INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Melania z Bergsonów Łychowska (Bornstein-Łychowska)  

 
 
1874-03-11 - 1962-02-17
 
Biogram został opublikowany w 1973 r. w XVIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Łychowska (Bornstein-Łychowska) z Bergsonów Melania, krypt. i pseud. B.-Ł. M., M. B., M. B. dr, M. B. Ł. dr, dr Tadeusz Łychowski (1874–1962), polityk społeczny. Do r. 1920 używała nazwiska Bornstein, następnie – po zmianie nazwiska przez syna – Bornstein-Łychowska, a od r. 1940 – Łychowska. W kryptonimach i pseudonimach nazwisko Łychowski pojawiło się już w r. 1907. Ur. 11 III w zasymilowanej żydowskiej rodzinie mieszczańskiej, była córką Wincentego i Justyny Bergsonów (w latach drugiej wojny światowej Ł. podawała fikcyjne nazwisko panieńskie: Bzowiecka). Studia odbywała na uniwersytecie w Zurychu. Ukończyła je z tytułem doktora prawa publicznego i nauk politycznych. W r. 1902 zaczęła pracę zawodową w Wydziale Czytelń przy Warszawskim Tow. Dobroczynności jako zarządzająca. Pracowała tu do r. 1907. Od r. 1907 do 1917 była członkiem Zarządu Tow. Czytelń m. Warszawy. W tym okresie zaczęła aktywnie zajmować się kwestiami społecznymi i warunkami bytu ludności pracującej oraz problemem emancypacji kobiet. Wyniki badań publikowała w związanych z Polską Partią Socjalistyczną (PPS)-Lewica czasopismach: „Ogniwo”, „Wiedza”, „Związkowiec” i jego kontynuacje. Ogłaszała też artykuły w „Kurierze Codziennym” w okresie, gdy był nieoficjalnym organem PPS. Z ważniejszych prac o ustalonym autorstwie można wymienić np.: Syndykaty robotnicze we Francji („Wiedza” 1907 pod pseud. T. Łychowski), Pierwszy Zjazd kobiet w Rosji („Wiedza” 1909 pod pseud. jw.), Kwestia kobieca („Ogniwo” 1903), Jeszcze w sprawie kobiecej (tamże). W „Ogniwie” zamieszczała w kronice liczne opracowania na tematy społeczne. Mimo że publikowała w pismach PPS-Lewicy, nie była organizacyjnie związana z tą partią (nie zaliczano jej też do sympatyków). Jej kontakty z pismami PPS-Lewicy wynikały z utrzymywania stosunków towarzyskich z adwokatem Marcelim Lewym, który stał blisko tej grupy politycznej.
Po odzyskaniu niepodległości przez państwo polskie Ł. podjęła 1 XII 1918 pracę w Min. Pracy i Opieki Społecznej w charakterze pomocnika referenta, 1 IX 1919 – starszego referenta, kierując równocześnie wydziałem. W dn. 26 XI 1925 została mianowana radcą. Na tym stanowisku pracowała w Ministerstwie do r. 1938, kierując w l. 1935–8 referatem społeczno-ekonomicznym w gabinecie ministra. Na marginesie pracy zawodowej prowadziła badania nad położeniem klasy robotniczej w Polsce. Z tego zakresu ogłosiła drukiem wiele wartościowych prac. Artykuły publikowała m. in. w czasopismach: „Biuletyn Min. Pracy i Opieki Społecznej”, „Praca i Opieka Społeczna”, „Świat Pracowniczy” i in. Spośród licznych opracowań warto wymienić: Płace i ruchy robotnicze w Warszawie w r. 1917 i 1918 na tle czynności niemieckiej komisji płac („Biul. Min. Pracy i Opieki Społecznej” 1919 i odrębna odb.), Co daje Rzeczpospolita i rząd polski robotnikom w Polsce (B. m. 1920), Ceny artykułów spożywczych i płace robotnicze w Warszawie w latach 1914–1921 (razem z S. Rzewuskim, „Praca i Opieka Społeczna” 1921), Ochrona pracy pracowników handlowych i przemysłowych (W. 1925), Dziesięć lat polityki społecznej państwa polskiego 1918–1928 („Świat Pracowniczy” 1928 i odb.), Międzynarodowa Organizacja Pracy. Zarys ustroju i działalności (W. 1928), Izby robotnicze. Organizacja i zadania (W. 1929), Zarys ustawodawstwa pracy („Bilans gospodarczy dziesięciolecia Polski Odrodzonej”, P. 1929 II). Była też redaktorem oficjalnego wydawnictwa Min. Opieki Społecznej pt. „Polityka społeczna państwa polskiego 1918–1935” (W. 1935). W pracach swych w sposób dociekliwy przedstawiała trudną sytuację klasy robotniczej i wskazywała na możliwości jej częściowej poprawy w warunkach istnienia gospodarki kapitalistycznej. Była również autorką przekładu z języka angielskiego książki D. Ricarda „Zasady ekonomii politycznej i podatkowania” (W.–L. 1919, W.–Kr. 1929). W bezpośredniej działalności politycznej nie brała udziału. Zajmowała się jednak działalnością społeczną. Była też członkiem Instytutu Gospodarstwa Społecznego.
W latach drugiej wojny światowej ukrywała się Ł. pod nazwiskiem Łychowska (nazwiska tego używała już do końca życia). Utrzymywała się z udzielania lekcji języków obcych i sprzedaży paczek otrzymywanych od przebywającego na emigracji syna. Po wojnie była na emeryturze. Po nieudanej operacji zaćmy utraciła wzrok i zamieszkała w Domu Sióstr Szarytek w Warszawie. Zmarła w Warszawie 17 II 1962 i została pochowana na cmentarzu na Służewie. Ł. była żoną doktora Maurycego Bernsteina, z którym się rozwiodła. Miała z nim syna Tadeusza (zob.).

Czachowska J., Czachowski A., Wiedza, Nowe Życie, Światło, Kuźnia. 1906–1914. Bibliografia zawartości, Wr. 1956; Kormanowa, Materiały do bibliografii 1866–1918; taż, Materiały do bibliografii 1918–39; Lipska M., Loth R., Ogniwo 1902–1905. Bibliografia zawartości, Wr. 1957; – Kiepurska H., Inteligencja zawodowa Warszawy 1905–1907, W. 1967; Orzechowski J., Kochański A., Zarys dziejów ruchu zawodowego w Królestwie Polskim (1905–1918), W. 1964; Szturm de Sztrem T., Instytut Gospodarstwa Społecznego 1920–1944, W. 1959; – Rocznik Polityczny i Gospodarczy 1935 s. 219; – „Z Pola Walki” 1963 s. 469; „Życie Warsz.” 1962 nr 43 s. 5; – AAN: PRM, wnioski kwalifikacyjne MPiOS t. 657; – Informacje H. Altmana, J. Bornsteinowej, siostry J. Mistera i H. Sokołowskiej.
Zbigniew Landau

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Tadeusz Łychowski (Bornstein)

1900-11-03 - 1967-07-03 ekonomista
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Stanisław Marusarz

1913-06-18 - 1993-10-29
narciarz
 

Wanda Jakubowska

1907-10-10 - 1998-02-25
pedagog
 

Edmund Joachim Szalit

1884-02-15 - 1915-11-07
prawnik
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Wacław Ignacy Michał Lasocki

1837-10-08 - 1921-12-27
lekarz
 

Adam Schwarz

1878-12-07 - 1934-06-01
leśnik
 

Jan Stańczyk

1886-12-23 - 1953-08-07
działacz socjalistyczny
 

Władysław Surzyński

1906-02-24 - 1987-08-05
aktor
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.