INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Aleksander Karczewski  

 
 
1748 - ok. 1817
Biogram został opublikowany w latach 1966-1967 w XII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 
Karczewski Aleksander h. Jasieńczyk (1748–ok. 1816), pułkownik konfederacji barskiej, sybirak. Był synem Juliana, wojskiego ciechanowskiego, i Konstancji Karczewskiej. W r. 1764 podpisał z ziemią warszawską elekcję Stanisława Augusta Poniatowskiego. Kształcił się w Szkole Rycerskiej razem z T. Kościuszką. W r. 1766 był w III brygadzie pod dowództwem ppłka J. F. Günthera. Po śmierci marszałka Macieja A. Nosarzewskiego (w kwietniu 1769 r.) i załamaniu się konfederacji warszawskiej, K., wspólnie z ojcem i bratem Janem, rozpoczął żywą działalność nad odnowieniem powstania.
 
W dużym stopniu K. przyczynił się do zrekrutowania 200 konnych konfederatów w samej Warszawie. W podniesionej 5 VII 1769 r. w Zakroczymiu konfederacji otrzymał funkcję konsyliarza i przez cały czas brał udział w partyzantce ze swym bratem Janem, również konsyliarzem, a potem marszałkiem warszawskim. W czerwcu 1770 r. podczas wyprawy Jana Karczewskiego w okolice Biłgoraja, K. odniósł sukces w potyczce pod Ulanowem. Ok. 4 III 1771 r. zabrał w Międzyrzeczu 100 nadwornych ułanów i 50 huzarów A. Czartoryskiego, woj. ruskiego, a następnie wypłacił im ze ściągniętej kontrybucji 7 000 zł zaległego żołdu. Gdy 9 III odnawiano w Tarczynie konfederację warszawską, K. otrzymał tam stopień pułkownika. Ok. 20 III K. wyróżnił się w zwycięskiej dla konfederatów bitwie pod Mszczonowem. Wkrótce pod Wysokiem Mazowieckiem rozbił konwój rosyjski i oswobodził prowadzonych do Kijowa stu kilkudziesięciu jeńców konfederackich. Odznaczył się w bitwie pod Zamościem (2 VI). Od poł. 1771 r. dowodził dywizją warszawską w zastępstwie chorego brata Jana. Dn. 19 VII wysłany został przez K. Pułaskiego na egzekucję furażu i podwójnych podatków z ziemi czerskiej. Na opór obywateli K. odpowiedział naciskiem zbrojnym, na skutek czego Czerszczanie zwołali kongres do Siennicy, gdzie 12 VIII Michał Karczewski, podkomorzy czerski, ostro wystąpił przeciwko swemu krewniakowi. Groźba Pułaskiego zastosowania rygorów wojskowych ułatwiła niewątpliwie K-emu dalszą pracę. Pod koniec 1771 r. oraz przez pięć miesięcy w r. 1772 nękał nieprzyjaciela w bliższych i dalszych okolicach Warszawy. Ok. 20 V wzięty do niewoli, osadzony został z Szymonem Suskim, marszałkiem wiskim, w obozie przejściowym na Pradze, skąd ok. 5 VI poprowadzono ich na Kijów i dalej na Syberię.
 
Powrócił do kraju prawdopodobnie w końcu 1773 r. W r. 1774 został komornikiem granicznym czerskim, a w r. 1778 (wg Bonieckiego) szambelanem Stanisława Augusta. W r. 1791 pełnił funkcję komisarza cywilno-wojskowego ziemi zakroczymskiej. Po r. 1780 należał do wolnomularstwa polskiego. Był członkiem loży Świątyni Izis w Warszawie, w pierwszym stopniu rytu siedmiostopniowego. Był właścicielem Błędowa (od 1781), części Bogusławic Wielkich (od 1788) i prawdopodobnie Woli Łychowskiej w Czerskiem. Żonaty z Moniką Izbińską, sędzianką sochaczewską, i być może po raz drugi z Anną z Cybulskich Staniszewską (w 1812), zmarł bezdzietny przed r. 1817.
 
 
Boniecki; Uruski; – Konopczyński W., Kazimierz Pułaski, Kr. 1931; tenże, Konfederacja barska; Małachowski-Łempicki, Wykaz pol. lóż wolnomularskich; Mrozowska K., Szkoła Rycerska Stanisława Augusta Poniatowskiego (1765–1794), Wr.–Kr. 1961; Skałkowski A. M., Fragmenty, P. 1928; – Akta elekcji r. 1764 m. sierpnia d. 27, W. (1764) s. 64; Elektorów poczet, Wyd. O. Pietruski, Lw. 1845; Listy W. Jakubowskiego do J. K. Branickiego 1758–71, Wyd. Bartoszewicz, W. 1882 s. 133, Bibl. Ord. Krasińskich; Vol. leg., VII 125, VIII 388; – B. Kórn.: rkp. nr 1026, nr 2109, Gaz. pisana 11 VI 1772 bez sygn.; B. Czart.: rkp. nr 831 s. 252, nr 3470 s. 459; B. Jag.: rkp. nr 3049 s. 102, 106, nr 6672 s. 35v.; Arch. Państw. w Ł.: Zbiory Bartoszewiczów rkp. 134 s. 283, 288; B. Narod.: rkp. BOZ 1329 s. 85, 88; B. Ossol.: rkp. 588; B. Krasińskich w W.: rkp. nr 3118 s. 9, nr 3924 s. 19v.–20, 23v. (w odpisach autora).
 
 
Wacław Szczygielski
 
 
 
 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Walenty Wańkowicz

1799 lub 1800 - 1842-05-12
malarz
 

Jerzy Bułharyn

1798-04-23 - 1885-10-29
major WP
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Jerzy Michał Potocki h. Pilawa

1753-04-08 - ok. 1801
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.