Krótki wiersz młodego Stanisława Wyspiańskiego stał się w 1995 roku – z inicjatywy Wandy Warskiej – impulsem do powstania sześciu różnorodnych opracowań muzycznych. Obok Wojciecha Kilara na prośbę słynnej polskiej wokalistki odpowiedzieli wówczas także: Zygmunt Konieczny, Zbigniew Preisner, Andrzej Kurylewicz oraz Krzysztof Penderecki i Henryk Mikołaj Górecki. Jak wspominała Warska w radiowym wywiadzie: „Kilar, zadowolony z pomysłu, właśnie wyjeżdżał na kilka dni do Paryża, ale zabrał wiersz ze sobą”. Wkrótce powstała trwająca około 8 minut pieśń na głos z fortepianem, w której ujawniły się wszystkie kluczowe elementy aktualnego stylu kompozytorskiego Kilara, w tym minimalistyczne traktowanie materiału dźwiękowego i repetytywność.

Po czterokrotnym powtórzeniu w partii fortepianu podstawowego czterodźwiękowego motywu wchodzi głos, eksponując przedzielane wymownymi pauzami czterosylabowe odcinki tekstu Wyspiańskiego. Każdemu wersowi tekstu towarzyszy inny motyw melodyczny, który podlega dwukrotnemu powtórzeniu, by na piątym wersie, na słowach „pełne drżenia piersi moje”, dokonała się dramaturgiczna kulminacja utworu. Fragment ten zostaje powtórzony sześciokrotnie, przy jednoczesnym wzroście dynamiki i tempa. Następuje najdłuższa pauza i… muzyka powraca do punktu wyjścia: powtarzanych motywów fortepianu solo oraz następującej po nich ekspozycji finalnego wersu ze słowami „jakżeż ja się uspokoję”, tworząc w ten sposób poetycką i muzyczną klamrę dla całej kompozycji.

producent: Polskie Radio S.A. 

rok produkcji: 1996

źródło: Ninateka.pl