INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Aleksander Ostrogski  

 
 
najpóźniej 1570-07-01 - 1603
Biogram został opublikowany w 1979 r. w XXIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Ostrogski Aleksander książę (1570–1603), wojewoda wołyński. Ur. najpóźniej 1 VII w Wiewiórce koło Tarnowa, był najmłodszym dzieckiem Konstantego Wasyla (zob.) i (zmarłej przy jego porodzie) Zofii z Tarnowskich, bratem Janusza (zob.). Wychowany w wyznaniu prawosławnym, odebrał wszechstronne wykształcenie na dworze w Ostrogu. W r. 1589 znajdował się w orszaku towarzyszącym Zygmuntowi III w podróży do Rewla. Dn. 6 V 1593 został mianowany wojewodą wołyńskim. Brał udział w przygotowaniach do obrony przed spodziewanym przejściem Tatarów przez Polskę na Węgry w r. 1594: w początku lipca wysłał swój poczet na granicę węgierską, w sierpniu uczestniczył w zwołanej przez hetmana w. kor. Jana Zamoyskiego radzie wojennej w Lublinie, w jesieni stawił się z licznym zaciągiem w obozie hetmańskim pod Łastówką na Podkarpaciu. W l. n. był O. zaangażowany w prohabsburską politykę brata Janusza w stosunku do państw naddunajskich. Przede wszystkim jednak pozostawał O. pod silnym wpływem ojca, nie odszedł – jak pozostali bracia – od prawosławia i wraz z ojcem działał przeciw unii prawosławnych z Kościołem rzymskokatolickim. W październiku 1596 stał obok ojca na czele opozycji prawosławnej na synodzie w Brześciu. Na sejmie warszawskim 1597 r. należał do komisji badającej egzarchę konstantynopolskiego Nicefora, nalegał na zakończenie procesu i wydanie wyroku. Wraz z ojcem wziął udział w zjeździe protestantów i prawosławnych w Wilnie 15 V 1599 i został wybrany na jednego z «prowizorów albo obmyśliwaczy pokoju cerkwi i zborów». Podobnie jak ojciec i brat Janusz, trwał O. w tym czasie w ostrej zwadzie z Zamoyskim, a wydaje się, iż popędliwy i skłonny do awanturnictwa, głębiej niż oni się w tę walkę angażował. Wg relacji Zamoyskiego wiązał się O. przeciw niemu z Adamem Gorajskim, któremu «użyczał» swej piechoty, porozumiewał się także z planującym «najazd nocny» na dom hetmański Krzysztofem Zborowskim. Wrogość ta trwała aż do sejmu 1603 r., kiedy to O. wsławiwszy się najpierw porąbaniem łańcuchów, broniących wjazdu konno na wewnętrzny dziedziniec zamku warszawskiego, pojechał do hetmana szukać porozumienia. W czasie obrad sejmowych poparł wystąpienie Zamoyskiego skierowane przeciw prohabsburskiej polityce króla. Na sejmie tym był O. zarazem głównym obrońcą prawosławia.

Ok. r. 1590 stał się O. właścicielem nadanego mu przez ojca klucza rówieńskiego (miasto Równe z przyległościami na Wołyniu). W r. 1592 ożenił się z Anną Kostkówną (zob. Ostrogska Anna), dziedziczką olbrzymiej fortuny, m. in. dóbr jarosławskich, i odtąd wiele przebywał w Jarosławiu, w którym wybudował pałac. Po scedowaniu przez Wasyla Konstantego dóbr synom, 3 V 1603 dokonał z bratem Januszem działu, w wyniku którego dołączył do Równego połowę Ostroga, Dorohobuż, Suraż, Zwiahel, Berezdów, Połonne i Ostropol. O granice dóbr toczył O. ostre zwady, m. in. z referendarzem kor. Janem Tomaszem Drohojowskim i Miękickimi. O. zmarł w grudniu 1603 w Tarnopolu i został pochowany w cerkwi prawosławnej w Ostrogu.

Z małżeństwa z Anną z Kostków O. pozostawił ośmioro dzieci: pięciu synów: Aleksandra (zm. ok. 1607), Adama Konstantego (1596–1618), Janusza (1598–1619), Krzysztofa (zm. 1607) i Wasyla (zm. 1605), oraz trzy córki: Zofię (żonę Stanisława Lubomirskiego, woj. i star. generalnego krakowskiego, zob.), Katarzynę (żonę Tomasza Zamoyskiego, woj. kijowskiego) i Annę Alojzę Chodkiewiczową (zob.).

 

Fot. portretu O-ego w: „Roczn. Wołyński” T. 7: 1938 s. 61, Makara J., Dzieje parafii jarosławskiej, Jarosław 1936 s. 111; – Boniecki, Poczet rodów; Wolff, Kniaziowie lit.-rus.; – Chodynicki K., Kościół prawosławny a Rzeczpospolita Polska, W. 1934; Kocowski B., Wyprawa Tatarów na Węgry przez Polskę w 1594 r., L. 1948 s. 61, 68; Lepszy K., Rzeczpospolita Polska w dobie sejmu inkwizycyjnego, Kr. 1939; Macůrek J., Zápas Polska a Habsburků o přístup k černému moři na sklonku 16. stol., Praha 1931; Makara J., Dzieje parafii jarosławskiej, Jarosław 1936 s. 109–11, 118; Niemcewicz J. U., Dzieje panowania Zygmunta III, Kr. 1860 I; Pirożyński J., Dzieje jednego zajazdu, „Odr. i Reform. w Pol.” T. 7: 1962 s. 119; Stecki T. J., Z boru i stepu, W. 1898 s. 18–20; – Mon. Pol. Vat., VI; Piasecki P., Kronika, Kr. 1870 s. 174; Script. Rer. Pol., VIII (Arch. domu Radziwiłłów), XX (Diariusz sejmu 1597); Wiadomości do dziejów polskich z archiwum prowincji szląskiej, Zebrał A. Mosbach, Wr. 1860 s. 233; Żółkiewski S., Listy, Kr. 1868 s. 68.

Halina Kowalska

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Janusz Ostrogski

ok. 1554 - 1620-09-12 książę
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

  więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Henryk III Walezy

1551-09-19 - 1589-08-02
król Polski
 

Janusz Radziwiłł

1579-07-02 - 1620-12-03
kasztelan wileński
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.