INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Michał Pac h. Gozdawa  

 
 
1754-09-30 - 1800-01-29
Biogram został opublikowany w 1979 r. w XXIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Pac Michał h. Gozdawa (1754–1800), starosta kowieński i borciański, poseł na sejm, generał-major wojsk litewskich. Ur. 30 IX, był synem Antoniego Michała (zob.) i Teresy Barbary z Radziwiłłów. Wychowywał się na dworze swego dalekiego krewnego Michała Jana Paca (zob.), który starał się ugruntować go «w cnotach chrześcijańskich» oraz w «sentymentach obywatelstwa» (M. J. Pac do P-a 13 III 1775). Być może kształcił się następnie w kolegium mohylewskim, na co wskazywałaby zawarta w latach młodzieńczych przyjaźń z Marianem Stecewiczem, przeorem karmelitów mohylewskich. Wg opinii Jana Szumskiego, archidiakona prałata białoruskiego, P. wyróżniał się inteligencją i wszechstronnymi uzdolnieniami. «W tak młodym wieku – pisał do jego matki Teresy 2 I 1775 – pierwszy raz widzę wszelką doskonałość i w odpowiedziach roztropność, jaką w najdoskonalszym znajduje się statyście». Podobną o P-u opinię wyrażali gubernator mohylewski i arcybiskup białoruski. W początkach czerwca 1760, a więc zanim ukończył szósty rok życia, matka wyrobiła mu u kuzyna Michała Radziwiłła, hetmana w. lit., patent na chorąstwo w jego regimencie. Wychowany w duchu wysoce patriotycznym, po pierwszym rozbiorze, jako jeden z nielicznych, nie złożył przysięgi z dóbr swych odpadłych do Rosji, tracąc posiadłości w tym zaborze. Gdy w r. 1774 zwracał królowi Order Orła Białego zmarłego ojca, monarcha wynagrodził go za patriotyczny odruch stopniem kapitana buławy wielkiej wojsk litewskich, a w kilka lat później szarżą pułkownika pieszego pułku grenadierów. Na przełomie l. 1774–5 odbył P. podróż po Europie zachodniej, zatrzymując się czas dłuższy w Amsterdamie. Za drugim tam pobytem w listopadzie 1775 poślubił w Utrechcie Ludwikę Tyzenhauzównę, córkę Michała, star. posolskiego, synowicę podskarbiego Antoniego. W kwietniu 1775 wybrał się do Moskwy w interesach swego przyjaciela przeora Mariana Stecewicza i własnych, nie znanych bliżej. W r. 1776 był przeznaczony przez Tyzenhauza do poselstwa z sejmiku kowieńskiego, lecz wskutek opozycji Zabiełłów i Kossakowskich udał się do Grodna, stąd posłował na sejm i 23 VIII podpisał akt konfederacji generalnej obojga narodów. W maju 1778 odwiedził wraz z żoną w Strasburgu Michała Jana Paca. Po powrocie 26 IX 1778 otrzymał starostwo sądowe pow. kowieńskiego i urząd ten sprawował do upadku Polski. W r. 1781 (11 IX) dostał Order Św. Stanisława, a w listopadzie 1783 stopień generał-majora wojsk litewskich. Po rezygnacji Mikołaja Prozora z sęstwa ziemskiego kowieńskiego Ignacy Zabiełło z Antonim Kossakowskim na sejmiku elekcyjnym kowieńskim 9 II 1785 zbrojnie opanowali zamek, miejsce sejmikowania, i, nie dopuszczając przeciwników, wybrali na sędziego Antoniego Blinstruba. Wówczas P. z Tomaszem Wawrzeckim, mając za sobą kilkakrotną przewagę sejmikujących, zorganizowali obrady w kancelarii grodzkiej, wybierając Karola Mejera, którego następnie zatwierdził król na tym stanowisku.

P. dziedziczył w pow. kowieńskim Jezno ze wspaniałą rezydencją, Żybortowszczyznę w pow. słonimskim, Hołowczyn i Kniażyce koło Mohylewa. W r. 1781 nabył od Karola Radziwiłła Koniuszany w woj. wileńskim. W r. 1783 procesował się z Antonim Tyzenhauzem o starostwo rumszyskie w pow. kowieńskim woj. trockiego. Dn. 7 III 1776 matka scedowała mu starostwo niegrodowe borciańskie w pow. lidzkim.

P. parał się też poezją, zachował się niedrukowany utwór wierszowany z r. 1775, pt. Na niezabudesz, ku czci przeora Mariana Stecewicza. Straciwszy znaczną część majątku, schorowany, pod koniec życia «wpadł w melancholię» i zmarł 29 I 1800 w Mycie (Myto w pow. lidzkim); został pochowany 2 II t. r. w katakumbach kościoła w Jeznie.

Z Ludwiką z Tyzenhauzów (zm. zapewne 1791), która po rozwodzie (ok. 1785) wyszła za mąż za generała Pawła Grabowskiego (zob.), miał P. syna Ludwika Michała (zob.) i córkę Zofię Aleksandrę (1782–1856), żonę płka Feliksa Potockiego, a następnie Ksawerego Niesiołowskiego (zob.), oraz zmarłą w wieku dziecięcym (w r. 1786) Konstancję. Z nie znaną z imienia Kamińską miał syna naturalnego Ludwika Kamińskiego (zob.).

 

Estreicher; Słown. Geogr. III 581, VIII 855, IX 854; Dworzaczek; Uruski; Żychliński, V, VIII; Łoza, Kawalerowie; – Kościałkowski S., Antoni Tyzenhauz, Londyn 1971 I–II; Wolff J., Pacowie, Pet. 1885; – Vol. leg., VIII 528; – AGAD: Arch. Radziwiłłów, Dz. V 11211, 11237; B. Czart.: rkp. 879; B. Ossol.: rkp. 12770 (Listy od i do P-a), 13622 (Korespondencja P-a).

Wacław Szczygielski

 

 
 

Powiązane artykuły

 

Księstwo Warszawskie

Po pokonaniu – w grudniu 1805 roku – armii austriacko-rosyjskiej pod Austerlitz (Sławkowo na Morawach) cesarz Napoleon I zawarł pośpiesznie pokój z Austrią, rezygnując z kontynuowania......

Powstanie Kościuszkowskie

Insurekcja kościuszkowska rozpoczęta 24 marca 1794 roku, zakończona 16 listopada 1794 roku, to powstanie narodowe początkowo przeciwko Rosji, później także skierowane przeciwko Prusom. Jedno z najbardziej......

Bitwa Pod Racławicami, 4 kwietnia 1794 r.

24 marca 1794 roku na rynku krakowskim ogłoszony został „Akt powstania obywatelów mieszkańców województwa krakowskiego”, dający początek powstaniu kościuszkowskiemu, jednemu z przełomowych......
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Franciszek Wężyk

1785-10-07 - 1862-05-02
pisarz
 

Antoni Brodowski

przed 26 grudnia 1784 - 1832-03-31
malarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Hieronim Konarski h. Gryf

1700-09-30 - 1773-08-03
pijar
 

Tomasz Andrzej Adam Łubieński

1784-12-24 - 1870-08-27
ziemianin
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.