INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Jan Grudziński h. Grzymała  

 
 
brak danych - 1735
 
Biogram został opublikowany w latach 1960-1961 w IX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Grudziński Jan h. Grzymała (zm. 1735), starosta rawski. Syn Stanisława, kasztelana rogozińskicgo, i Marianny Opalińskiej, wojewodzianki poznańskiej. Zasłynął jako wybitny dowódca jazdy i partyzant. Brał udział w walkach z Turkami i Tatarami za Jana III. Otrzymał w r. 1697 starostwo żytomierskie. Ok. 1700 r. został porucznikiem chorągwi husarskiej Józefa Potockiego, woj. kijowskiego, i z nim sprzągł na długo swe losy. Z początkiem wojny północnej walczył przeciwko Szwedom, odnosząc szereg sukcesów w działaniach podjazdowych. Pod koniec r. 1704 przeszedł wraz ze swym protektorem na stronę Leszczyńskiego i jako pułkownik jego jazdy toczył odtąd walkę z partyzantami Augusta II. Brał udział m. in. w bitwie pod Koniecpolem, gdzie dowodził prawym skrzydłem wojsk stanisławczyków. Mianowany został przez Leszczyńskiego starostą rawskim, w r. 1706 starostą wasiliskim i żyzmorskim. W r. 1707 był marszałkiem trybunału kor. Po klęsce Karola XII pod Połtawą cofał się ze swymi oddziałami przed następującymi Rosjanami, a później wraz z Potockim uszedł z Polski. Po bitwie pod Odolanowem przeszedł z niedobitkami na Śląsk, a następnie, wkroczywszy znów do Polski, przebił się na Węgry. Tu przez kilka miesięcy walczył po stronie powstańców węgierskich Franciszka Rakoczego przeciwko wojskom cesarskim, odnosząc szereg zwycięstw. Na skutek interwencji cara Piotra musiał w lecie 1710 r. wraz z innymi stronnikami Leszczyńskiego opuścić Węgry i udał się do obozu Karola XII pod Benderem. Po wypowiedzeniu wojny Rosji przez Turcję wziął udział w najeździe Tatarów na Ukrainę w zimie 1711 r., a po zawarciu pokoju znalazł się w Benderze, gdzie został mianowany generalnym regimentarzem wojsk Leszczyńskiego. W maju 1712 r. podjął na czele 4-tysięcznej zbieraniny wyprawę do Polski, mającą na celu wzniecenie powstania przeciw Augustowi II. Przedarłszy się wzdłuż podnóża Karpat pod Kraków, udał się stąd do Wielkopolski. Początkowo odnosił sukcesy i zgromadził znaczną ilość zwolenników, jednak do powstania nie doszło. Naciskany ze wszystkich stron przez oddziały koronne i rosyjskie poniósł wreszcie klęskę pod Krotoszynem. Pozostawiwszy swe wojsko, uciekł na Śląsk, skąd znów przedarł się do Turcji.

W r. 1714 powrócił do kraju, korzystając z amnestii dla stronników Leszczyńskiego. Żył przez pewien czas z pensji wypłacanej mu przez dwór królewski. Z chwilą zawiązania konfederacji tarnogrodzkiej przystąpił do niej, prowadząc na czele małego oddziału skuteczne działania przeciw Sasom. Później uszedł na Litwę. Dalsze jego dzieje nie są znane. Zmarł prawdopodobnie w r. 1735, jak można o tym wnosić ze spisanego w tym czasie w Kazimierzu testamentu. Żoną jego była zaślubiona w r. 1700 Jadwiga Eleonora Żernicka, zmarła po r. 1722.

 

Enc. Org.; W. Enc. Ilustr.; Żychliński, XIII 58; – Feldman J., Polska a sprawa wschodnia, Kr. 1926; Gierowski J., Między saskim absolutyzmem a złotą wolnością, Wr. 1953; Jarochowski K., Wycieczka G-ego do Polski r. 1712, Opowiadania i studia historyczne, P. 1863 II; tenże, Dzieje panowania Augusta II (1702–4), P. 1874; Otwinowski E., Dzieje Polski pod panowaniem Augusta II, Kr. 1849; Wimmer J., Wojsko Rzpltej w dobie wojny północnej, W. 1956; – Epistolae historico-familiares, Wyd. A. Załuski, Brunsberga 1711, Wr. 1761 I–IV; – B. Czart.: rkp. 2634, 2635; – Materiały archiwalne W. Dworzaczka.

Jan Wimmer

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Jan III Sobieski

1629-08-17 - 1696-06-17
król Polski
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Jan Kazimierz Sapieha h. Lis

brak danych - 1730-02-22
starosta
 

Michał Potocki

XVII w. - 1749-12-02
starosta
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.