INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Krzysztof Grodzicki z Grodziska h. Łada  

 
 
brak danych - 1659
Biogram został opublikowany w latach 1959-1960 w VIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Grodzicki z Grodziska Krzysztof h. Łada (zm. 1659), generał artylerii koronnej, kasztelan kamieniecki. Był synem Wojciecha, komornika ziemi łukowskiej, bratem Pawła, również generała art. kor. Służbę wojskową rozpoczął w armii polskiej za Zygmunta III. Właściwe studia wojskowe, zwłaszcza w dziedzinie artylerii i inżynierii wojskowej, odbył za poparciem Mikołaja Sieniawskiego, podczaszego koronnego, że starszym bratem Pawłem w Niderlandach. Po powrocie do kraju walczył w czasie wojny 1626–9 w Prusach przeciw Szwedom pod hetmanem Stanisławem Koniecpolskim. Wreszcie edukację wojskową uzupełnił w armii cesarskiej w czasie wojny 30-letniej pod komendą Wallensteina. W r. 1640 G. został mianowany gubernatorem Kudaku po Janie Żółtowskim; znacznie przyczynił się do umocnienia tej twierdzy. Jako oberszter artylerii wziął udział w działaniach wojennych na Ukrainie pod komendą hetmana Stanisława Koniecpolskiego i odznaczył się w bitwie z Tatarami pod Ochmatowem 29 I 1644 r. W r. 1648 bronił Kudaku przeciw Chmielnickiemu. Po upartym oporze 26 IX dostawszy się do niewoli kozackiej, przebywał w Trechtymirowskim Monasterze. Na mocy ugody Zborowskiej z r. 1649 został zwolniony po dwuletniej niewoli i w r. 1650 mianowany pułkownikiem artylerii pod komendą hetmana polnego, Marcina Kalinowskiego. W bitwie pod Batohem 2 VI 1652 r. dostał się do niewoli tatarskiej. Niebawem wymieniony z niewoli dzięki staraniom karmelity Hilarego, został mianowany po śmierci Zygmunta Przyjemskiego generałem artylerii kor. (magister artilleriae). W tym charakterze położył duże zasługi jako organizator i dowódca, za jego kierownictwa liczba dział i moździerzy wzrosła w r. 1654 do 387. W r. 1653 dowodził artylerią przeciw Tatarom w obozie pod Żwańcem; z początkiem 1655 r. wziął udział w bitwie pod Ochmatowem w działaniach przeciw Chmielnickiemu i Buturlinowi, a jesienią t. r., mianowany gubernatorem Lwowa, bronił skutecznie tego miasta przeciw atakom wojsk Chmielnickiego i Buturlina; najpierw przygotował rozsądnie miasto do obrony, potem rokował z Chmielnickim o okup; z kolei uspokajał niepłatne polskie garnizony w Zamościu i Kamieńcu Podolskim. Za położone zasługi został 22 II 1656 r. starostą drohobyckim. W czerwcu t. r. dowodził z powodzeniem artylerią w szturmie na Warszawę. W toku dalszych działań przeciw Szwedom G. odznaczył się w r. 1656 przy odzyskaniu Łęczycy. W r. 1657 od lutego do czerwca przebywał na załodze w Gdańsku, od czerwca dowodził oblężeniem zajętego przez Szwedów Poznania. W sierpniu 1657 r. działał G. na Pomorzu, aby zmusić elektora do odstąpienia Szwedów. W r. n. mianowany kasztelanem kamienieckim, wziął udział w kampanii w Prusach, bronił Mierzei, skutecznie kierował artylerią podczas oblężenia Torunia do 18 XI 1658 r., stosując nowoczesne środki walki (bomby, granaty). W czasie pertraktacji o odzyskanie Torunia był zakładnikiem z polskiej strony. Po kapitulacji Torunia G. został mianowany gubernatorem tego miasta oraz Prus. Zrazu prowadził z powodzeniem w Prusach południowych działania osłonowe, które przygotowały ostateczną ofensywę i bliskie zwycięstwo. Po sejmie lipcowym 1659 r. rozpoczęto koncentrację wojsk polskich dla odzyskania ujść Wisły. W czasie dalszych działań wojennych zdobył G. 30 VIII 1659 r. Grudziądz, a potem Elbląg. G. zmarł w drugiej poł. 1659 r.

 

Kamienne popiersie w arsenale lwow.: „Tyg. Ilustr.” 1914 nr 27 s. 526; – Enc. Org.; Enc. Wojsk.; W. Enc. Ilustr.; Boniecki; Niesiecki; Uruski; – Czołowski A., Kudak, „Kwart. Hist.” 1926 s. 161–84; Dubiecki M., Kudak, W. 1879 s. 69, 100, 101, 111, 120, 123, 126, 131–7; Górski, Historia artylerii, s. 142, 143, 145, 146, 304, 305; Jakubowski J., Nauka artylerii, W. 1781 I 19–21; Korzon T., Dzieje wojen i wojskowości, Kr. 1912 II, III; Kraushar A., Dzieje Krzysztofa Arciszewskiego, Pet. 1893 II 201, 202, 258, 301, 303; Kubala L., Szkice hist., S. I–II, Lw. 1923 s. 68, 321; tenże, Wojna brandenburska i najazd Rakoczego, Lw.–W. [1917] s. 77, 98, 246, 426; tenże, Wojna moskiewska, W.–Kr. 1910 s. 195, 303, 312–5, 318, 320–3; tenże, Wojna szwedzka, Lw.–W.–P. 1914 s. 295, 314, 339, 345, 476; tenże, Wojna duńska i pokój oliwski, Lw. 1922 s. 30, 51, 185, 186, 189, 191, 194, 198, 467, 543, 596; Nowak T., Oblężenie Torunia w r. 1658, „Rocz. Tor.” 1936; Polska w okresie drugiej wojny północnej, W. 1957 II; Walewski A., Historia wyzwolenia Polski, Kr. 1866–8 I–II; – Kochowski W., Klimakter I, Kr. 1683; tenże, Klimakter II, Kr. 1688 s. 265, 334, 336, 343, 344, 399, 418, 419; Medeksza S., Księga pamiętnicza, Kr. 1875, Script. Rer. Pol., III; Michałowski J., Księga pamiętnicza, Kr. 1864 s. 365, 383, 385, 806; Oświęcim S., Diariusz, Kr. 1907; Rudawski J. W., Historia polska, Pet., Mohylew 1855 I 58, II 35–6; Starowolski Sz., Monumenta Sarmatarum, Kr. 1655 s. 288; Twardowski S., Wojna domowa z Kozaki i Tatary, Kalisz 1681 s. 253, 254, 269; Vol. leg., IV 485, 611; – B. PAN w Kr.: rkp. 1056 k. 1; B. Czart.: rkp. nr 150 s. 105, nr 2576 s. 95; B. Ossol.: rkp. 231 k. 145–6.

Adam Przyboś

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
biogramy.pl

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Jan III Sobieski

1629-08-17 - 1696-06-17
król Polski
 

Zygmunt III Waza

1566-06-20 - 1632-04-30
król Polski
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Karol Ferdynand Waza

1613-10-13 - 1655-05-09
królewicz polski
 

Jan Heweliusz

1611-01-28 - 1687-01-28
astronom
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.