INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Tadeusz Remer  

 
 
1894-05-15 - 1971-08-08
Biogram został opublikowany w latach 1988-1989 r. w XXXI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Remer Tadeusz, krypt, er (1894–1971), bibliotekarz, nauczyciel. Ur. 15 V w Tłustem koło Zaleszczyk, był synem Lucjana, urzędnika skarbowego, i Marii z Martyńców.

Od r. 1904 R. uczył się w gimnazjum w Sanoku, gdzie w r. 1912 otrzymał świadectwo dojrzałości. Od listopada 1909 był członkiem półlegalnej Organizacji Młodzieży Niepodległościowej i współzałożycielem Oddziału Ćwiczebnego im. hetmana S. Żółkiewskiego w Sanoku. W lutym 1910 był delegatem na I zjazd młodzieży niepodległościowej szkół średnich we Lwowie. W l. 1912–14 i 1921–2 studiował na Uniw. Lwow. filologię polską i romańską, a także filozofię (pod kierunkiem Kazimierza Twardowskiego). Równocześnie od listopada 1912 do sierpnia 1913 pracował w patronacie Kas Spółdzielczych przy Wydziale Krajowym (tzw. Kasach Stefczyka), a od września 1913 do sierpnia 1914 był stypendystą w Bibliotece Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, gdzie zajmował się porządkowaniem archiwum Sapiehów. W l. 1912–14 wchodził do władz kierującej Tajną Polską Szkołą Państwową Komisji Wychowania Państwowego (KWP) okręgu lwowskiego i był członkiem Akademickiej Legii Niepodległości. Pełnił funkcję łącznika pomiędzy KWP a drużyną skautową im. D. Czachowskiego w Jarosławiu (1912/13) i drużyną harcerską im. W. Łukasińskiego w Sokalu (1913/14). Był czynny w ruchu «Zarzewiaków», a w l. 1913/14 współredagował „Zarzewie”; podpisywał w nim swoje artykuły kryptonimem: er. Uczestniczył w zjeździe akademickim «Zarzewia» w Krakowie w dn. 16–17 X 1913, na którym został wydelegowany do komisji weryfikacyjnej. Działał w zarządzie stowarzyszenia akademickiego «Kuźnica». Był podoficerem w Polskich Drużynach Strzeleckich. W sierpniu 1914 wyruszył ze Lwowa z Legionem Wschodnim. Po odmowie przysięgi i rozwiązaniu legionu we wrześniu t. r. został wcielony od połowy listopada do armii austriackiej początkowo jako uczeń szkoły oficerskiej, a następnie jako dowódca plutonu w 10 p. piechoty. Brał udział w walkach pod Przemyślem i Kraśnikiem. Dn. 7 VII 1915 został wzięty do niewoli i do sierpnia 1918 przebywał w obozie jeńców w Riazaniu. Nawiązał przyjaźń z internowanym w tym obozie Kazimierzem Wierzyńskim, który dedykował R-owi kilka swych wierszy, m. in. „Krajobraz taki sam” w zbiorze „Wiosna i wino” (W. 1919). Od r. 1917 R. kontaktował się z emigrantami polskimi mieszkającymi w Riazaniu, zorganizował dla młodzieży kursy języka polskiego, a także reżyserował kilka przedstawień teatru amatorskiego, wystawiając sztuki Fredry i Słowackiego.

W sierpniu 1918 R. wrócił do Warszawy. Wziął udział 11 XI t. r. w rozbrajaniu Niemców, a następnie wstąpił do WP i jako podporucznik 36 a następnie 19 p. piechoty brał udział w wojnie polsko-radzieckiej 1919–20 r., walczył w r. 1919 koło Bełza, pod Lidą, Mińskiem, Borysowem, a w r. 1920 pod Zamościem, Hrubieszowem, Gródkiem, Krasnem i Wilejką. W r. 1920 awansował do stopnia porucznika. W marcu 1921 został odkomenderowany do Lwowa dla ukończenia studiów. Uczestniczył w delegacji polskiej na Międzynarodowy Kongres Studentów w Pradze. Od stycznia 1923 do sierpnia 1930 służył nadal w WP, ucząc francuskiego i propedeutyki filozofii w Korpusie Kadetów nr 1 we Lwowie. Równocześnie w l. 1924–9 był bibliotekarzem Biblioteki Baworowskich; w artykule Biblioteka Baworowskich we Lwowie scharakteryzował tamtejszy zbiór starodruków („Przegl. Bibliot.” 1927). Zajmował się też porządkowaniem biblioteki Lwowskiego Tow. Lekarskiego. W r. 1929 zdał egzamin uprawniający do nauczania w szkolnictwie średnim. W r. 1930 przeszedł na emeryturę w randze kapitana i do r. 1939 był dyrektorem prywatnego koedukacyjnego gimnazjum i liceum w Borysławiu. Był członkiem rady miejskiej Borysławia i prezesem klubu polskiego tej rady. Działał na terenie Borysławia w Związku Nauczycielstwa Polskiego, był członkiem zarządu Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, wiceprzewodniczącym Związku Oficerów Rezerwy, zastępcą przewodniczącego Tow. Szkoły Ludowej i przewodniczącym Koła Przyjaciół Harcerstwa.

Zmobilizowany 30 VIII 1939 dowodził R. kompanią w batalionie Obrony Narodowej 4 p. piechoty, przebywając w odwrocie trasę Kielce–Sandomierz–Hrubieszów. Następnie ciężko chory przebywał w szpitalu polowym w Rejowcu; chcąc uniknąć niewoli, nie wyleczony powrócił do Borysławia, gdzie ukrywał się przez kilka miesięcy. W lutym 1940 przeniósł się do Lwowa; od kwietnia do września t. r. był sprzedawcą biletów na koncerty w Filharmonii, a od października 1940 do czerwca 1941 urzędnikiem Politechn. Lwow. Po zajęciu Lwowa przez Niemców uczył od lipca 1942 do czerwca 1944 języków: francuskiego, niemieckiego i łaciny na tajnych kompletach szkół średnich. Był jednym z organizatorów akcji pomocy Żydom na terenie Lwowa, a jego mieszkanie było punktem przerzutowym dla ukrywających się Żydów. Od lipca 1943 do marca 1944 był R. tzw. karmicielem (wszy) w Instytucie Bakteriologicznym Rudolfa Weigla we Lwowie.

Po zajęciu Lwowa przez armię radziecką, R. pracował od sierpnia 1944 do kwietnia 1945 jako starszy bibliotekarz, a następnie sekretarz naukowy lwowskiej Biblioteki Uniwersyteckiej. Delegowany był przez rektora Uniw. Lwow. na trzy miesiące do Leningradu, celem wybrania z tamtejszej biblioteki uniwersyteckiej dubletów książek dla biblioteki lwowskiej. W końcu kwietnia 1945 R. przybył wraz z rodziną do Krakowa i przez 2 miesiące pracował w Bibliotece Jagiellońskiej. Następnie przeniósł się do Warszawy, gdzie do końca 1948 r. pracował w dziale starych druków Biblioteki Narodowej. Od stycznia do września 1948, oddelegowany do Naczelnej Dyrekcji Bibliotek, kierował tu referatem bibliotek naukowych. Od 1 I 1949 do 31 XII 1960 był dyrektorem biblioteki Państwowego Muzeum Zoologicznego przekształconego w Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk (PAN) w Warszawie. W dn. 1 XI 1954 otrzymał tytuł zastępcy profesora. W „Przeglądzie Bibliotecznym” i „Bibliotekarzu” zamieszczał artykuły sprawozdawcze na temat bibliotekarstwa radzieckiego, m. in. Oblicze biblioteki Lenina („Przegl. Bibliot.” 1952). Opublikował tłumaczenie artykułu G. Fonotowa „O bolszewicką partyjność i związek z praktyką w pracach teoretycznych nad bibliografią” (tamże 1951). Opracował też wspólnie z E. Iwańczykiem podręcznik do nauki języka niemieckiego Lesebuch fär die 5 Klasse (W. 1954). W l. 1946–60 R. pełnił kolejno funkcje gospodarza, zastępcy przewodniczącego i skarbnika zarządu głównego Związku Bibliotekarzy i Archiwistów Polskich, przekształconego następnie w Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich. Walczył o poprawę warunków pracy i uposażeń bibliotekarzy. Po przejściu na emeryturę w r. 1961 był współorganizatorem Koła Odra–Nysa przy Tow. Rozwoju Ziem Zachodnich. Zmarł w Warszawie 8 VIII 1971 i pochowany został na cmentarzu Powązkowskim. Był odznaczony m. in. Krzyżem Walecznych, Medalem Niepodległości i Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

R. był ożeniony (od r. 1923) z Zofią Krystyną z Wisłockich (1898–1986), przełożoną żeńskiej szkoły zawodowej Tow. Szkoły Ludowej w Borysławiu, a po drugiej wojnie docentem; z małżeństwa tego miał syna Klemensa (1924–1941) i córkę Annę, psychoterapeutkę.

 

Łoza, Czy wiesz, kto to jest?; Zagórowski, Spis nauczycieli; – Ambros M., Tadeusz Remer 1894–1971, „Bibliotekarz” 1972 nr 2/3 s. 88–9; Bagiński H., U podstaw organizacji wojska polskiego 1908–1914, W. 1935; Zarzewie 1909–1920, Red. A. Garlicka, W. 1973; – Sprawozdanie Dyrektora c. k. Gimnazjum w Sanoku za r. szk. 1908/9, Sanok 1909; toż za r. 1909/10, Sanok 1910; toż za r. 1911/12, Sanok 1912; – „Życie Warszawy” 1971 nr 191 s. 7, nr 192 s. 6, nr 194 s. 7; – Arch. Inst. Zoologii PAN: Teczka akt personalnych nr 2499; – Informacje córki, Anny Remer.

Stanisław Konarski

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Irena Kwiatkowska

1912-09-17 - 2011-03-03
aktorka
 

Ryszard Jerzy Kukliński

1930-06-13 - 2004-02-11
pułkownik LWP
 

Stefania Zahorska

1890-04-25 - 1961-04-06
literatka
 

Wiktor Julian Biegański

1892-11-17 - 1974-01-19
aktor teatralny
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Jadwiga Marcinowska

1872-10-28 - 1943-01-04
poetka
 

Zofia Romanowiczówna

1842-03-31 - 1935-06-04
nauczycielka
 

Kazimierz Ludwik Schiele

1860-12-25 - 1931-02-28
przemysłowiec
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.