INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Antoni Stanisław Buchowiecki  

 
 
brak danych - 1790
Biogram został opublikowany w 1937 r. w III tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Buchowiecki Antoni Stanisław († po 1790), konfederat barski, pochodził z rodziny ziemiańskiej, zamieszkałej w woj. brzesko-litewskim. Ur. się ok. r. 1710 z Michała Stanisława i Anny z Bielikowiczów. Przypuszczalnie starszymi braćmi jego byli Aleksander i Paweł, wpływowi działacze wśród jednowioskowej szlachty brześciańskiej. Aleksander, rotmistrz traktowy kamieniecki (1722), strażnik (1733), potem przez długie lata wojski, elektor Leszczyńskiego, stronnik (z całą rodziną) Czartoryskich, zresztą ganiony przez ministrów, że zaniedbuje sejmiki, marszałkował na wyborach poselskich 1758 i 1762, pod koniec (po r. 1761) podkomorzy – zmarł 6 IV 1780 r. Młodszy brat jego, Paweł, porucznik petyhorski, skarbnik i deputat brzeski 1721 r. i następnie 1726–32 podczaszy, występuje w bezkrólewiu 1733 r., jako rotmistrz traktowy brześciański. Obstawał przy elekcji Stanisława jako konsyliarz miejscowej konfederacji i pułkownik zaciągu pieszego, ale z pieniędzy, zebranych na żołd, nie wyrachował się należycie. Pod obuchem zwycięskiej strony przeciwnej musiał prosić regimentarza M. Wiśniowieckiego o łaskę, co okupił poselstwem na sejm pacyfikacyjny 1735 r. w towarzystwie Sasa, Jerzego Flemminga. Później, już jako pisarz z. brzeski, posłował na sejmy 1746 i 1761 r., podpisał manifest swego stronnictwa przeciw trybunałowi radziwiłłowskiemu 1763 r., należał do konsyliarzy konfederacji Czartoryskich i Massalskich 1764 r. Był komornikiem brzeskim w r. 1766. Wierny królowi, utrzymywał sejmiki deputackie, gdy je zwalczali konfederaci barscy. W pamiętnikach Matuszewicza pełno niechętnych wzmianek o tym sąsiedzie (na Dziadkowiczach) i rywalu sejmikowym.

Znacznie odstrychnął się od tych krewniaków Antoni Stanisław, notowany na sejmikach od r. 1732, skarbnik w r. 1740, potem koniuszy. On także bywał za młodu »junakiem wołczyńskim«, tj. agitatorem partyjnym Michała Czartoryskiego, konsyliarzem konfederacji 16 IV 1764 r., posłem na sejm koronacyjny Stan. Augusta. Porwany jednak ruchem narodowym barskim, przyjął 1 VII 1769 laskę konfederacji brzeskiej (drugiej po Bęklewskim), poczem musiał z Pacem i in. uchodzić przez Jurbork i Gdańsk do siedziby Generalności na Śląsk. Lata 1770–72 spędził w Preszowie, pod koniec w Cieszynie, często głosując w Radzie, lecz wcale nie wojując. Niesłusznie posądzany przez stronników saskich jako dawny regalista, sam listem bezimiennym gromił Pawła za odbywanie sejmików, grożąc mu srogimi karami z chwilą, gdy konfederaci wywalczą sobie powrót do kraju: »zaprzysięgam Bogu, że ani dla rodzonego brata nie będzie pardonu i względu«. Cztery lata przebiedował w Gdańsku na emigracji, aż mu nowy protektor, Karol Radziwiłł, pozwolił wrócić (1776) i wypuścił w dzierżawę majątek Horbów. B. pogodził się z losem i królem i został podwojewodzim brzeskim. Wyżej dla siebie nie sięgał, ale o powagę nazwiska dbał, i kiedy przez śmierć Aleksandra zawakowało podkomorstwo (1780), B., wówczas poseł i sędzia sejmowy w Warszawie, stoczył ze Stanisławem Augustem o tę godność dla jednego z krewnych tak ostrą utarczkę, że doprowadził uprzejmego króla do bicia pięścią w stół, a celu jednak nie dopiął. Za »pozwoleniem« księcia Panie Kochanku podjął się jeszcze wicemarszałkostwa w trybunale wileńskim 1782/3, i wtedy zapewne dostał order św. Stanisława; urząd podwojewodziego złożył i wkrótce zapewne umarł, bo z r. 1790 urywa się jego ciekawa, szczera, chwilami serdeczna korespondencja z Radziwiłłem. Synem jego z żony Ludwiki Eysymonttówny był podobno Jan, komisarz cywilny wojskowy, po rozbiorze deputat wywodowy wdztwa wileń., też kawaler orderu św. Stanisława.

 

Konopczyński, Konf. barska, W. 1936, I, II w druku; Matuszewicz, Pamiętniki, W. 1876, 4 t. (w indeksie osoby pomieszane); Z pamiętnika konfederatki T. Sapieżyny, Lw. 1914; Vol. leg. VII 135, 143, 292; VIII 965; Diariusze sejmów 1746 (W. 1912), 1761, 1764 i 1780 (dr. spółcz.); Akty izdaw. wilenskoj kommissiej II–V. – Rkp. Herbarz Bohdanowicza w Arch. Państw. wileńskim; Listy B-go do Radziwiłłów w Arch. Ord. Nieśw.; List z zagranicy d. 28 Decembris (1770) do imp. B-go, pisarza brzes., rkp. B. Nar., Pol. F. IV, 46.

Władysław Konopczyński

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.