Audycja Polskiego Radia z 03.03.2004. Gawęda historyczna profesora Andrzeja Szwarca na temat Kulturkampfu w Wielkopolsce, na Śląsku, Warmii i Mazurach oraz germanizacji:
- wszechstronny wzrost gospodarczy po zjednoczeniu Niemiec w 1871 roku,
- wpływ korzystnych warunków rozwoju Niemiec na społeczeństwo polskie w zaborze pruskim,
- dążenie władz niemieckich do unifikacji oraz przymusowej asymilacji Polaków w zaborze pruskim,
- ograniczenie samodzielności Kościoła katolickiego w ramach realizacji założeń Kulturkampfu,
- aresztowanie w 1874 roku arcybiskupa gnieźnieńsko-poznańskiego Mieczysława Ledóchowskiego,
- rezultaty Kulturkampfu,
- germanizacja szkolnictwa,
- wybuch strajku szkolnego we Wrześni w 1901 roku spowodowany zmuszaniem dzieci do nauki religii w języku niemieckim,
- germanizacja sądów i urzędów,
- działalność polskich reprezentacji w parlamencie ogólnoniemieckim i lokalnym sejmie pruskim,
- istnienie niezależnej polskiej prasy oraz prawa do zwoływania wieców politycznych.