INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Aleksander Piątkiewicz  

 
 
1869-05-29 - 1920-01-07
Biogram został opublikowany w 1980 r. w XXV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Piątkiewicz Aleksander, krypt. Al. P., Alp (1869–1920), jezuita, pedagog, autor sztuk popularnych i kompozytor utworów religijnych. Ur. 29 V w Odrzykoniu, był synem Maksymiliana, zarządcy dóbr, i Anny z Krzyształowiczów, bratem Bronisława (zob.) i Włodzimierza (zob.). Uczęszczał do gimnazjum w Przemyślu i Rzeszowie, po czym wstąpił 8 XI 1887 do zakonu jezuitów w Starej Wsi koło Brzozowa. Po dwuletnim nowicjacie (1887–9) odbył w Starej Wsi studia humanistyczne i retoryczne (1889–91), następnie pracował w Konwikcie Chyrowskim jako profesor historii polskiej (1891–2), a później kierował teatrem szkolnym i orkiestrą konwiktową (1892–4). Skrócony kurs filozofii przeszedł w Tarnopolu i Nowym Sączu (1894–6), a teologii w Krakowie (1896–9); święcenia kapłańskie otrzymał w Chyrowie 10 IV 1899. Po rocznym studium duchowości jezuickiej (trzeciej probacji) w Tarnopolu (1899–1900) rozpoczął wieloletnią działalność pedagogiczną w Konwikcie Chyrowskim, przerwaną rocznymi studiami z zakresu muzyki, głównie w Monachium (1909–10), oraz pierwszą wojną światową, podczas której pracował w duszpasterstwie, głównie w Halembie na Śląsku (od 1 X 1914) i we Wronkach koło Poznania (6 III 1915–1916). W Chyrowie kierował teatrem szkolnym (1900–19), wystawiając na scenie konwiktowej 24 własne utwory sceniczne o tematyce patriotyczno-religijnej, kierował zespołami muzycznymi oraz uczył śpiewu i muzyki (1910–14, 1917–19).

Z początkiem czerwca 1919 P. został skierowany do Poznania i zamieszkał tam przy Seminarium Duchownym. Na prośbę Zjednoczenia Młodzieży Polskiej przyjął P. funkcję redaktora miesięcznika „Przyjaciel Młodzieży”. Planował wydawanie na szeroką skalę utworów muzycznych i scenicznych potrzebnych dla pracy w młodzieżowych organizacjach męskich i potrzebę tę uzasadnił w artykule pt. Czy teatr potrzebny w naszych stowarzyszeniach? („Przewodnik Społeczny” R. 1: 1919/20 s. 136–42). Był autorem popularnych sztuk scenicznych o charakterze religijnym i moralno-obyczajowym: Aktor bez zajęcia (Kr. 1908, P. 1920, 1926), Pan Pegaziński (P. 1918), Radziwiłł jedzie! Komedyjka w 3 aktach z czasów Konfederacji barskiej (P. 1920, 1922), Do większych ja rzeczy urodzony. Sceny o św. Stanisławie Kostce w 3 odsłonach (P. 1920), Jasnogórska Królowa (Kr. 1933), Lirnik Najświętszej Panienki (Kr. 1914), Czarowny grajek. Baśń ludowa w 3 obrazach ze śpiewami i tańcami (Kr. 1933), „Omni die” (Kr. 1933), Trafił Marek na Marka (P. 1920). Ułożył muzykę do znanych pieśni kościelnych, m. in. do: „Prześliczna Panno”, „Nieustającej Matko Pomocy”, „Matko Pocieszenia”, „Serce Zbawiciela”, oraz układy na chór 4-głosowy, m. in. dla pieśni: „Wśród nocnej ciszy”, „Matko niebieskiego Pana”, „Ty której berła”, „Zróbcie mu miejsce”. Wydał „Zbiorek pieśni kościelnych” (Bąkowice pod Chyrowem 1912), „Śpiewnik kościelny” (Tarnów 1912), a w zakresie muzyki świeckiej: „Lutnia nasza. Zbiorek pieśni dla młodzieży na jeden i cztery głosy” (Przemyśl 1910), „Zbiór humorystycznych pieśni i utworów muzycznych” z. 1–3 (P. 1917) oraz „Zbiór monologów i deklamacji żartobliwych” (P. 1917, 1921). Napisał też kilka mszy polifonicznych. Wiele utworów pozostało w rękopisie. P. wynalazł i wykonał własnoręcznie instrument muzyczny o konstrukcji klawiszowej (violinion), którego dźwięki miały imitować głos skrzypiec, instrument ten opatentował. Wpadł również na pomysł połączenia strun u skrzypiec (i altówki) z membraną i głośnikiem przypominającym gramofon. Zmarł 7 I 1920 w Poznaniu i został pochowany na cmentarzu Św. Małgorzaty.

 

Żynda B., Bibliografia wydawnictw Księgarni Św. Wojciecha, 1895–1969, P. 1970; [Bzowski T.], Ojcowie i bracia Towarzystwa Jezusowego zmarli w polskich prowincjach od r. 1820, Kr. 1932 s. 17; – Chmura W., O chyrowskim teatrze szkolnym i muzyce, w: Księga pamiątkowa pięćdziesięciolecia Konwiktu i Gimnazjum OO. Jezuitów w Chyrowie, 1886–1936, Kr. 1936 s. 109–19; Kwiatkowski F., Śp. Aleksander Piątkiewicz, „Nasze Wiad.” T. 7: 1923–5 s. 448–53 (fot.); Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy, 1872–1972, Kr. 1972 s. 211 (fot. po s. 384); – „Dzien. Pozn.” 1920 nr 7; „Kur. Pozn.” 1920 nr 7; „Kwart. Chyrowski” R. 28: 1920 z. 2 s. 110–11; „Przew. Społ.” R. 1: 1920 nr 5 s. 239–40; „Przyjaciel Młodzieży” R. 11: 1920 nr 2 s. 25–6; – Arch. Prow. Mpol. Tow. Jezusowego w Kr.: Katalogi prowincji galicyjskiej i polskiej z lat 1888–1920 oraz liczne rękopisy.

Zygmunt Zieliński

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Włodzimierz Stefan Piątkiewicz

1865-12-26 - 1933-03-23 jezuita
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Karol Irzykowski

1873-01-27 - 1944-11-02
krytyk literacki
 
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Wiktor Kulerski

1865-03-20 - 1935-09-18
redaktor
 

Stanisław Zygmunt Staniszewski

1864-07-23 - 1925-04-30
adwokat
 

Stanisław Feliks Przybyszewski

1868-05-07 - 1927-11-23
pisarz
 

Teodor Filip Kubina

1880-04-16 - 1951-02-13
biskup częstochowski
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.