INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Otto Fryderyk Felkersamb  

 
 
XVII - 1705-11-27  
Biogram został opublikowany w 1948 r. w VI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Felkersamb (Felkierzamb, Felkierzan, Felkersam, Felkierzon, Voelkersahm) Otto Fryderyk († 1705), h. własnego, wojewoda inflancki, syn Jana, starosty rajgrodzkiego i właściciela majątku Niegranden w Kurlandii, i Elżbiety von den Brincken, pochodził z polskiej dysydenckiej rodziny z Inflant. Rodzina ta przybyła w końcu w. XVI z Saksonii, przyjęła polskie poddaństwo, spolszczyła się, skoligaciła z możniejszymi polskimi i litewskimi rodami; długo też zaliczała się do zamożniejszych, lecz w czasie wojen szwedzkich zubożała; pozostała jednak wierną Rzpltej aż do jej upadku. O młodości F-a mało wiemy; po raz pierwszy widzimy go w bitwie z Kozakami pod Słobodyszczami pod hetmanem Lubomirskim; za rany w tej bitwie poniesione otrzymał w r. 1660 starostwo czorsztyńskie. W r. 1664 był już pułkownikiem wojsk kor. Na akcie elekcji króla Michała F. podpisał się wraz z województwem malborskim z zastrzeżeniami na rzecz ziem pruskich; elekcję zaś Sobieskiego podpisał wraz z ziemią warszawską. Za Sobieskiego wszedł do senatu, ciesząc się szczególnymi łaskami obojga królestwa; w r. 1677 został pierwszym kasztelanem inflanckim. Do pozyskania łaski królewskiej obok osobistych zalet, przede wszystkim rycerskiego ducha, przyczyniło się przejście F-a wraz z całym domem na katolicyzm oraz wysługiwanie się obojgu Sobieskim jeszcze w czasach przedhetmańskich. Kasztelan inflancki wraz z swą drugą żoną Elżbietą Windischgraetz stał się niebawem domownikiem i przyjacielem króla; spełniał różne funkcje na dworze królewskim. Z wiosną r. 1683 jeździł jako deputat do Wiednia »ad foedus conflandum«, zyskując w czerwcu tegoż roku od ces. Leopolda z dóbr śląskiej kamery »remunerację« w kwocie 1500 guld. Wziął też udział w wiedeńskiej potrzebie, walcząc na prawym skrzydle z polską jazdą; zawsze towarzyszył królowi »lubo w kotarze, lubo w pokojach«; opiekował się królewiczem Jakubem, woził listy królewskie z pola walki do kraju, wreszcie towarzyszył królowej Marysieńce w podróżach. Walczył w czasie całej kampanii Sobieskiego nad Dunajem, dowodząc regimentem, na który Stanisław Radziwiłł, marszałek lit., miał ochotę; był pod »Strigonium«, »Szecinem«; dopiero w grudniu r. 1683 przez Lubowlę udał się z polecenia króla do kraju. Z sejmu r. 1683 został wybrany do komisji »ratione kościołów w Inflantach« dla ich wzniesienia po poszczególnych starostwach. W lutym r. 1684 zasiadał w radzie senatu w Krakowie.

Za powyższe usługi w roku 1685 F. został wyniesiony po Janie Trach Gnińskim na województwo czernihowskie i otrzymał po swym ojcu starostwo rajgrodzkie. W r. 1686 brał udział w wyprawie wołoskiej, przyprowadziwszy własny pieszy regiment 390 ludzi, wymieniany w kompucie wojska cudzoziemskiego zaciągu; w sierpniu tegoż roku zasiadał w radzie senatu w obozie nad Prutem pod Stefanowcami. Lutowy sejm warszawski r. 1690 wybrał go komisarzem do dystrybuty hiberny wojskowej i deputatem na trybunał skarbowy. 25 maja 1690 brał udział w »Senatus consilium postcomitiale« w Warszawie a następnie bawił wraz z Krasińskim, referendarzem kor., w Królewcu dla zatwierdzenia paktów welawsko-bydgoskich z nowym elektorem Fryderykiem III. Kiedy Kazimierz Pac, biskup żmudzki, prosił elektora o zezwolenie na odbudowanie starej kaplicy Deręgowskich w ich wsi rodzinnej koło Tylży, obaj polscy komisarze poparli starania biskupa Paca i uzyskali pełny sukces. W r. 1691 znowu przyprowadził królowi pieszy regiment z 380 ludzi złożony, z którym walczył pod Niemcem i Suczawą. W r. 1695 odstąpił starostwo czorsztyńskie swemu kuzynowi Jerzemu Grothusowi. Wreszcie w sierpniu r. 1696 postąpił na woj. inflanckie i w tym charakterze podpisał konfederację generalną po śmierci Sobieskiego. F. posiadał liczne dobra w Koronie, na Litwie i w Kurlandii.

F. jako konwertyta był gorliwym katolikiem, czego przez całe życie dawał czynne dowody; szczególnie żywo opiekował się zgromadzeniem trynitarzy. Trzykrotnie wstępował w związki małżeńskie: najpierw z Katarzyną Butlerówną, córką starosty preńskiego Gotharda Wilhelma, i Konstancji Wodyńskiej, wdowy po Erneście Grothusie; potem ożenił się z Karoliną Elżbietą hrabianką Windischgraetz, córką Bogumiła i Marii Oettinger, wreszcie w r. 1700 w Rokitnie z jej siostrą Marią Katarzyną. Zmarł bezpotomnie 27 XI 1705.

 

Uruski IV 23; Boniecki II 264, 272; Niesiecki IV 20; Żychliński XVII 199, XXVIII 19–20; W. Enc. Il. XXI 191; Enc. Org. VIII 732–3; Elektorowie królów, »Rocz. Her.« I 50; Kochowski, Hist. panowania Jana Kazim., P. 1859, II 94; Kochowski, Commentarius belli adversum Turcas ad Viennam gesti, Kr. 1684, 25; Kochowski, Klimakter Lipsk 1853, IV, 270; Zawadzki, Hist. arcana, Cosmopoli 1699; Załęski, Jezuici w Polsce, t. IV cz. III 1315, cz. IV 1653; Chowaniec, Wyprawa Sobieskiego do Mołdawii w 1686 r., W. 1932; Vol. Leg. V 310, 698, 766; Kluczycki, Akta do dziejów Jana III, sprawy 1683 r., Kr. 1883, Acta Hist. II, VI 31, 75, 154, 214, 263, 276, 337; Helcel, Listy Sobieskiego do żony, Kr. 1860, I 64, III 147, 156, 159, 165, 171, 183; Rkp. Czart. 183, 844, 2656, 2681.

Adam Przyboś

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
    Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.