–98; – „Gaz. Narod. Wil.” 1794 nr 19 dod., nr 21 dod.
                                                                                                                                                                                                                                  Leonid Żytkowicz

 

 
 

Powiązane artykuły

 

Księstwo Warszawskie

Po pokonaniu – w grudniu 1805 roku – armii austriacko-rosyjskiej pod Austerlitz (Sławkowo na Morawach) cesarz Napoleon I zawarł pośpiesznie pokój z Austrią, rezygnując z kontynuowania......
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Józef Rufin Wybicki

1747-09-29 - 1822-03-10
działacz polityczny
 

Antoni Brodowski

przed 26 grudnia 1784 - 1832-03-31
malarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Adam Idźkowski

1798-12-24 - 1879-05-03
architekt
 
 

Wilhelm Radziwiłł

1797-03-19 - 1870-08-05
generał
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.