INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Andrzej Lisiecki h. Dryja  

 
 
XVI/XVII - 1639
Biogram został opublikowany w 1972 r. w XVII tomie Polskiego Słownika Biograficznego
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Lisiecki Andrzej h. Dryja (zm. 1639), instygator kor. Pochodził z rodu od pokoleń osiadłego w Kaliskiem. Syn Stanisława, dziedzica Kiszewa i Jurantowa w woj. kaliskim. Po ojcu i po stryju Janie dziedziczył te wsie w r. 1619. Nazwisko rodowe matki nieznane. Przeznaczony do zawodu prawnika, sam o sobie w przedmowie do drugiej drukowanej pracy pisał, że był «wychowany z młodych lat… przy Trybunale». Dn. 7 VI 1610 r. podpisał uchwałę zjazdu szlachty pow. kaliskiego na roki ziemskie. W r. 1617 dwukrotnie pełnił plenipotencje z ramienia Zygmunta III. W r. 1625 ogłosił w języku polskim obszerny traktat pt. Apologia pro libertate Reipublicae… to jest Dowód jasny… że Najjaśniejszemu królowi polskiemu nie godzi się, ani publice, ani privatim w Koronie i Wielkim Księstwie Litewskim… mieć dziedzictwa. Bezpośrednią przyczyną do napisania owego dziełka, które rychło zyskało wielką popularność, był fakt zakupienia dóbr żywieckich przez królową Konstancję, w czym autor, zgodnie z przeważającą opinią szlachecką, widział zamach na wolności szlacheckie i dążenie do utwierdzenia dynastii i tronu dziedzicznego. L. na poparcie swojego stanowiska przytaczał argumenty czerpane zarówno z prac historyków i publicystów polskich (S. Orzechowski), jak pisarzy politycznych obcych (G. Botero, J. Bodin), a także zwody praw i nawet Pismo św. Dn. 7 VI 1631 otrzymał stanowisko surrogatora grodzkiego kaliskiego, a 12 IX 1631 – po śmierci Marcina Laskowskiego – został mianowany instygatorem kor. Był elektorem Władysława IV z woj. kaliskiego.

W r. 1638 wydał L. w Krakowie traktat: Trybunał Główny Koronny Siedmią Splendorów oświecony, który dedykował Władysławowi IV i Trybunałowi. Traktat podkreśla znaczenie Trybunału, jednocześnie podając warunki jego prawidłowego funkcjonowania, wśród nich przede wszystkim dbałość o poziom moralny i zawodowy pracowników Trybunału. Wg L-ego niezbędność i splendory Trybunału wynikają z konieczności podlegania społeczeństwa – ku jego pożytkom – rządom prawa jako instytucji zgodnej z naturą. L. podkreśla tedy społeczne znaczenie praworządności.

L. był prawnikiem-praktykiem, a zarazem erudytą, o czym świadczy aparat naukowy. W swoich pracach, obok wielu polskich historyków i pisarzy politycznych, cytował również M. Ficina, a także Bodina i J. Lipsiusa (z których drugi był mu bliższy), nade wszystko zaś klasyków antycznych i chrześcijańskich, z wyraźną preferencją nurtów stoickich i quasistoickich, gdy chodzi o myśl jemu współczesną. Pisał językiem czystym, tyle że liczne cytaty podawał w łacińskim oryginale. Potomność obeszła się z dziełami L-ego obojętnie albo z lekceważeniem, dzieła te jednak dla badacza prawoznawstwa i praktyki prawniczej w Polsce XVII w. są cennym źródłem.

L. zmarł w rok po wydaniu ostatniego dzieła w r. 1639. Bogatą bibliotekę zapisał kolegium jezuickiemu w rodzinnym Kaliszu. Nazwisko rodowe żony nieznane. Miał córkę, która w r. 1624 wyszła za Krzesława Karwickiego, oraz synów – z tych Franciszek był elektorem Władysława IV, Stefan wstąpił do zakonu jezuitów; pozostali jego synowie to Ludwik, Jan i Andrzej.

 

Estreicher, (obszerna bibliogr.); Enc. Org.; W. Enc. Ilustr.; Siarczyński, Obraz wieku panowania Zygmunta III, I; Boniecki; Niesiecki; Uruski; – Czapliński W., O Polsce siedemnastowiecznej, W. 1960; Wieczorkowski W., Andrzej Lisiecki (przypis do artykułu Seweryna Gołębiowskiego), „Bibl. Warsz.” 1853 t. 2; – Akta sejmikowe woj. pozn., I cz. 1 s. 396–7, cz. 2 s. 333–4; Arch. Zamoyskiego, I 15; Elektorowie; Gołębiowski S., Fragmenta mortis Augusti et Expeditio pro Henrico Andrzeja Lisieckiego anno Dni 1612, „Bibl. Warsz.” 1853 t. 1; – AGAD: Metryka Kor. nr 162 fol. 51, 328, nr 170 fol. 589, nr 178 fol. 350, 384.

Janusz Ekes

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.