INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Stefania Okołów-Podhorska     

Stefania Okołów-Podhorska  

 
 
1884-08-07 - 1962-07-21  
Biogram został opublikowany w 1978 r. w XXIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Okołów-Podhorska Stefania, pseud. i krypt. igs., Miles, (S.P.), (s.p.o.), S.P.O., (S.P.O.), (spo), SPO (SPO), St. P.O. (1884–1962), literatka, dziennikarka. Ur. 7 VIII 1884 (wg niektórych źródeł miała się urodzić w r. 1887) w Warszawie, była córką nauczyciela Stefana i Joanny z Żurkowskich (zob.). Po ukończeniu pensji Jadwigi Sikorskiej w Warszawie złożyła egzamin na patent nauczycielski, następnie studiowała polonistykę na kursach zorganizowanych przez Tow. Wyższych Kursów Naukowych. W l. 1900–12 pracowała jako nauczycielka udzielając lekcji w domach prywatnych i na pensjach żeńskich. W r. 1912 zamieszkała w Siedleckiem, prawdopodobnie z mężem (ok. r. 1906 wyszła bowiem za mąż za nie znanego z imienia Łozińskiego). Wychowana w kulturalnej atmosferze, wcześnie podjęła pracę literacką, publikując w r. 1902 na łamach „Bluszczu” swe pierwsze próby poetyckie. Do r. 1914 napisała wiele wierszy, a także nowel, fragmentów prozy, szkiców o pisarzach (głównie o kobietach-pisarkach), felietonów, sprawozdań i recenzji literackich. Była nadto cenioną recenzentką teatralną. Utwory publikowała w „Bluszczu” (1902–14), „Kurierze Warszawskim” (1903–14), „Tygodniku Ilustrowanym” (1908–14, tu m. in. zamieściła w r. 1911 nowelę pt. Do domu ojców, wyróżnioną na konkursie pisma), „Gazecie Warszawskiej” (1905, 1910–11, m. in. felietony o tematyce warszawskiej), „Głosie Warszawskim” (1908–9), ponadto w „Kurierze Litewskim” (1906–12), „Myśli Polskiej” (1906–7) i in. W l. 1915–18 przebywała w Rosji, w Bobrujsku, pełniąc funkcję siostry miłosierdzia w szpitalu ziemstwa; r. 1916 spędziła na wsi na Mohylowszczyźnie. W r. 1919 powróciła do Siedlec i tu aż do wyjazdu do Warszawy pracowała jako nauczycielka historii i literatury w gimnazjach żeńskich. W t.r. ukazał się pierwszy tomik poetyckich juweniliów O.-P.-iej zbierający wiersze powstałe po r. 1908, pt. Tarcza (W.), składający się głównie z utworów o akcentach patriotycznych.

Po powrocie do Warszawy O.-P. podjęła w r. 1921 przerwaną pracę literacką i publicystyczną; żywo uczestniczyła w życiu literackim i kulturalnym Warszawy, była postacią znaną i cenioną, zwłaszcza jako redaktorka „Bluszczu”, poczytnego i z wieloletnimi tradycjami pisma dla kobiet. Redakcję prowadziła najpierw krótko w l. 1921–2, a następnie w l. 1927–39. W tym drugim okresie pismo to przekształciło się w periodyk o charakterze społeczno-literackim (uzyskało zresztą ten podtytuł), odznaczający się wysokim poziomem literackim i publicystycznym. O.-P. starannie dobierała współpracowników; pisały w „Bluszczu” m. in.: Maria Dąbrowska, Maria Kuncewiczowa, Ewa Szelburg-Zarembina, Maria Jasnorzewska-Pawlikowska, Pola Gojawiczyńska. Problematyka polityczna ujęta była w sposób informacyjny (m. in. dział: Co słychać w Polsce i o Polsce). Znacznie więcej uwagi poświęcano zagadnieniom ruchu kobiecego i sprawom rodziny. O.-P. prowadziła stały dział recenzji teatralnych. Liczne artykuły, wiersze, eseje, szkice, recenzje literackie i teatralne drukowała także i w innych czasopismach, m. in. w „Pionie”, „Tygodniku Ilustrowanym”, „Wiadomościach Literackich”, „Czasie”, „Gazecie Polskiej”, „Gazecie Warszawskiej”, „Ilustrowanym Kurierze Codziennym”, „Kurierze Warszawskim”, „Kurierze Czerwonym”, w którym prowadziła też stały dział recenzji teatralnych. W l. 1928–39 współpracowała z Polskim Radio, wygłaszając felietony teatralne, odczyty oraz audycje literackie. W działalności O.-P-iej dość ważną pozycję zajmowała twórczość przekładowa; spolszczyła powieść P. Moranda „Lewis i Irena” (1924), A. Gerbaulta „Sam przez Atlantyk” (1925, przedruk, pt. „W pogoni za słońcem”, 1957), H. Duvernoisa „Eunuch” oraz „Gizela” (1927, 1929), Y. Colette „Rąbek zasłony” (1928).

W l. 1925–39 O.-P. wielokrotnie wyjeżdżała za granicę: do Francji, Włoch, Turcji, Jugosławii, Bułgarii, Islandii; plonem tych podróży były zajmujące reportaże (np. Kalejdoskop paryski, „Comoedia” 1926, Wieczna młodość Stambułu, „Naokoło Świata” 1935, Listy włoskie, „Radio” 1927, nadto reportaże z Bułgarii w „Tyg. Ilustr.” 1918, 1922, 1923). Kontynuując swe zainteresowania piszącymi kobietami wydała w r. 1938 tom literackich sylwetek współczesnych poetek i prozaiczek polskich pt. Kobiety piszą (W.), przyjęty ówcześnie z dużym zainteresowaniem.

Okres okupacji niemieckiej O.-P. przeżyła w Warszawie; źródłem jej utrzymania była renta inwalidzka pobierana z Ubezpieczalni Społecznej oraz zatrudnienie w kiosku z książkami w kawiarni «Swann», gdzie równocześnie kolportowała «zakazane» książki wśród wiejskich zespołów czytelniczych. Brała udział w konspiracyjnych spotkaniach literackich. W r. 1942 zdobyła wyróżnienie za pamiętnik z obrony Warszawy w konkursie ogłoszonym przez Komisję Propagandy Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK oraz za „Biuletyn Informacyjny” (fragmenty zostały opublikowane w konspiracyjnie wydanej książce „Pamiętniki z oblężenia Warszawy”, 1942, rękopis w całości zniszczony w r. 1944). Po powstaniu warszawskim osiedliła się w Częstochowie, pracując od 16 I 1945 do 1 IV 1948 jako kierowniczka Biblioteki Miejskiej; prowadziła ponadto miejscowy Klub Literatów i była lektorką języka rosyjskiego w Wyższej Szkole Administracyjno-Handlowej. Zarówno pracą zawodową, jak i społeczną przyprzyczyniła się do rozbudzenia życia kulturalnego w Częstochowie. Po powrocie do Warszawy w kwietniu 1948 zajęła się pracą literacką i publicystyczną oraz objęła redakcję pisma „Moda i Życie Praktyczne”, a w l. 1950–3 prowadziła dział kulturalny w „Kurierze Codziennym”, współpracując równocześnie z wieloma czasopismami. Jak dawniej, tak i po wojnie uprawiała O.-P. publicystykę, krytykę literacką i artystyczną oraz teatralną na łamach „Nowej Kultury”, „Nowin Literackich”, „Odrodzenia”, „Stolicy”, „Teatru”, „Radia i Świata”, „Twórczości” i in. W ostatnich latach życia zajęła się głównie pracą literacką. Związana z życiem kulturalnym Warszawy, opisywała jej ulice, domy i ludzi w licznych, nasyconych szczegółami obyczajowymi felietonach i szkicach, które zebrała w tomie pt. Warszawa mego dzieciństwa (W. 1955). Napisała też beletrystycznie ujętą książkę Podróże Mickiewicza (W. 1957) i powieść o Wacławie Rzewuskim pt. Bohater wielkiej przygody (W. 1960). Przetłumaczyła kilka utworów beletrystycznych z języka rosyjskiego, m. in. nowele W. Korolenki (druk. w: „Dzieła wybrane”, tegoż, 1952) oraz wspólnie ze Stefanią Bądkowską – Czechow we wspomnieniach swoich współczesnych (1960). Była członkiem Związku Literatów (od 1920), Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (od 1948), a w l. 1945–53 Stronnictwa Demokratycznego. Zmarła w Warszawie 21 VII 1962 i została pochowana na cmentarzu Powązkowskim. Była odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi i Krzyżem Kawalerskim Orderu Polonia Restituta.

Z małżeństwa, zawartego w r. 1912 z obywatelem ziemskim Władysławem Łozińskim, z którym się rozwiodła, nie pozostawiła potomstwa.

Nieopublikowana twórczość O.-P-iej: tom poezji lirycznych z l. 1920–35, wybór recenzji teatralnych 1926–39, tom listów z podróży do Włoch i Turcji oraz przekład „Zdrady klerków” J. Bendy, uległy zniszczeniu podczas powstania warszawskiego.

 

Nowy Korbut (Słownik pisarzy), III; Chojnacki W., Bibliografia zwartych druków konspiracyjnych wydanych pod okupacją hitlerowską w l. 1939–1945, W. 1970; Pol. Bibliogr. Liter., za l. 1944/5 i n.; Enc. Warszawy; W. Enc. Powsz. (PWN); Grzegorczyk P., Z materiałów bio- i bibliograficznych dotyczących pisarzy zmarłych w 1962 r., „Roczn. Liter.” 1962 s. 527–8; Łoza, Czy wiesz, kto to jest?; Peretiatkowicz-Sobeski, Współcz. kultura pol.; – Jabłońska K., Ostatnia redaktorka „Bluszczu”, „Stolica” 1968 nr 51 (fot.); Lipski J. J., Warszawscy „Pustelnicy” i „Bywalscy”, W. 1973 II; Mańkowska A., Stefania Podhorska-Okołów, „Tyg. Powsz.” 1960 nr 2 (fot.); Orłowska B., Droga pisarska Stefanii Podhorskiej-Okołów, „Radio i Telewizja” 1962 nr 32; Rojkowa M., Niedzielny wieczór u Stefanii Podhorskiej-Okołów, „Stolica” 1959 nr 51/2 (fot.); Rychlewski J., Żegna ją „miasto niespełnionych marzeń”, „Kierunki” 1962 nr 31; Szypowska M., Szlakiem wspomnień. Rozmowa ze Stefanią Podhorską-Okołów, „Stolica” 1958 nr 47 (fot.); – Hertz P., Zbiór poetów polskich XIX w., W. 1975 VI; – „Świat” 1912 nr 17 s. 19; – Wspomnienia pośmiertne i nekrologi z r. 1962: (Kr-a), „Stolica” nr 31, Ostatnia redaktorka „Bluszczu”, „Zwierciadło” nr 32 (fot.), (sms), Po zgonie Stefanii Podhorskiej-Okołów, „Słowo Powsz.” nr 176, „Tryb. Ludu” nr 205, „Tyg. Powsz.” nr 32 (fot.), „Życie Warsz.” nr 174–5; – Arch. Nowego Korbuta (Słownika pisarzy); Arch. Związku Literatów Polskich; IBL PAN: Kartoteka bibliograficzna.

Cecylia Gajkowska

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Postaci powiązane

 

Joanna Okołów-Podhorska

1854 - 1936-11-01 poetka
 
więcej  
 

Postaci z tego okresu

 

Józef Klemens Piłsudski

1867-12-05 - 1935-05-12
naczelny wódz
 

Leon Nowotarski

1878-05-09 - 1957-10-18
inżynier lądowo-wodny
 

Jan Galicz

1874-01-28 - 1939-11-05
dyrektor
 

Andrzej Galica

1873-11-27 - 1945-06-06
generał brygady WP
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.