INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Aleksander Czetwertyński-Światopełk  

 
 
Biogram został opublikowany w 1938 r. w IV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Czetwertyński-Światopełk Aleksander († 1769), konsyliarz konfederacji barskiej. Syn Gabriela i Barbary ze Stempkowskich, kasztelanki bracławskiej, był jedną z bardziej wpływowych osobistości w wojew. bracławskim, jako »mąż wielkiej prawości«. Karierę urzędniczą rozpoczął w r. 1744 od podsędka ziemskiego bracławskiego, a nast. i pułkownika wojsk kor. Należał do partii wojsk. ukraińskiej. 8 II 1754 podpisał i wniósł do grodu winnickiego w imieniu szlachty bracł. manifest przeciw podziałowi ordynacji ostrogskiej. W r. 1756 marszałkował sejmikowi tegoż województwa, zaś po śmierci Augusta III rozpoczął b. czynną agitację za kandydaturą St. A. Poniatowskiego. Na sejmiku przedkonwokacyjnym w Winnicy 1764 r. jako marszałek konfederacji przeprowadził, wprawdzie w scysji z opozycją, posłów – z sobą na czele – przychylnych Poniatowskiemu. Posłował następnie z woj. bracławskiego na sejmy elekcyjny i koronacyjny. Z ramienia pierwszego był delegowany do podpisania i zapieczętowania aktów elekcji, w której wziął osobiście udział. Brał również udział w życiu Wołynia, gdzie posiadał wieś Majków. Związawszy się z nowym królem, otrzymał w r. 1765 mimo sprzeciwów wojewody ruskiego Augusta Czartoryskiego, który forsował Ostrowskiego, podkomorstwo bracł., wakujące po zmarłym jego starszym bracie Michale, zaś w nast. roku starostwo pułtowieckie. Posłował na sejm Czaplica w r. 1766. Z chwilą zawiązania konfederacji barskiej stanął, mimo że stronnik królewski, w jej szeregach jako jeden z najgorliwszych adherentów. Zwoławszy szlachtę bracł. do Winnicy, pociągnął z nią w pole, za co został mianowany konsyliarzem z wojew. bracł. 2 V 1768 r. Wraz z synem Marcelim brał udział w wiosennych walkach, zapewne i w obronie St. Konstantynowa, przy boku Kaz. Pułaskiego. 16 XII 1768 r. jako konsyliarz konfederacji podpisał w Dańkowcach traktat polsko-tatarsko-turecki i miał towarzyszyć jako komisarz przyszłej wyprawie tatarskiej na Ukrainę, ale już 4 I 1769 r. dał się wraz z dwudziestu kilku konfederatami porwać Moskalom w Mohylewie n. Dniestrem. Przewieziony następnie do Mikołajowa, zmarł tam nagle w styczniu t. r., pochowany w St. Konstantynowie. Cz. był ożeniony w r. 1739 z Joanną Ostrowską, z której pozostawił czterech synów.

 

Niesiecki; Boniecki; Uruski; Kossakowski S. K., Monografie hist.-geneal., W. 1859, I; Bartoszewicz J., w Enc. Org. VI; W. Enc. Il.; Matuszewicz M., Pamiętniki, W. 1876, IV; Konopczyński W., Kazimierz Pułaski, Kr. 1931; tenże, Konfederacja barska, W. 1936, I; Akta do interesu ord. ostrogskiej b. m. r., 73; Schmitt H., Dzieje panowania St. A. Poniatowskiego, Lw. 1869, II 17; Nieć J., Dziennik Fr. K. Chojeckiego (w druku). – B. Ord. Kras., rkp. 4061; B. Woł. Tow. Przyj. Nauk., Arch. Mal.         

Julian Nieć

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Hugo Kołłątaj (Kołłontay)

1750-04-01 - 1812-12-28
filozof
 

Stanisław Szembek

1650 - 1721-08-03
prymas Polski
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Andrzej Rudzki

1713-11-29 - 1766-05-07
prowincjał jezuitów
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.