INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Piotr Stermich-Valcrocciata  

 
 
1863-08-31 - 1935-09-08  
Biogram został opublikowany w latach 2004-2005 w XLIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Stermich-Valcrocciata (Stermich de Valcrociata, Stermicz) Piotr (1863–1935), dyrygent, reżyser operowy.

Ur. 31 VIII (w wielu opracowaniach podawany jest r. 1868) w Zadarze w Dalmacji (Austro-Węgry, obecnie Chorwacja) w rodzinie włoskiej o chorwackim rodowodzie (Strmić), nobilitowanej w r. 1843 przez cesarza Austrii Ferdynanda I. Ojcem S-a-V-y był Nicolo (1839–1896), autor pierwszej opery z historii Dalmacji „La madre slava” z włoskim librettem (wyst. 3 IV 1865 w Teatro Comunale w Trieście), matką Erminia Pivetta (1838–1904). Braćmi S-a-V-y byli: Vincenzo (Vladimir), Stanislao, Antonio, Venceslao, siostrą Darinka.

Studia muzyczne odbył S.-V. w Mediolanie i konserwatorium w Wiedniu; zwieńczył je dyplomem w r. 1889. Zaangażowany przez A. Boita w Bolonii dla dyrygowania jego operą „Mefistofeles”, wyjeżdżał zapewne z bolońskim zespołem jako dyrygent do Moskwy i Petersburga (1895–6). Występował też na Malcie. Zapewne w tym okresie zawarł znajomość z G. Puccinim, który przekazywał mu cenne wskazówki interpretatorskie. W r. 1898 poznał w Bolonii Salomeę Kruszelnicką i niebawem otrzymał dzięki niej zaproszenie do objęcia funkcji dyrygenta w operze warszawskiej. Przybył do Polski w r. 1899 i został zastępcą dyrygenta w Teatrze Wielkim w Warszawie; debiutował „Traviatą” G. Verdiego (wyst. 6 X t.r.). Następnie w l. 1901–7 był tam dyrygentem i prowadził w tym okresie m.in. „Rigoletta” Verdiego, „Żydówkę” J. Halévy’ego, „Afrykankę” G. Meyerbeera, „Goplanę” Władysława Żeleńskiego, „Hrabinę” Stanisława Moniuszki. Potem przeniósł się do Lwowa, gdzie w sezonach 1907/8–1909/10 był dyrygentem opery i operetki w Teatrze Miejskim. W opinii krytyków stanowił ostoję zespołu, zdarzały mu się jednak niepowodzenia: w sezonie 1908/9 wystawienie „Tannhäusera” R. Wagnera pod jego batutą uznano za nieudane. Prawdopodobnie w r. 1911 wyjechał na zaproszenie dyrektora A. Neumanna do Pragi, gdzie został dyrygentem, przede wszystkim do oper włoskich i francuskich w Deutsches Landestheater. Dyrygował tam m.in. wystawieniami: „Afrykanki” Meyerbeera, „Romea i Julii” Ch. Gounoda, „Otella” Verdiego (wszystkie w r. 1911), „Klejnotów Madonny” E. Wolfa-Ferrariego (1912) oraz uważanego za najwybitniejsze wówczas osiągnięcie S-a-V-y „Falstaffa” Verdiego (1913). T.r. prowadził także „Rienziego” R. Wagnera, „Toskę” Pucciniego i „Wilhelma Tella” G. Rossiniego. Współpracował z zatrudnionym tamże dyrygentem i reżyserem K. Pringsheimem, szwagrem T. Manna. W r. 1914 dyrygował jeszcze w Pradze, m.in. operami „Manon” J. Masseneta i „Dziewczęciem z Zachodu” Pucciniego, lecz w 2. poł. t.r. przeniósł się do Wiednia, najpierw do opery dworskiej, a następnie do Volksoper, gdzie objął stanowisko dyrygenta.

W r. 1919 wrócił S.-V. do Warszawy i 3 XII t.r. dyrygował w Teatrze Wielkim operą „Madama Butterfly” Pucciniego. W r. 1922 został zaangażowany na stanowisko dyrektora i pierwszego dyrygenta Opery Poznańskiej; uznano go za «opatrznościowego męża poznańskiej opery», który «wywiódł ją na nieprzeciętny poziom» („Comoedia” 1927 nr 17). Wystawiał tam opery W. A. Mozarta („Uprowadzenie z Seraju”, „Wesele Figara”, „Don Juan”), Meyerbeera („Hugenoci”), Wagnera („Tannhäuser”, „Zygfryd”, „Lohengrin”), Verdiego („Aida”), C. M. Webera („Wolny strzelec”), A. Ponchiellego („Gioconda”). Miał opinię wybitnego interpretatora muzyki Rossiniego. Ponadto wystawił w Poznaniu czternaście oper i osiem baletów kompozytorów polskich, m.in. Żeleńskiego („Konrad Wallenrod”), Henryka Opieńskiego („Maria”, „Jakub Lutnista”), Feliksa Nowowiejskiego („Legenda Bałtyku”, „Tatry”), Bolesława Wallek-Walewskiego („Pomsta Jontkowa”); dyrygował tam również koncertami symfonicznymi.

W r. 1929 został S.-V., po Emilu Młynarskim, dyrektorem Opery Warszawskiej; cieszył się opinią «wybitnego praktyka operowego» (Karol Stromenger), jednak skonfliktowany ze środowiskiem artystycznym i borykający się z ogromnym zadłużeniem Opery, w r. 1930 podał się do dymisji. Za propagowanie muzyki czeskiej (dyrygował w Polsce operami „Sprzedana narzeczona” i „Dalibor” B. Smetany oraz „Jenufa” L. Janačka, a także oratorium „Ludmiła” A. Dvořaka) otrzymał w r. 1931 czechosłowacki Order Białego Lwa IV kl. W l. 1932–3 był kierownikiem muzycznym Studium Operowego Tow. Opery Narodowej w Warszawie. Ostatnie lata życia spędził w Berlinie, gdzie zmarł 8 IX 1935.

W małżeństwie zawartym w r. 1914 w Zagrzebiu z Jadwigą Dębicką, śpiewaczką operową, poznaną podczas pracy we Lwowie (zob. Stermich-Dębicka Jadwiga), S.-V. dzieci nie miał.

 

Portret olej. przez nieznanego malarza w Muz. Teatr. w W.; Karykatura przez Zygmunta Szpingiera, reprod. w: „Salon Liter.” 1922 z. 1; Fot. w: Muz. Teatr. w W., „Muzyka” 1929 nr 10 dod. „Ilustr. Kron. Muzycz.”, „Tyg. Ilustr.” 1929 nr 37; – Błaszczyk, Dyrygenci; Divadelni encyklopedie, „Divadelni revue” (Praha) 2004 nr 4 (J. Ludvová); Słown. Muzyków Pol., II; Wpol. Słown. Biogr.; – Internet: www.freepages.genealogy.rootsweb.com/˜stermich/nstermich; – Orlicz M., Polski teatr współczesny, W. 1935 (fot.); Papée S., 10 lat teatru w Polsce Zachodniej (1918–1928), P. 1930; Stromenger K., Wznowienie „Halki” w Operze Warszawskiej, „Tyg. Ilustr.” 1929 nr 37 (fot.); Szczublewski J., Teatr Wielki w Warszawie 1833–1993, W. 1993; Świtała T., Opera Poznańska 1919–1969, P. 1973; Wypych-Gawrońska A., Lwowski teatr operowy i operetkowy w latach 1872–1918, Kr. 1999 (jako Stermicz-Valcrociata); – Wywiady z S-em-V-ą: „Comoedia” 1927 nr 22–23 (fot.), „Świat” 1930 nr 13 (fot.); – „Comoedia” 1927 nr 17; „Echo Muzycz. Teatr. i Artyst.” 1899 nr 39, 1901 nr 13 (fot.); „Tydzień Radiowy” 1927 nr 35; – Nekrologi z r. 1935: „Muzyka” nr 8–9, „Orkiestra” nr 9; – IS PAN: Afisze teatr.; – Informacje Huberta Reitterera z Wiednia (Österreichisches Biographisches Lexikon), m.in. na podstawie Österreichisches Staatsarchiv, Haus-, Hof- und Staatsarchiv w Wiedniu, Hoftheater, Generalintendant, Zl. 1211 ex 1914 (Schachtel 297).

Andrzej Jazdon

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Postaci powiązane

 
 
więcej  
 

Postaci z tego okresu

 

Stanisław Rotwand

1839-06-11 - 1916-02-23
prawnik
 

Kornel Ujejski

1823-09-12 - 1897-09-19
poeta
 
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.