Audycja Polskiego Radia z 2009 roku, opublikowana na stronie Ninateka.pl. 

Światowa opinia publiczna jest skupiona na inwazji Związku Radzieckiego na Finlandię, która nastąpiła pod koniec listopada i dla agresora skończyła się kompromitacją. Skłonności imperialne Związku Sowieckiego staja się widoczne. Grudzień, według profesora Habielskiego, był wyjątkowo smutnym miesiącem zarówno dla podsumowań indywidualnych, jak i pytań: co się stało z Polską?

„W grudniu 1939 roku o samej literaturze nie ma sensu mówić” – stwierdza profesor Piotr Śliwiński. Warto natomiast powiedzieć o instytucjach życia literackiego. 1 grudnia w Paryżu powstał Polski Uniwersytet na Obczyźnie, którego inicjatorem jest profesor Oskar Halecki. 20 grudnia w Londynie otwarto Polski Ośrodek Naukowy. Natomiast w celu koordynacji tajnego nauczania założono w okupowanej Polsce Towarzystwo Oświaty Niepodległościowej (Tajna Organizacja Nauczycielska TON).

Władze niemieckie dokonują eksmisji Janusza Osterwy z mieszkania w Warszawie. Ten jednak próbuje niezłomnie utrzymywać dzieło swojego życia – Redutę. Represje coraz silniej uderzają w polskie środowisko teatralne. Jeden z największych polskich aktorów XX wieku, Józef Węgrzyn, zostaje aresztowany za rolę Hitlera w spektaklu Genewa G.B. Shawa. Więzienie go złamało. Węgrzyn występował potem w jawnych teatrzykach, ale jak mówi Tomasz Mościcki – trudno byłoby go za to potępiać, zważywszy, co przeszedł na początku wojny. Ludwik Sempoliński okupację spędził pod pseudonimem Kierski. W Teatrze Polskim Szyfman stworzył placówkę handlową Bazar, w której sprzedawali najwybitniejsi przedstawiciele polskiego życia kulturalnego – książki, wyroby rękodzieła artystycznego. Nowy Kurier Warszawski publikuje pierwsze listy artystów żydowskiego pochodzenia, przeznaczonych wkrótce do eksterminacji. Rozpędu zaczyna nabierać emigracyjne życie teatralne.

Rok 1939. Historia i literatura to cykl audycji zrealizowanych przez Polskie Radio, w których o wydarzeniach politycznych w 1939 roku opowiada profesor Rafał Habielski, o życiu teatralnym krytyk Tomasz Mościcki, a o tym, co działo się w środowisku literackim mówi profesor Piotr Śliwiński. Ich wypowiedzi przeplatają się z fragmentami kalendarium pochodzącego z Almanachu 1939 wydanego przez Muzeum Powstania Warszawskiego.