INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Zygmunt Kazanowski z Kazanowa h. Grzymała  

 
 
ok. 1563 - 1634-08-13  
Biogram został opublikowany w latach 1966-1967 w XII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Kazanowski Zygmunt z Kazanowa h. Grzymała (ok. 1563–1634), podkomorzy wielki kor. był synem Marcina, starosty wiskiego oraz felińskiego, i Katarzyny Tarłówny. Dworzanin dwóch królów, Stefana Batorego i Zygmunta III, głośny mistrz w sztuce wojennej, wychowawca królewicza Władysława i dworskiej młodzieży. Jako nauczyciel królewicza Władysława w zakresie sztuki wojennej i jego doradca, wyrobił sobie duży wpływ na przyszłego króla oraz znaczenie na jego dworze. Wcześnie zaczął K. swą służbę wojskową. Zrazu towarzysz chorągwi husarskiej i potem jej dowódca, niebawem został pułkownikiem królewskim. Już w r. 1588 dostał po ojcu, wraz z bratem Janem, starostwo felińskie. Brał udział w wojnach Batorego. Odznaczył się szczególnie w wyprawie multańskiej w r. 1600 i w wojnie inflanckiej ze Szwedami w r. 1602 pod Białym Kamieniem. Uczestniczył w bitwie pod Kircholmem w r. 1605. W czasie rokoszu M. Zebrzydowskiego stanął przy królu i dlatego doczekał się w r. 1607 pochwalnego panegiryku pt. „Korona Polska barzo smutna prośby serdeczne czyni” pióra nieznanego autora-regalisty, podpisanego kryptonimem B. S. W tym czasie był już K. starostą kokenhauskim. Panegirysta wspomina poza znanymi szczegółami biograficznymi o udziale K-ego w poselstwie do «węgierskich panów… pod Strigonium» (Ostrzyhom, Gran lub Esztergom).

Jako marszałek dworu królewicza Władysława (praefectus cubiculi) i członek rady wojennej odgrywał K. dużą rolę na wyprawach wojennych. W r. 1613 otrzymał starostwo krośnieńskie, a w r. 1617 barcickie. S. Kobierzycki zwie go też gubernatorem Inflant. Podczas kampanii rosyjskiej 1617 r. podsycał K. ambitne i warcholskie zapędy swego krewniaka, pułkownika Marcina Kazanowskiego, wichrzącego w obozie przeciw hetmanom. W r. n. jako strażnik w obozie królewicza intrygował wśród powierzonej mu młodzieży i rościł pretensje do dzielenia władzy z hetmanem K. Chodkiewiczem. Jerzy Ossoliński, późniejszy kanclerz, zwal K-ego «starym lisem». K. uczestniczył w kampanii chocimskiej. Jemu to przypisał W. Konopczyński Dyskurs o sejmie w r. 1630, w którym K. obszernie wypowiedział się w sprawie reformy sejmu. Na elekcji 1632 r. był członkiem deputacji, która przedstawiała elekta stanom. Dn. 4 II 1633 r. w czasie uroczystego pogrzebu Zygmunta III i królowej Konstancji w Krakowie K., już jako podkomorzy w. kor., niósł insygnia królewskie, polskie i szwedzkie, oraz łańcuch Orderu Złotego Runa. Oficjalne przyznanie podkomorstwa nastąpiło dopiero 10 II 1633 r. W tym czasie otrzymał też starostwo soleckie, mucharowskie i kłobuckie. W t. r. pociągnął jeszcze z królem Władysławem na swą ostatnią, smoleńską wyprawę.

K. zostawił dzieło o panowaniu Zygmunta III, pt. Res gestae Sigismundi Tertii Poloniae et Sueciae Regís, Magnique Ducis Lituaniae (b. m. i r.), dedykowane królewiczowi Władysławowi. K. był żonaty najpierw od r. 1590 z Zofią Warszewicką, a przed r. 1615 ożenił się z Elżbietą Humnicką, wojszczanką sanocką. Z pierwszej żony miał dwóch synów: Stanisława, starostę krośnieńskiego, jaworowskiego i przedborskiego, oraz Adama, kasztelana sandomierskiego i marszałka nadwornego kor., i trzy córki, Zofię, Helenę za Maksymilianem Ossolińskim, podskarbim w. kor., i Katarzynę za Janem Stanisławskim, starostą szydłowieckim. K. zmarł w Warszawie 13 VIII 1634 r. w 71 roku życia i został pochowany w kościele Św. Jana, gdzie synowie wystawili mu pomnik.

 

Estreicher; Enc. Org.; Boniecki; Dworzaczek, Genealogia; Niesiecki, I, V 61; Uruski; – Czapliński W., Na dworze króla Władysława IV, W. 1959 s. 16, 17, 22, 42, 61, 199; Kubala L., Jerzy Ossoliński, Lw.–W. 1924; Naruszewicz A., Historya J. K. Chodkiewicza, W. 1805 I 40, 127, II 107, 110, 122, 218; Niemcewicz J. U., Dzieje panowania Zygmunta III, W. 1819 I 474, III 134–5, 140, 142, 613; Rastawiecki E., Imionnik cudzoziemców Adama Kazanowskiego, „Bibl. Warsz.” 1853 t. 2 (50) s. 443; – Kobierzycki S., Historia Vladislai principis, Gd. 1655 s. 16, 17, 914; Listy Władysława IV do Krzysztofa Radziwiłła 1612–1632, Wyd. A. Muchliński, Kr. 1867 s. 3, 79, 88, 94; Ossoliński J., Pamiętnik, Oprac. J. Kolasa i J. Maciszewski, Wr. 1952; Piasecki P., Chronica gestorum in Europa singularium, Kr. 1645 s. 223, 240; Pisma polityczne z czasów rokoszu Zebrzydowskiego 1606–1608, Wyd. J. Czubek, Kr. 1916 I; Radziwiłł A. S., Pamiętniki, Wyd. E. Raczyński, P. 1839 I 135, 144, 149, 220; Reforma elekcji czy naprawa Rzeczypospolitej. (Wybór źródeł 1630–1632), Wyd. W. Konopczyński, Arch. Kom. Hist., Kr. 1949 XVI 265–77; Starowolski, Monumenta Sarmatarum, s. 26l.

Adam Przyboś

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

  więcej  
 

Postaci z tego okresu

 

Krzysztof Naymanowic

ok. 1590 - 1651-11-23
lekarz
 

Henryk III Walezy

1551-09-19 - 1589-08-02
król Polski
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.