INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Wojciech Krupocki h. własnego  

 
 
ok. 1745 - ok. 1772
Biogram został opublikowany w 1970 r. w XV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Krupocki Wojciech h. własnego (ok. 1745–ok. 1772), konfederat barski. Pochodził z saskiej rodziny Schönfeldów, która za czasów krzyżackich osiedliła się w Prusach i od majątku Krupocin w woj. pomorskim przyjęła w XVI w. nowe nazwisko. K. zamieszkiwał niewątpliwie na Kujawach, skoro 6 II 1764 r. podpisał w Radziejowie akt konfederacji woj. kujawskich. Latem 1768 r. przystąpił do konfederacji barskiej w Wielkopolsce. Otrzymał wówczas stopień porucznika i funkcję adiutanta przy regimentarzu Ignacym Malczewskim. Odbył z nim partyzantkę jesienną i bił się pod Wronkami (30 XI) i Łobżenicą (4 XII). Przez resztę grudnia z rotmistrzem Marcinem Pinińskim brał udział w agitacji powstańczej na Kujawach oraz przeprowadzał tam rekrutację, gromadził broń i amunicję. W końcu grudnia otrzymał nominację na rotmistrza z przydziałem do chorągwi Mikołaja Hulewicza. W drugiej połowie lutego 1769 r. znów działał na Kujawach. Na przedwiośniu uczestniczył w walkach z I. G. Drewiczem na linii: Leszno, Skwierzyna, Nakło. Równocześnie ściągał (12 III) w okolicach Czarnkowa pogłówne, a następnie walczył pod Wilczynem (21 III) i tegoż jeszcze dnia pod Kleczewem. Gdy 22 III Malczewski rozpuścił wojsko, K. zatrzymał swój oddział i początkowo z Antonim Morawskim, a później samodzielnie prowadził partyzantkę przez resztę marca i kwiecień, najpierw w okolicach Gniezna, a później na Kujawach. W lutym 1770 r. wziął udział w wyprawie Malczewskiego na Warszawę i bił się w pomyślnej potyczce pod Błoniem (11 II), a następnie w przegranej bitwie pod Zawadami (12 II).
Po upadku Poznania (20 III) K. przeszedł do konfederacji dobrzyńskiej, otrzymując tam stopień pułkownika. W końcu 1770 r. wespół z pułkownikiem przemyskim Antonim Madalińskim i Józefem Sawą Calińskim uczestniczył w walkach partyzanckich w północnej części Mazowsza. Bił się niewątpliwie nad Wkrą, pod Pułtuskiem (9 XI), w Karniewie i 17 XII pod Wysokiem Mazowieckiem. Po powrocie do Wielkopolski zgłosił się pod rozkazy Kazimierza Pułaskiego, który potwierdził mu stopień pułkownika i oddał pod jego komendę oddziały konfederacji łomżyńskiej, nurskiej i różańskiej. Przebywał z nimi przez zimę i wiosnę 1771 r. w Małopolsce, głównie na Podkarpaciu. W okolicach Dębicy otrzymał 24 V rozkaz udania się do Wielkopolski celem ściągania podatków i żywności dla twierdzy Jasnogórskiej. W sierpniu popadł w konflikt z Prusakami, okupującymi południową Wielkopolskę, a skrzywdzony, dochodząc sprawiedliwości, przekroczył granicę śląską i zapędził się aż pod Byczynę, próbując atakować bramy miasta. Generalność w obawie o przykre następstwa, nie znając zresztą przyczyn zajścia, wydała 7 XI polecenie Radzie Wojskowej, by zarządziła jak najprędzej aresztowanie K-ego i wydanie go «pro satisfactione» komendantowi wojsk pruskich. Do wykonania rozkazu nie doszło, gdyż K. znalazł protekcję u Pułaskiego na Jasnej Górze. W październiku pod rozkazami Pułaskiego uczestniczył w działaniach dywersyjnych przeciwko Warszawie. Po wyjściu z Częstochowy 20 X szedł na Gidle, Przedbórz, Wielką Wolę w Rawskiem, przez Drzewicę, Przytyk i Radom. Dn. 30 X walczył pod Skarszewem, gdzie konfederaci ponieśli ciężką klęskę, a K. został ranny.
W listopadzie i grudniu kręcił się w Wieluńskiem i Krakowskiem w sąsiedztwie Częstochowy. Dn. 8 I 1772 r. osłaniał zjazd obywateli ziemi wieluńskiej w Kowalach. Po połączeniu się z Władysławem Mazowieckim, marszałkiem dobrzyńskim, przez resztę stycznia strzegł z oddziałem liczącym 400 koni pod Koninem odcinka Warty przed napierającymi z północy Prusakami, którzy okupowali już wówczas całe Prusy Królewskie, Kujawy i północną Wielkopolskę. Dn. 30 I przeprawił się przez Wartę, a ok. 2 II w okolicach Kleczewa stoczył zaciętą walkę z Prusakami. Ci 12 III pomścili zaczepkę i brak sukcesu, rozbijając doszczętnie we Włocławku część partii K-ego pod rotmistrzem Wojciechem Skrzyneckim. Przewidując przykre następstwa, pociągnął w połowie marca w północno-wschodni kąt Mazowsza i tu na terenach ziem: nurskiej, łomżyńskiej i wiskiej, prowadził jeszcze przez 5 miesięcy żywą partyzantkę. Pozostawał wówczas w bliskim kontakcie z Szymonem Tadeuszem Suskim, marszałkiem ziemi wiskiej. Ok. 7 IV stoczył potyczkę pod Zambrowem. Ok. 9 V, mając jeszcze 250 ludzi, bił się koło Szczuczyna z majorem Müllerem ze stratą przeszło 70 konfederatów. Dn. 2 VIII pod Świnią w ziemi łomżyńskiej dostał się z kilku towarzyszami do niewoli i w niej zapewne zmarł wkrótce lub też zginął śmiercią gwałtowną, bo ślad po nim ginie zupełnie, a nie figuruje również w wykazie sybiraków F. A. Thesby de Belcoura.

Uruski; – Konopczyński W., Kazimierz Pułaski, Kr. 1931; – Kitowicz J., Pamiętniki, Wyd. W. Zawadzki, Lw. 1882 I 181; Lauda i instrukcje ziemi kujawskiej 1733–1795, Wyd. A. Pawiński, W. 1888 V; Materiały do dziejów wojny konfederackiej 1768–1774 r., Wyd. W. Konopczyński, Kr. 1931; – AGAD: Arch. Roskie rkp. LXVIII 97, Zbiór Branickich z Suchej rkp. 64/81; Arch. Państw. w P.: Księgi Grodzkie: Inowrocław nr 86 (1769) s. 763, Kaliska nr 171 (1769–73) s. 122, Poznań nr 559 (1769) s. 107 v., 243 v., 378, 385 v., nr 561 (1769) s. 56, Przedecka nr 91 (1768–74) s. 76 v., Pyzdr, nr 78 (1768) s. 297–8 v., 301, Dep. Gniezno nr 137; B. Kórn.: Arch. Zaremby rkp. nr I 82, nr II 121, nr II 179, nr III 195, nr IV 274, nr IV 310, nr V 330, nr V 350, nr 2119, nr 2122; B. Narod.: rkp. Col. aut. 157/2 k. 348; B. Pozn. Tow. Przyj. Nauk: Arch. Sułkowskich rkp. X A 5; B. Tow. Przyj. Nauk w Wil.: rkp. 95 s. 69 (w odpisach autora).
                                                                                                                                                                                                                              Wacław Szczygielski

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Józef Rufin Wybicki

1747-09-29 - 1822-03-10
działacz polityczny
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Jan Mier h. własnego

1 poł. XVIII w. - 1790-08-06
poseł na sejmy
 

Andrzej Poniatowski h. Ciołek

1734-09-28 - 1773-03-03
generał
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.