Wypowiedź historyka Jarosława Czubatego na temat rozwoju szkolnictwa i nauk w okręgu wileńskim na przełomie XVIII i XIX wieku. Poruszane wątki: sytuacja w zaborze rosyjskim przede wszystkim za panowania cara Aleksandra I, rola księcia Adama Jerzego Czartoryskiego na jego dworze; plan modernizowania Rosji, reforma systemu edukacyjnego Imperium Rosyjskiego, powołanie okręgu naukowego w Wilnie na czele z księciem Czartoryskim; rozwój szkolnictwa na terenie zaboru rosyjskiego, wybitni przedstawiciele życia naukowego, pojawienie się środowiska filomatów i filaretów na Uniwersytecie Wileńskim, upadek Uniwersytetu po procesie filomatów i filaretów.

Audycja Polskiego Radia z 2001 roku. Uczestnik Jarosław Czubaty - historyk. Lektorzy: Krzysztof Dumała, Andrzej Krusiewicz, prowadzący Wojciech Dmochowski. Przygotowanie programu Andrzej Sowa, Wojciech Dmochowski. Autorzy pierwowzoru: Adam Jerzy Czartoryski, Jerzy Skowronek.