INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Bohdan Straszewicz     

Bohdan Straszewicz  

 
 
1882-06-15 - 1920-08-15
Biogram został opublikowany w latach 2006-2007 w XLIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Straszewicz Bohdan, krypt. B. Str., St. B. (1882–1920), drukarz, publicysta, dziennikarz, polityk.

Ur. 15 VI w Warszawie, był synem Ludwika (zob.) i Władysławy z Kuczkowskich, bratem Hanny, zamężnej Łukaszewicz, i Leszka Kazimierza, bratankiem Zygmunta (zob.). Braćmi stryjecznymi S-a byli: Czesław (zob.), Jan Wacław (zob.) i Stefan (zob.).

Po ukończeniu gimnazjum w Warszawie studiował S. matematykę na Wydz. Nauk Ścisłych uniwersytetów w Lozannie i Strasburgu; studiów tych jednak nie ukończył. Podczas studiów historycznych w Pradze przesyłał korespondencje do warszawskich czasopism. Te studia także przerwał i przeniósł się do Paryża, gdzie przez dwa lata studiował nauki polityczne w École des Sciences Politiques i na podstawie rozprawy L’Etat moderne, et la politique positive otrzymał dyplom ukończenia szkoły.

Ok. r. 1912 wrócił S. do Warszawy i rozpoczął współpracę z należącym do ojca dziennikiem „Kurier Polski”. Prawdopodobnie wtedy wstąpił do Stronnictwa Polityki Realnej. Jesienią 1913 wyjechał do Petersburga i został korespondentem „Kuriera Polskiego” z obrad IV Dumy, jednak wkrótce po śmierci ojca (1 XI t.r.) wrócił do Warszawy i przejął po nim redakcję „Kuriera Polskiego” oraz kierownictwo «Drukarni Polskiej». Przeniósł drukarnię z ul. Jasnej 18 na ul. Szpitalną 12 i tam zamieszkał. Mimo pomocy redakcyjnej Michała Romana i Kazimierza Rollego, brak doświadczenia S-a spowodował trudności finansowe dziennika, a prowadzona na jego łamach krytyka antypolskich posunięć władz rosyjskich doprowadziła do jego zawieszenia. W grudniu S. wznowił pismo p.n. „Dziennik Polski”, powierzając redakcję Henrykowi Michałowskiemu, a następnie Władysławowi Kopczewskiemu. Po wybuchu pierwszej wojny światowej, w r. 1914, w odpowiedzi na odezwę naczelnego wodza armii rosyjskiej Mikołaja Mikołajewicza (14 VIII t.r.), podpisał 17 VIII proklamację członków Stronnictwa Demokratyczno-Narodowego (m.in. Romana Dmowskiego i Zygmunta Balickiego) oraz Stronnictwa Polityki Realnej, podkreślającą braterstwo broni Polaków i Rosjan oraz potrzebę wskrzeszenia Polski pod berłem Mikołaja II. Jeszcze w sierpniu przystąpił do secesjonistów ze Stronnictwa Polityki Realnej, umiarkowanie prorosyjskiego Zjednoczenia Społecznego (ZS, potem Grupa Pracy Społecznej, od września Grupa Pracy Narodowej, Stronnictwo Pracy Narodowej). Po zajęciu Warszawy 5 VIII 1915 przez wojska niemieckie stał się zwolennikiem prowadzenia polityki aktywistycznej i z ramienia ZS uczestniczył 29 VIII t.r. w rozmowach z przedstawicielami Naczelnego Komitetu Narodowego. We wrześniu użyczył swego domu dla tajnej komórki PPS, działającej oficjalnie jako Kuchnia «Społem». Miesiąc wcześniej przejął redakcję i wydawnictwo „Dziennika Polskiego” i w grudniu przywrócił poprzednią nazwę pisma „Kurier Polski”; redagował go odtąd wspólnie z Wincentym Kosiakiewiczem. T.r. utworzył wraz z bratem Leszkiem Kazimierzem «Drukarnię Polską Braci Straszewiczów»; od r. 1916 drukowano w niej m.in. dziennik „Głos Stolicy”, organ Ligi Państwowości Polskiej. Na początku r. 1916 powołał S. Spółkę Wydawniczą, zapewniającą regularną edycję „Kuriera Polskiego”. Dn. 22 II t.r. był jednym z sygnatariuszy powziętej z inicjatywy Tytusa Filipowicza tzw. deklaracji stu, wysuwającej postulat niepodległości Polski. Po wydaniu 5 XI w imieniu cesarzy Niemiec i Austrii manifestu proklamującego powstanie państwa polskiego, prowadził negocjacje m.in. z Michałem Sokolnickim o współdziałanie Stronnictwa Pracy Narodowej z piłsudczykami. Dążąc do ścisłej z nimi współpracy, nie wszedł w styczniu 1917 do Zjednoczenia Stronnictw Demokratycznych, powstałego z połączenia Stronnictwa Narodowo-Radykalnego, Polskiego Zjednoczenia Postępowego i Stronnictwa Pracy Narodowej. W tym miesiącu został członkiem zarządu powstałej wtedy Partii Niezawisłości Narodowej (od listopada t.r. Stronnictwo Niezawisłości Narodowej), ściśle związanej z PPS. Prawdopodobnie t.r. został też członkiem Komendy Głównej POW.

W r. 1917 sprzedał S. swe udziały w Spółce Wydawniczej «Kurier Polski» Stefanowi Krzywoszewskiemu i Wacławowi Podwińskiemu. Pod koniec września t.r. nabył wraz z Gustawem Grzybowskim od Stanisława Kempnera dziennik „Nowa Gazeta” i 1 X został jego redaktorem. Uczynił z „Nowej Gazety” organ piłsudczyków. Opublikował w niej w r. 1917 artykuły, m.in. Naczelnik (nr 510), z okazji 100. rocznicy zgonu Tadeusza Kościuszki, Pożądana likwidacja (nr 540), o konieczności rozwiązania Naczelnego Komitetu Narodowego po kryzysie przysięgowym w lipcu t.r., Nieziszczalne i zbyteczne żądania (nr 631), o rezygnacji z ziem zaboru pruskiego. Ogłosił też broszury W obronie aktu listopadowego ([b.m.w.] 1917) i W sprawie wolności Polski (W. 1917). W r. 1918 opublikował kolejne artykuły, m.in. Nie było błędu (nr 332), w którym skomentował nieobecność przedstawicieli lewicy w Tymczasowej Radzie Stanu, oraz Konieczność sejmu (nr 368) i O zniesienie cenzury (nr 451), gdzie nawoływał do zwołania Sejmu i likwidacji urzędu cenzorskiego. Dn. 14 II t.r. podpisał odezwę PPS, PSL, Zjednoczenia Stronnictw Demokratycznych i Stronnictwa Niezawisłości Narodowej, potępiającą traktat zawarty 9 II w Brześciu Lit. między państwami centralnymi a Ukraińską Republiką Ludową. Uczestniczył 10 XI w zebraniu przedstawicieli partii lewicowych z przybyłym w tym dniu do Warszawy Józefem Piłsudskim. Opublikował potem w „Nowej Gazecie” artykuł Wódz narodu (nr 466) i zaatakował Narodową Demokrację w artykule Spadła maska (nr 478). Udostępnił swą drukarnię dla produkcji legalnych czasopism Komunistycznej Partii Robotniczej Polski: od grudnia 1918 do stycznia 1919 dziennika „Sztandar Socjalizmu”, w lutym 1919 tygodnika „Przełom”, w marcu t.r. miesięcznika „Nowe Społeczeństwo” oraz od kwietnia do lipca ukazującego się nieregularnie „Towarzysza”. W styczniu t.r. zmienił tytuł „Nowa Gazeta” na „Gazeta Polska” i w lutym przekazał jej redakcję Adamowi Skwarczyńskiemu. T.r. został zatrudniony w Wydz. Prasowym Kancelarii Cywilnej Naczelnika Państwa. Dn. 31 I 1920 wraz z bratem Leszkiem Kazimierzem i siostrą Hanną nabył od Władysława Tatarkiewicza zakład litografii artystycznej i fabrykę pudełek przy ul. Leszno 112, a 4 II t.r. od Ksawerego Rubieszowskiego drukarnię przy ul. Czackiego 3, dokąd przeniósł drukarnię z ul. Szpitalnej. Dn. 24 II został wraz ze Skwarczyńskim skazany na pięć dni aresztu domowego za publikację w „Gazecie Polskiej” artykułu pt. Sejm i Armia (1919 nr 249), krytykującego uchwałę Sejmu Ustawodawczego o wycofaniu wojska z frontu galicyjskiego. Dn. 9 III 1920 wraz z rodzeństwem połączył wszystkie zakłady w jedną spółkę «Zakłady Graficzne Straszewiczów» i t.r. przystąpił z bratem do warszawskiego Zjednoczenia Zakładów Graficznych. Wiosną t.r. został korespondentem wojennym warszawskiego dziennika „Naród” z frontu polsko-sowieckiego. Opublikował broszury: Jak rozwiązać sprawę waluty w Polsce (W. 1920) i wspólnie ze stryjem Zygmuntem Ku przepaści. Rozważania na temat naszej polityki gospodarczej (W. 1920). Wraz z bratem wydał własnym nakładem gawędę żołnierską Władysława Syrokomli „Kapral Terefera i kapitan Szerpentyna” (W. 1920) oraz S. Wilamowskiego „Wspomnienia z powstania” (W. 1920). Wg Krzywoszewskiego S. «odziedziczył po ojcu Ludwiku talent i temperament pisarski. Temperament nawet nieraz przygłuszał talent. Był typem publicysty wojującego – walczył jednak zawsze w imię idei, nigdy dla osobistych, prywatnych względów. I pod tym względem odziedziczył cnoty ojca: prawość i szczerość». W lipcu wstąpił S. do 201. pp Dyw. Ochotniczej WP. Dn. 15 VIII 1920 w bitwie pod Nasielskiem (pow. pułtuski) został ciężko ranny i zmarł tego samego dnia. Był odznaczony Krzyżem POW. Informacja o jego śmierci znajduje się na grobie rodziny Straszewiczów na cmentarzu Powązkowskim.

W małżeństwie z Marią z Malewskich miał S. synów: Ludwika (zob.) i prawdopodobnie Władysława (1919–1941).

 

Fot. w: „Biesiada Liter.” 1913 nr 46 s. 397; – Bibliogr. Warszawy, V–VI; Bibliografia czasopism Warszawy, W. 1994 I 354 (poza indeksem), 1996–2001 II–III; Bibliografia historii Polski XIX i XX wieku, W. 2000 III cz. 1; PSB, (Kosiakiewicz Wincenty); Słown. Pracowników Książki Pol., supl. (bibliogr.); Słown. pseudonimów, IV; Współcz. działacze polit.; – Giełżyński W., Prasa warszawska 1661–1914, W. 1962; Holzer J., Molenda J., Polska w pierwszej wojnie światowej, W. 1973; Kmiecik Z., Prasa warszawska w latach 1908–1918, W. 1981; Kozłowski C., Działalność polityczna Koła Międzyparlamentarnego w latach 1915–1918, W. 1967; Nałęcz T., Polska Organizacja Wojskowa 1914–1918, Wr. 1994; Paczkowski A., Prasa codzienna Warszawy w latach 1918–1939, W. 1983; Pobóg-Malinowski W., Najnowsza historia polityczna Polski, Londyn 1967 II; Skaradziński B., Polskie lata 1919–1920, W. 1993 II; Suleja W., Orientacja austro-polska w latach I wojny światowej, Wr. 1992; Szczepański J., Wojna 1920 na Mazowszu i Podlasiu, W.–Pułtusk 1995; Władyka W., Z biegiem 40 lat, w: 250 lat „Kuriera Polskiego”, W. 1983 s. 56; – Dąbrowska M., Dzienniki, W. 1998 I; Dzierzbicki S., Pamiętnik z lat wojny 1915–1918, W. 1983; Krasicki A., Dziennik kampanii rosyjskiej 1914–1916, W. 1988; [Krzesławski J.] Cynarski J., Wsypa na Szpitalnej, w: Warszawa w pamiętnikach pierwszej wojny światowej, Oprac. K. Dunin-Wąsowicz, W. 1971; Krzywoszewski S., Długie życie. Wspomnienia, W. 1947 I 260–1, 268; Limanowski B., Pamiętniki, W. 1961 III; Nałkowska Z., Dzienniki, W. 1976 II; Nowakowski J., Sześćdziesiąt lat bez mała w zawodzie dziennikarskim, w: Moja droga do dziennikarstwa, Red. J. Łojek, W. 1974; Pollack K., Ze wspomnień starego dziennikarza warszawskiego, W. 1961; Powstanie II Rzeczypospolitej. Wybór dokumentów 1866–1925, W. 1981; – „Dzien. Urzęd. Komisariatu Rządu na m. stoł. Warszawę” 1920 nr 5; „Kur. Warsz.” 1920 nr 232; „Przew. Bibliogr.” R. 1: 1920 s. 97, 248; „Robotnik” 1920 nr 55; „Warschauer Tafeln” 1914–17 nr 11 s. 20. 

 
 

Powiązane zdjęcia

   
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Czesław Straszewicz

1904-10-16 - 1963-09-18 prozaik
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Adam Ignacy Koc

1891-08-31 - 1969-02-03
polityk
 

Tadeusz Ludwik Hołówko

1889-09-17 - 1931-08-29
polityk
 

Leon Józef Barański

1895-03-18 - 1982-10-31
bankowiec
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Józef Alfred Potocki

1895-04-08 - 1968-09-12
dyplomata
 

Andrzej Rotwand

1878-04-02 - 1951-04-01
inżynier
 

Czesław Franciszek Peche

1892-03-21 - 1942-05-28
ekonomista
 

Władysław Józef Maleszewski

1832-02-02 - 1913-06-07
publicysta
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.