INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Antoni Rajmund Garczyński  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1948-1958 w VII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Garczyński Antoni Rajmund (1812–1888), uczestnik powstania listopadowego, urodził się 23 I w Duranowie pod Sochaczewem z ojca Andrzeja i matki Honoraty z Zarembów, córki konfederata barskiego. W dzieciństwie uczyli go guwernerzy francuscy, w 13. roku życia wyjechał do konwiktu oo. pijarów do Łowicza. Po wybuchu powstania listopadowego opuścił ławę szkolną i wstąpił do 4. p. strzelców pieszych dywizji Giełguda. 24 V 1831 został porucznikiem, odznaczony złotym krzyżem virtuti militari. Ranny w nogę pod Ostrołęką, dostał się do niewoli rosyjskiej. W Bobrujsku pomógł mu w ucieczce marszałek szlachty okolicznej, żonaty z Garczyńską. Internowany w r. 1832 we Lwowie, został wywieziony do Ołomuńca. Z Moraw przedostał się do Francji i ukończył w Grand-Join szkołę ogrodniczą.

Na wieść o formowaniu przez gen. Bema polskiej legii w Portugalii zaciągnął się do niej. Walczył też w Hiszpanii wśród karlistów z wojskami królowej Krystyny. Z kolei wrócił ponownie do Francji i ożenił się z majętną Angielką. Owdowiawszy niebawem, w r. 1848, zostawił w Anglii dzieci na opiece krewnych żony i wrócił do kraju. Po powstaniu poznańskim ukrywał się czas dłuższy u przyjaciół, aż w 1852 wytropiła go policja pruska i zmusiła do wyjazdu do Francji. Po wybuchu wojny krymskiej wyjechał z gen. Zamoyskim do Konstantynopola, gdzie zaciągnął się w r. 1854 w szeregi kozaków otomańskich w randze kapitana. W obronie mostu pod Tulczą zdobył wysokie odznaczenie oraz rangę majora, otrzymał jednak ciężką ranę w okolicę serca. Wyrokiem sądu wojennego w Kijowie skazany na rozstrzelanie, został ułaskawiony i wysłany do Tobolska. Zwolniony stąd w 1858 na mocy amnestii, przybył do Księstwa, ożenił się w 1860 ze Stefanią Wilkońską, z którą był zaręczony od lat dziewięciu, i zamieszkał w Kcyni.

Nie dając sobie rady w trudnych warunkach materialnych zostawił żonę i dziecko i wybrał się do Turcji, pozornie dla rewindykowania żołdu, należnego mu za udział w wojnie krymskiej. Żołdu nie odzyskał, natomiast policja pruska podejrzewała, że czynny był na gruncie Turcji w pracach przygotowujących powstanie. Wrócił w Poznańskie pod koniec r. 1862, zaraz po wybuchu powstania styczniowego mianowany przez Rząd Narodowy pułkownikiem i organizatorem sił zbrojnych w Wielk. Ks. Poznańskim. W lutym służył pod Mierosławskim, a po rozbiciu jego wojsk pod Nową Wsią złączył się z oddziałem Mielęckiego i po klęsce pod Mierzewnicą przeszedł do Galicji. Na czele oddziału kawalerii brał później udział w bitwie pod Radziwiłłowem. Po upadku powstania wyjechał do Paryża, gdzie żył w biedzie. Gdy próbował osiedlić się w Niemczech, został stamtąd wydalony. W r. 1868 otrzymał zawiadomienie kancelarii Napoleona III, że nie ma ani pracy, ani możności ułatwienia mu powrotu do kraju. W 1871 próbował raz jeszcze powrócić w Poznańskie, lecz policja wydaliła go wraz z żoną, tym razem definitywnie. Również i ambasada austriacka odmówiła mu prawa wjazdu do Galicji, i dopiero wskutek poparcia jego prośby przez wpływowych obywateli brzeżańskich i dawnych towarzyszy broni (pułkownika Malczewskiego, Władysława Sokulskiego z oddziału strzelców i Józefa Krzyżanowskiego, dzierżawcy Zamostu pod Brzeżanami i in.) otrzymał prawo wjazdu do Galicji, później zaś 12 III 1876 prawo obywatelstwa w Raju pod Brzeżanami. Otaczała go miłość Podolan i powszechny szacunek. Żył bardzo skromnie, m. i. z nielegalnej sprzedaży papierosów. Zmarł w r. 1888.

 

Wiszniewski St., Brzeżańczycy przy odbudowie państwa polskiego od 1831 do 1920 r., Lw. 1938; Knapowska W., W. Ks. Poznańskie przed wojną krymską, P. 1923 s. 48–55.

Red.

 
 

Powiązane artykuły

 

Obrona Warszawy w 1831 r.

Powstańcy i cywile opanowali miasto już 30 listopada 1830 r. Namiestnik carski i garnizon rosyjski ewakuował się. Warszawa stała się centrum polityczno-administracyjnym i wojskowym powstania listopadowego,......
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Fryderyk Franciszek Chopin

1810-02-22 - 1849-10-17
pianista
 

Ignacy Jan Paderewski

1860-11-06 - 1941-06-29
kompozytor
 

Józef Kenig (Koenig, König)

1821-02-16 - 1900-03-13
publicysta
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Stanisław Kierbedź

1810-03-10 - 1899-04-19
generał rosyjski
 

Leonard Jan Lepszy

1856-11-06 - 1937-07-29
inżynier górniczy
 

Józef Rostek

1859-11-12 - 1929-03-28
działacz narodowy
 

Wanda Czartoryska

1862-08-20 - 1920-05-16
działaczka narodowa
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.