INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Samuel Minwid h. Kościesza odmienny  

 
 
Biogram został opublikowany w 1976 r. w XXI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Minwid Samuel h. Kościesza odmienny (1602 – po 1654), minister kalwiński, superintendent zborów w dystrykcie zawilejskim. Był synem Jana (zob.). Nie wiemy, gdzie się kształcił. W r. 1625 został katechistą w Kiejdanach, a w rok później powołano go do Szydłowa. Gdy został ministrem (1628), skierowano go na dwór Krzysztofa Radziwiłła, hetmana polnego lit. W r. 1632, zgodnie z życzeniem Radziwiłła, synod prowincjonalny skierował go do zboru świętojezierskiego, ale już t. r. był ministrem w Serejach. W l. 1630, 1632, 1634, 1636 pełnił M. funkcję pisarza synodu prowincjonalnego. Jako delegat zborów litewskich brał udział w konwokacji generalnej włodawskiej (1634). W r. 1636 wyznaczono go na wizytatora dystryktów nowogródzkiego i zawilejskiego. W r. 1637 zgromadzenie prowincjonalne powierzyło mu opiekę nad dystryktem żmudzkim. W r. 1638 powołany został na superintendenta zawilejskiego i osiadł w Birżach. W tym charakterze brał udział w negocjacjach o ujednolicenie obrzędów i ceremonii w zborach Korony i Litwy. W czasie uroczystości pogrzebowych Krzysztofa Radziwiłła M. wygłosił w gładkiej polszczyźnie jedno z trzech kazań nad trumną zmarłego (wyd. w Lubczu w r. 1641, pt. Droga powszechna to jest kazanie na wyprowadzenie przezacnego ciała…, a dedykowane synowi zmarłego Januszowi). Synod prowincjonalny 1641 r. zlecił M-owi zinwentaryzowanie biblioteki zborowej przechowywanej w Owancie. Nie wykonał on jednak tej pracy. Wraz ze wszystkimi superintendentami prowincji litewskich brał udział w konwokacjach generalnych w Orli w l. 1639 i 1644. W r. 1645 podpisał instrukcję dla delegatów na Colloquium charitativum w Toruniu. W r. 1651 zgromadzenie prowincjonalne powierzyło mu na dwa lata (do r. 1653) opiekę nad dystryktem żmudzkim. Zjechał wówczas do Kiejdan, aby przeprowadzić wizytację zboru i szkoły. Za koadiutora dano mu ks. Jana Borzymowskiego. Obaj znali dobrze język litewski. Od tego okresu datuje się ich ścisła współpraca. Jej efektem była tak bardzo potrzebna dla ludności litewskiej „Kniga nobażnistes…” Zwłaszcza jej część II i III zawierająca „Summę ewangelii” oraz „Katechizm i modlitwy” była tłumaczona i opracowana przez M-a i Borzymowskiego. „Księga do nabożeństwa” została wydana w r. 1653 w Kiejdanach w drukarni J. I. Rhetasa. Synod prowincjonalny t. r. dziękował im nie tylko za «przetłumaczenie i skomponowanie» księgi, ale też za obmyślenie i podjęcie się zebrania kolekt «na wydrukowanie tego opus». Obaj superintendenci – Borzymowski i M. – na sfinalizowanie jej druku zaciągnęli dług w wysokości 200 zł u kapitana Jakuba Meina. Pieniądze ze sprzedaży 400 egzemplarzy „Księgi” (100 było przeznaczonych do biblioteki kiejdańskiej) miały być oddane superintendentowi zawilejskiemu. W r. 1653 M. wizytował ponownie gimnazjum kiejdańskie. Trudno ustalić dokładną datę śmierci M-a, ponieważ w protokołach synodalnych istnieje luka w l. 1655–8. W każdym razie żył jeszcze do końca r. 1654, natomiast brak jego podpisu pod protokołem konwokacji kiejdańskiej w r. 1658, a w r. 1659 administrację dystryktu zawilejskiego powierzono superintendentowi żmudzkiemu. M. pozostawił syna Mikołaja (zob.).

 

Estreicher, XIX, XX; – Biržiška W., Senujų lietuvišku knygų istorija, Ch. 1953; Gizbert-Studnicki W., Zarys historyczny wileńskiego kościoła ewangelicko-reformowanego i jego biblioteki, Wil. 1932 s. 16; Knygos lietuvų kalba, T. I (1547–1861), V. 1969; Kosman M., Litewskie kazania pogrzebowe z pierwszej połowy XVII wieku, „Odr. i Reform. w Pol.” T. 17: 1972 s. 90; Kot S., Geneza i tło historyczne Biblii litewskiej Chylińskiego, P. 1958 s. 4 (odb. z 2 t. Biblii litewskiej Chylińskiego); Lukšaite I., Lietuvių kalba reformaciniame judējime XVII a., Acta Historica Lituanica, Vilnius 1970 V 17, 23, 26, 29, 36; Łukaszewicz J., Dzieje kościołów wyznania helweckiego w Litwie, P. 1843 II 217; Tworek S., Starania o ujednolicenie obrządku kalwińskiego w Polsce XVII wieku, „Odr. i Reform w Pol.” T. 16: 1971 s. 133; – Obraz historyczny kalwinizmu na Litwie 1650–1696 r., „Reform. w Pol.” R. 4: 1926 s. 219; Węgierski A., Libri quattuor Slavoniae Reformatae, W. 1973; – AGAD: Arch. Radziwiłłów dz. VIII rkp. 713 k. 108, 125, 134, 135, 144, 171, 338, 341, 342; B. Lit. Akad. Nauk w Wil.: ERS – 1157 s. 167, 307, 411, 413, 420–421, 462, ERS – 1136; B. Republikańska w Wil.: F. 93 nr 16 (Księga I synodów dystryktu żmudzkiego 1639–1692), F. 93 nr 21 (Księga sesji zboru kiejdańskiego 1628–1663) s. 87, 94, 115; B. Uniw. Warsz.: Kartoteka synodaliów.

Stanisław Tworek

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Jan III Sobieski

1629-08-17 - 1696-06-17
król Polski
 

Władysław IV Waza

1595-06-09 - 1648-05-20
król Polski
 

Zygmunt III Waza

1566-06-20 - 1632-04-30
król Polski
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Michał Piotr Boym

ok. 1614 - 1659-08-22
jezuita
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.