INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Stanisław Edmund Kluczycki     

Stanisław Edmund Kluczycki  

 
 
1829-11-11 - 1900-11-02
Biogram został opublikowany w latach 1967-1968 w XIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Kluczycki Stanisław Edmund (1829–1900), popularyzator wiedzy, pionier rybactwa. Ur. 11 XI w Żółkwi, syn Karola, mandatariusza, i Marianny Olejowskiej. Był trzynastym z szesnaściorga dzieci. Jego braćmi byli m. in. Franciszek Ksawery (1821–1904), historyk, Jan Feliks (1814–1895), dziennikarz i historyk, oraz Witold, lekarz domowy Tarnowskich. Po ukończeniu gimnazjum we Lwowie zapisał się K. na filozofię, ale studia przerwały mu wydarzenia 1848 r. i nieudała próba przedostania się w r. 1849 na Węgry. K. został zmobilizowany, odbył służbę wojskową na Węgrzech i został zwolniony w randze podporucznika, po czym ukończył prawo i przeszedł do administracji jako urzędnik prokuratorii skarbu w Koszycach. W l. 1862–99 był sekretarzem kancelarii dóbr Potockich w Krzeszowicach. Tu zapoznał się ze sztuczną hodowlą pstrągów, zainicjowaną w Polsce przez lekarza Potockich J. Radziwońskiego. K. objął po nim w r. 1874 wylęgarnię w Dubiu i kierował nią do r. 1899, wielokrotnie odznaczany za hodowlę pstrągów i złotych jazi. Sztuczna hodowla ryb i wylęgarnictwo zbliżyły go do pioniera nowoczesnego rybactwa polskiego M. Siły-Nowickiego. K. wziął udział w organizowaniu Krajowego Tow. Rybackiego (KTR) w r. 1879, pełnił w nim w l. 1884–99 funkcję wiceprezesa, a w l. 1889–91 redaktora periodyku towarzystwa „Okólnik Rybacki”. W r. 1887 organizował wraz z A. Gostkowskim pierwszą galicyjską wystawę rybacką w Krakowie, potem ofiarował do muzeum rybackiego wiele cennych eksponatów, m. in. 125 słojów z preparatami obrazującymi rozwój pstrąga od chwili zapłodnienia ikry. W l. 1880–9 reprezentował też kilkakrotnie rybactwo galicyjskie na ogólnopaństwowych naradach w Wiedniu, wygłaszając w l. 1881, 1882 i 1887 referaty w sprawach organizacyjnych i wylęgarnictwa. Wybrany został honorowym członkiem KTR.

Obok rybactwa interesowała K-ego astronomia, geologia, zoologia, astrofizyka i z tego zakresu opublikował, przy pomocy braci: Franciszka, Witolda, a zwłaszcza kuzyna Jana (ur. 2 VIII 1852 – zm. 8 V 1903), absolwenta Uniw. Lwow., potem administratora drukarni „Czasu”, sześć oryginalnie ujętych i na wysokim poziomie, choć popularnonaukowych prac. Niebo i ziemia (Kr. 1894), przeszło 500-stronnicowe dzieło poświęcone astronomii i jej historii, geologii, paleontologii, dedykowane Róży i Zofii Potockim (których po śmierci ich ojca Artura był współopiekunem), zostało wysoko ocenione przez L. Birkenmajera. W r. 1896 opublikował K. w Krakowie dwie mniejsze prace: Świat napowietrzny oraz Argon i helium, poświęcone eksploracji atmosfery przy pomocy balonów, składowi atmosfery i elementom meteorologii. Potem opisał ciekawie życie, anatomię i zwyczaje mrówek krajowych i zagranicznych (Mrówki, Kr. 1897). Ostatnie dzieło, pt. Powstanie świata planetarnego, Kr. 1900 (także osobno po niemiecku), dotyczyło odkrycia księżyców Jowisza i też recenzowane było przez L. Birkenmajera. Poza tym opublikował w r. 1870 przebieg swego procesu (w związku z niezatrudnieniem w zarządzie dóbr krzeszowickich petenta) o obrazę honoru i szkalowanie na łamach „Kraju” i „Diabła”, jednego z pierwszych procesów przed sądem przysięgłych w Galicji (przegranego zresztą przez K-ego) oraz Genealogię Kluczyckich (Kr. 1886). Zmarł K. 2 XI 1900 r. w Krakowie.

 

Fot. w Arch. Inst. Zoologicznego PAN, Dział. hist.; – Brzozowski S., Tobiasz M., Z dziejów rybactwa małopolskiego, Studia i Mater. z Dziej. Nauki Pol. 1964 Ser. B/9 s. 72, 75, 77; – „Czas” 1900 nr 270; Kalendarz Krak. J. Czecha, 1901 s. 98–9; „Okólnik Rybacki” 1889/4, 1901/51; „Roczn. AU” 1887 s. 100, 1897/8 s. 75; – Arch. Inst. Zoologicznego PAN: Dział hist. p. 1124.

Stanisław Brzozowski

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
Ten biogram został opublikowany dzięki PGE - Mecenasowi projektu iPSB. pge-logo-pion-size2.png
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Stanisław Witkiewicz

1851-05-21 - 1915-09-05
architekt
 

Antoni Kamieński

1878-06-13 - 1942
polityk
 

Edmund Joachim Szalit

1884-02-15 - 1915-11-07
prawnik
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Józef Sanojca

1887 - 1953-04-29
publicysta
 

Paweł Edmund Strzelecki

1797-07-20 - 1873-10-06
podróżnik
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.