INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Mieczysław Stanisław Mozdyniewicz     

Mieczysław Stanisław Mozdyniewicz  

 
 
1896-03-13 - 1975-10-25
Biogram został opublikowany w 1977 r. w XXII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Mozdyniewicz Mieczysław Stanisław (1896–1975), pułkownik dyplomowany WP. Ur. 13 III w Zbyszycach, pow. Nowy Sącz, był synem Juliana, przemysłowca, i Katarzyny z Biernatów. Po ukończeniu szkoły powszechnej i realnej wstąpił do Wyższej Szkoły Przemysłowej w Krakowie, której jednak nie ukończył na skutek wybuchu pierwszej wojny światowej. Począwszy od r. 1913 był członkiem «Strzelca» w Krakowie, w którego szeregach odbył kurs podoficerski. We wrześniu 1914 jako podoficer zgłosił się do 2 p. piechoty Legionów Polskich (II Bryg.). Podczas służby w Legionach awansował kolejno: 29 IX 1914 na chorążego, 28 V 1915 na podporucznika, 1 IV 1916 na porucznika. W czasie walk II Bryg. Legionów na Bukowinie był dwukrotnie ranny pod Rarańczą. Po kryzysie przysięgowym w Legionach, od 1 VIII 1917 służył w Polskiej Sile Zbrojnej (Polnische Wehrmacht) awansując do stopnia kapitana. Zajmował stanowisko zastępcy komendanta Szkoły Podoficerskiej, a od 1 XII 1917 do 16 VII 1918 zastępcy komendanta Szkoły Podchorążych Polskiej Siły Zbrojnej oraz kierownika wyszkolenia. W sierpniu 1918 otrzymał przydział do sztabu 1 batalionu 2 p. piechoty Polskiej Siły Zbrojnej. Uczestniczył w rozbrajaniu Niemców w Warszawie w listopadzie 1918, zajmując na czele swego batalionu cytadelę. W dn. 11–20 XI t.r. dowodził batalionem 2 p. piechoty WP. Dn. 15 XII 1918 otrzymał przeniesienie do nowo formującej się Dyw. Litewsko-Białoruskiej na dowódcę batalionu. W marcu 1919 odkomenderowany do Armii Polskiej gen. Józefa Hallera we Francji, objął dowództwo batalionu w 5, a następnie w 6 p. strzelców polskich (późniejszym 48 p. piechoty Strzelców Kresowych). Do kraju powrócił wraz z pułkiem w grudniu 1919, po czym został przyjęty 5 I 1920 do Szkoły Sztabu Generalnego w Warszawie. Podczas wojny polsko-radzieckiej w r. 1920 był 20 IV przydzielony do sztabu I armii, a 4 VIII został szefem sztabu w dowództwie grupy gen. Lucjana Żeligowskiego; następnie dowodził Słuckim Pułkiem Strzelców oraz był szefem sztabu w dowództwie Obozu Warownego Brześć nad Bugiem.

Od 1 I 1921 M. wznowił studia w Szkole Sztabu Generalnego i ukończył je 1 IX 1921. W stopniu majora został zweryfikowany ze starszeństwem z 1 VI 1919. Objął następnie stanowisko szefa sztabu 28 dyw. piechoty w Warszawie. Od 1 X 1923 do 11 X 1926 był kierownikiem referatu dyslokacyjnego I Oddziału Min. Spraw Wojskowych. Dn. 15 VIII 1924 awansował do stopnia podpułkownika. Podczas przewrotu majowego w r. 1926 stanął po stronie rządu, w związku z czym był zawieszony w czynnościach służbowych w okresie 15 V – 11 X 1926. Od 11 X 1926 do 27 VII 1927 był zastępcą dowódcy 57 p. piechoty w Poznaniu. Z dn. 27 VII 1927 został dowódcą 70 p. piechoty w Pleszewie, awansował 1 I 1930 do stopnia pułkownika. Dn. 15 IX 1935 przeniesiono go na stanowisko dowódcy piechoty dywizyjnej 12 dyw. piechoty w Tarnopolu, skąd w lipcu 1939 został odkomenderowany na dowódcę 55 dyw. piechoty rezerwowej w Katowicach. Stanowiska tego jednak nie objął, ponieważ w końcu sierpnia 1939 mianowano go dowódcą 17 Wielkopolskiej Dyw. Piechoty po gen. bryg. Maksymilianie Kamskim-Milanie. Podczas kampanii wrześniowej 1939 r. dywizja ta walczyła w składzie armii «Poznań». Pod dowództwem M-a dywizja w dn. 9–12 IX t.r. brała udział w uderzeniu Grupy Operacyjnej gen. bryg. Edmunda Knolla-Kownackiego na skrzydło niemieckiej 8 armii na ogólnym kierunku środkowa Bzura – Łódź, w wyniku którego została rozbita niemiecka 30 dyw. piechoty. Dn. 10 IX t.r. dywizja płka M-a stoczyła m. in. ciężkie boje z niemiecką 17 dyw. piechoty w Małachowicach i odznaczyła się w walkach pod Celestynowem. Następnie 16 IX t.r. uczestniczyła w natarciu w rejonie Sochaczewa oraz forsowaniu dolnej Bzury.

Dn. 17 IX 1939 po przegranej bitwie M., wraz z szefem sztabu dywizji, dostał się do niewoli w rejonie Bibijampola. Fragment jego relacji o działaniach dywizji w bitwie nad Bzurą został opublikowany w książce pt. „Wojna obronna Polski 1939. Wybór źródeł” (W. 1968). Początkowo przebywał w oflagu XA–Itzehoe, gdzie rozwinął żywą działalność w ruchu oporu. Będąc starszym obozu Itzehoe podpisał memoriał protestujący przeciw łamaniu przez niemiecką komendę obozu postanowień Konwencji Genewskiej w stosunku do polskich oficerów-jeńców, za co został skazany na pobyt w więzieniu obozowym. Mimo represji nie zmienił postawy wobec Niemców. Później przebywał m. in. w oflagu Murnau, gdzie podjął nieudaną próbę ucieczki. Wraz z grupą «krnąbrnych» oficerów 17 I 1940 został skierowany do oflagu VIII B–Silberberg (Srebrna Góra koło Kłodzka). Tu umieszczono go w karnym forcie Spitzberg. Dn. 1 XI 1940 został przewieziony wraz z grupą polskich oficerów do międzynarodowego obozu specjalnego Colditz-oflag IV C. Pod koniec 1941 r. objął w Colditz kierownictwo tajnej organizacji obozowej, współpracującej z Komendą Główną Armii Krajowej. W kwietniu 1942 został przeniesiony do jenieckiego obozu karnego w Lubece (oflag X C), następnie do oflagu VI B w Dössel-Warburg w Westfalii. W obu obozach aktywnie uczestniczył w ruchu oporu, kierował sekcją ucieczkową. W kwietniu 1945 po wyzwoleniu oflagu Dössel-Warburg przez wojska amerykańskie był komendantem polskiego obozu wojskowego w Dössel, a następnie komendantem grupy obozów wojskowych i cywilnych w Peckelsheim w Westfalii. Do kraju powrócił w r. 1946. Pracował początkowo w Dyrekcji Lasów Państwowych w Gorzowie Wlkp. (1947), później w Dyrekcji Państwowych Nieruchomości Ziemskich w Poznaniu (1947–9). Przeniósł się następnie do Słupska, gdzie pracował m. in. w Dyrekcji Okręgowej Państwowych Gospodarstw Rolnych (1949–51), w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu Kosmetykami – jako zastępca dyrektora do spraw handlowych (1954–9), a ostatnio w Miejskim Handlu Detalicznym Artykułami Przemysłowymi (1962–7). W r. 1967 przeszedł na emeryturę. Był członkiem Stowarzyszenia PAX oraz Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. Zmarł w Słupsku 25 X 1975 i tu został pochowany. M. miał liczne odznaczenia: Krzyż Oficerski Orderu Polonia Restituta, Krzyż Niepodległości, Krzyż Walecznych (czterokrotnie), Srebrny Krzyż Orderu Virtuti Militari, Złoty Krzyż Orderu Virtuti Militari (za kampanię 1939 r.) i in.

M. był dwukrotnie żonaty. Z pierwszego małżeństwa miał córkę Danutę. Z drugiego małżeństwa z Anielą Janiak (ślub w r. 1933) miał syna Mirosława (mgr ekonomii) i córkę Ewę (lekarkę).

 

Encyklopedia II wojny światowej, W. 1975; Łoza, Czy wiesz, kto to jest?; Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu, W. 1917; Rocznik oficerski, W. 1923, 1924, 1928, 1932; – Chocianowicz W., W 50-lecie powstania Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, Londyn 1969; Datner Sz., Tragedia w Doessel, W. 1970; Francuziak W., Śp. płk. Mieczysław Mozdyniewicz, „WTK” 1975 nr 47 (fot.); Głowacki Z., Obrona Warszawy i Modlina na tle kampanii wrześniowej 1939, W. 1975; tenże, 17 Wielkopolska Dywizja Piechoty w kampanii 1939 roku, (Przedmowa M-a), L. 1969 (fot.); Godlewski J., Bitwa nad Bzurą, W. 1973; Iwanowski W., Wysiłek zbrojny narodu polskiego w czasie II wojny światowej, W. 1961 I 615; Księga chwały piechoty, W. 1937–9; Moczulski L., Wojna polska, P. 1972; Piechota 1939–1945, Londyn 1971 z. 6; Porwit M., Komentarze do historii polskich działań obronnych 1939 roku, W. 1973 cz. 2; Sławiński K., Jeniecki obóz specjalny Colditz, W. 1973 s. 15, 48 (fot. zbior.), 49; Steblik W. Armia „Kraków” 1939, W. 1975; Wróblewski J., Armia „Łódź” 1939, W. 1975; Zawilski A., Bitwy polskiego września, W. 1972 I–II; – Dziennik Rozkazów 1918–1939; Fikus F., Polska Podziemna za drutami oficerskich obozów jenieckich, „Więź” R. 18: 1975 nr 6 s. 132–4, 140; Jellenta S., Jeszcze o ruchu oporu w oflagach, tamże nr 10 s. 123; Kutrzeba T., Bitwa nad Bzurą, W. 1958 s. 188; Pol. Siły Zbrojne, t. I cz. 1–3; Wojna obronna Polski 1939. Wybór źródeł, W. 1968; – „Tyg. Powsz.” 1975 nr 48 s. 7; „Życie Warsz.” 1975 nr 248; – Arch. Wojsk. Inst. Hist. w W.: Jellenta S., Przewrót majowy w oczach uczestnika, sygn. S/I 2158; CAW: Akta personalne; – Notatki M-a w posiadaniu Anieli Mozdyniewicz; Relacje pisemne Stefana Jellenty i Mariana Węclewicza w posiadaniu autorki; – Informacje Ludwika Głowackiego, Jerzego Pietrzaka, Witolda Kucharskiego i Józefa Mertki.

Urszula Nowicka-Olech

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.