INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Arsen Kwilecki     

Arsen Kwilecki  

 
 
1805-07-19 - 1883-08-25
Biogram został opublikowany w 1971 r. w XVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Kwilecki Arsen (1805–1883), ziemianin wielkopolski, powstaniec 1831 r. i działacz narodowy. Ur. w Kwilczu 19 VII, był synem Klemensa, kasztelana przemęckiego, i Anieli z Kwileckich (z Dobrojewa). Już w Gimnazjum Marii Magdaleny w Poznaniu wziął udział w manifestacji narodowej w teatrze, będącej protestem przeciw wyszydzaniu Napoleona. Wobec zaostrzenia sytuacji w gimnazjum ojciec przeniósł go do szkoły kadetów w Dreźnie. Po jej ukończeniu pojechał K. do Włoch, gdzie w połowie grudnia 1830 r. doszła go wieść o wybuchu powstania. Natychmiast wrócił do kraju, uzbroił pięciu ludzi i bez przeszkód przedostał się do Królestwa. W Warszawie zaciągnął się, wraz z przyjacielem W. Turno, jako ułan do szwadronu ochotników Księstwa Poznańskiego. Wziął udział w bitwie grochowskiej, a w okresie powodzeń oręża polskiego – w bitwach pod Dębem Wielkim, Iganiami, Mińskiem i Kałuszynem (koniec marca i kwiecień). Wraz z oddziałem Poznańczyków uczestniczył w wyprawie na gwardie (maj 1831). Po powrocie do Warszawy, awansowany na porucznika jazdy, został adiutantem w sztabie gen. Adama Węgierskiego, prezesa sądu wojennego. Prosił wprawdzie o odesłanie do brygady, «aby tu nie próżniaczyć», ale dotrwał w stolicy do jej upadku. W ostatnich walkach śpieszył z oddziałem na pomoc gen. J. Sowińskiemu. Odznaczony był złotym Krzyżem Virtuti Militari. Po upadku powstania wrócił do Księstwa Poznańskiego; do służby narodowej wstąpił raz jeszcze na krótko w r. 1848. Z ramienia Komitetu Narodowego, jako podskarbi, stanął (27 III) na czele Kasy Narodowej i na jego ręce wpływały wszelkiego rodzaju dary w pieniądzach i kruszcach (te ostatnie jego agent sprzedawał w Berlinie). Po kilku tygodniach działalności (28 III – 30 IV) Komitet został rozwiązany. W r. 1863 ograniczył się już tylko do pomocy finansowej powstaniu.

Jeszcze jako młodzieniec odziedziczył wszystkie majątki Kwileckich z Kwilcza (brat jego Hektor został wykluczony od dziedziczenia ze względu na małżeństwo z Niemką): Kwilcz i kilka innych w pow. międzychodzkim oraz Gaj w pow. szamotulskim. Gospodarował dobrze (wystawił w Kwilczu cukrownię, jedną z pierwszych w Wielkopolsce), a w tradycji rodzinnej zapisał się jako «wielki budowniczy», głównie z racji zastąpienia starego dworu przez obszerny pałac wzniesiony wg planów znanego architekta K. F. Schinkla (1828). Brał też udział w różnych przedsięwzięciach (organizowanie Bazaru, 1843, którego był akcjonariuszem) i utrzymywał liczne kontakty towarzyskie (zwłaszcza szczera przyjaźń łączyła go z J. W. Kassyuszem, pastorem orzeszkowskim, którego znał już chyba jako nauczyciela w Gimnazjum Marii Magdaleny). Uczestniczył w pracach Tow. Pomocy Naukowej, a w r. 1883 krzątał się wokół urządzenia rocznicy odsieczy wiedeńskiej, jednej z pierwszych rocznic obchodzonych uroczyście w zaborze pruskim (w kościele w Kwilczu ufundował okolicznościową tablicę). Przed nadejściem rocznicy zaskoczyła go jednak 25 VIII 1883 r. w Kwilczu śmierć, tam też został pochowany. Wobec braku potomstwa z małżeństwa (22 X 1833) z Pauliną Ponińską (ur. 21 X 1815 – zm. 1882) większość majątków przeszła na bratanka Mieczysława (zob.).

 

Wojtkowski A., Bibliografia historii Wielkopolski, P. 1938 I; Boniecki; Żychliński, VI 473–4, VII 95; – Jakóbczyk W., Rząd Narodowy 1848, „Kron. M. Poznania” T. 21: 1948; Karwowski S., Historia W. Księstwa Poznańskiego, P. 1919 II; Kieniewicz S., Społeczeństwo polskie w powstaniu poznańskim 1848 r., W. 1960; Skałkowski A., Bazar Poznański, P. 1938; – Chotkowski W., Mowa powiedziana na pogrzebie…, Kr. 1883; – „Dzien. Pozn.” 1883 nr 195; „Kur. Pozn.” 1883 nr 196, 199, 200; „Polnische Correspondenz” 1883 nr 22; – B. Ossol.: rkp. 4187 II; – Gierliński J., Parafia w Kwilczu, Kr. 1951 (mszp. pracy doktorskiej udostępniony przez autora); – Informacje Piotra Dziembowskiego z P., na podstawie: Arch. Archidiec. w P., LB Poznań św. Marii Magdaleny, sygn. PM 229/12 s. 226; Informacje rodziny.

Adam Galos

 

 
 

Powiązane artykuły

 

Obrona Warszawy w 1831 r.

Powstańcy i cywile opanowali miasto już 30 listopada 1830 r. Namiestnik carski i garnizon rosyjski ewakuował się. Warszawa stała się centrum polityczno-administracyjnym i wojskowym powstania listopadowego,......
 

Powiązana pozycja biblioteki

Mowa powiedziana na pogrzebie śp. hr. Arsena Szreniawa z Kwilicza Kwileckiego w kościele parafialnym w Kwiliczu dn. 30 sierpnia 1883 roku, 1883,
Chotkowski Władysław
Dostępne na: polona.pl
Chotkowski Władysław. Mowa powiedziana na pogrzebie śp. hr. Arsena Szreniawa z Kwilicza Kwileckiego w kościele parafialnym w Kwiliczu dn. 30 sierpnia 1883 roku. 1883,
Dostępne na: polona.pl
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Jan Jacyna

1864-12-15 - 1930-12-10
inżynier
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Aleksander Karol Groza

1807-06-30 - 1875-11-03
literat
 

Władysław Józef Maleszewski

1832-02-02 - 1913-06-07
publicysta
 

Roman Podoski

1873-08-15 - 1954-11-23
inżynier elektryk
 

Karol Durski Trzaska

1849-10-06 - 1835-08-15
generał broni WP
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.