INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Jakub Zygmunt Kretkowski h. Dołęga  

 
 
ok. 1740 - 1810-11-13
Biogram został opublikowany w 1970 r. w XV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Kretkowski Jakub Zygmunt h. Dołęga (ok. 1740–1810), starosta grodzki przedecki, poseł na sejmy. Syn Andrzeja, starosty kowalskiego (zm. 1758) i Teresy z Gembartów, skarbniczanki dobrzyńskiej, brat Feliksa (zob.), posiadał na Kujawach klucz chodecki (miasto i wsie) w pow. przedeckim, klucz Kamienna w pow. kowalskim, Głogowę w pow. orłowskim oraz nieruchomości w Warszawie (kamienice) i we Włocławku (spichrze). Druga żona wniosła mu dobra rychwalskie (miasto i wsie) w pow. konińskim, które sprzedał ok. r. 1805. Dn. 30 III 1769 r. został konsyliarzem w zawiązanej wówczas (a nie w styczniu, jak podaje W. Konopczyński) konfederacji barskiej na Kujawach. Wykonał wprawdzie 9 XII przysięgę w Generalności, ale nie wykazał się żadną aktywnością w powstaniu. Oddany dworowi, korzystał z hojnych jego łask. Już w r. 1770 nabył za konsensem królewskim starostwo bobrownickie, które odstąpił w 4 lata później. Sejm 1773–5 r. nadał mu prawem emfiteutycznym na lat 50 starostwo przedeckie. W tym czasie otrzymał również urząd starosty grodzkiego przedeckiego. W r. 1778 posłował na sejm z woj. brzeskiego. Jako członek komisji likwidującej długi Rzpltej podał Izbie projekt skwitowania prac komisji. T. r. dostał Order Św. Stanisława. W r. 1779 był marszałkiem sejmiku deputackiego w Radziejowie, na którym powołano go do Komisji Wojewódzkiej dla przeanalizowania projektu kodeksu Andrzeja Zamoyskiego i przygotowania wniosków do instrukcji poselskiej na przyszły sejm.
W r. 1780 ponownie powierzono K-emu laskę marszałkowską sejmiku przedsejmowego, a równocześnie z woj. brzeskiego został posłem na sejm. Wchodził wówczas do Komisji dla egzaminowania Departamentu Wojskowego. W r. 1782 wysunięto go na członka Komisji Skarbu Kor., ale K. wycofał swą kandydaturę. T. r. otrzymał Order Orła Białego, a w r. 1783 kandydował do kasztelanii kruszwickiej, którą jednak otrzymał Piotr Sumiński. W r. 1784 posłował na sejm grodzieński z woj. brzeskiego. Był wtedy członkiem komisji do egzaminowania Rady Nieustającej. W instrukcjach sejmikowych przekazywano mu głównie skargi na bezprawia pruskie. Na plenum sejmowym głos zabierał rzadko. W l. 1780 i 1786 K. pełnił funkcję komisarza w sądach zadwornych Referendarii Kor. Dn. 30 V 1789 r. został z ramienia Sejmu Czteroletniego komisarzem do oznaczenia dochodów z dóbr ziemskich, duchownych i świeckich powiatu przedeckiego w woj. brzesko-kujawskim. W r. 1807 na zjeździe we Włocławku delegowany był do Warszawy dla złożenia w imieniu obywateli kujawskich hołdu Fryderykowi Augustowi. Równocześnie u marszałka Davouta interweniował w sprawie powstrzymania samowoli wojsk francuskich, a w Radzie Stanu złożył skargę na zbyt rygorystyczne zarządzenia Izby Administracyjnej Poznańskiej. W r. 1784 poślubił K. Konstancję Wodzińską, chorążankę przedecką, która wniosła mu 100 000 złp. posagu; miał z nią córkę Józefę (1785–1844), 1.v. żonę Jana Rutkowskiego z Chełmicy, 2.v. (1813) – Ignacego Lipskiego, i syna Józefa (1789–1850), posła na sejm Król. Kongresowego. Po śmierci Konstancji (1797) ożenił się z Karoliną Dobrzycką, wdową po Glińskim, która po kilku latach rozeszła się z K-m. Zmarł 13 XI 1810 w Kamiennej; pochowany w Chodczu w ufundowanym przez siebie barokowym kościele cmentarnym.

Portret w zbiorach Muzeum Kujawskiego we Włocławku; – Boniecki; Kosiński A., Przewodnik heraldyczny, W. 1885 V; Uruski; – Borucki M., Ziemia kujawska, Włocławek 1882 s. 106, 119, 248; Konopczyński, Konfederacja barska, I; Pawiński A., Dzieje ziemi kujawskiej, W. 1888 V; Pułaski K., Szkice i poszukiwania historyczne, Lw. 1909 IV; Sławiński T., Człowiek istotą rodzinną – genealogia Kretkowskich w XV–XVIII wieku, „Roczn. Pol. Tow. Herald.” S. Nowa, T. 3: 1997 s. 53–74; – Ciąg dalszy kalendarzyka narodowego i obcego na R. P. 1792, W. s. 398, 485; Diariusz sejmu… 1778…, W. 1779 s. 3, 16–7, 125, 188; Diariusz sejmu… 1780, Wyd. S. Badeni, W. s. B. v., 8; Diariusz sejmu… 1782, Wyd. P. Kiciński, W. s. 47; Diariusz sejmu… 1784…, Wyd. M. Tukalski Nielubowicz, W. 1785 s. 12, 126; Księgi Referendarii Koronnej z drugiej połowy XVIII w., Wyd. A. Keckowa i W. Pałucki, W. 1955–7 I–II; Płata wojsk i chleb zasłużonych 1771 s. 51; Vol. leg., VIII 136, 140, 246, IX 83; – B. Ossol.: rkp. 3702 II; – Mater. Red. PSB: Kretkowscy h. Dołęga. Uzupełnienia i sprostowania.
                                                                                                                                                                                                                             Wacław Szczygielski

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Feliks Kretkowski h. Dołęga

ok. 1752 - 1822-11-30 poseł
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 
 

Józef Zajączek h. Świnka

1752-11-01 - 1826-07-30
generał
 

Antoni Brodowski

przed 26 grudnia 1784 - 1832-03-31
malarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Izabella Branicka

około 1 lipca 1730 - 1808-02-14
kasztelanowa
 

Jan Rudzki-Wężyk

1792-03-11 - 1874-01-31
malarz
 

Wacław Seweryn Rzewuski

1784-12-15 - 1831
magnat
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.