INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Bolesław Markowski     

Bolesław Markowski  

 
 
1862-03-23 - 1936-09-30
Biogram został opublikowany w 1975 r. w XX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.


 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Markowski Bolesław (1862–1936), wiceminister skarbu, profesor i rektor Wyższej Szkoły Handlowej. Ur. 23 III w Zawichoście. Był najstarszym z sześciorga dzieci Wiktora, urzędnika administracji w gub. kieleckiej, zarazem regionalnego historyka-amatora, współpracownika „Słownika Geograficznego Królestwa Polskiego”, i Celiny z Czernickich. M. początkowo wychowywał się w Igołomii (pow. Miechów), a od r. 1866 w Miechowie, gdzie w r. 1871 rozpoczął naukę w szkole przygotowawczej. Od r. 1874 uczył się w gimnazjum kieleckim. Maturę z odznaczeniem uzyskał w r. 1881, po czym w r. 1882 podjął studia na Wydziale Prawa Uniw. Warsz. Po ukończeniu studiów rozpoczął 1 IX 1885 pracę w charakterze p. o. sekretarza przy prokuraturze Sądu Okręgowego w Kielcach, a później kierownika jednej z sekcji Wydziału Cywilnego tego Sądu. W l. 1891–1911 był pisarzem hipotecznym przy kieleckim Sądzie Okręgowym. Równocześnie od r. 1897 działał w Komisji Podatkowej przy kieleckiej Izbie Skarbowej. W związku z tym w r. 1908 wziął udział w pracach podkomisji finansów samorządowych działającej w Petersburgu komisji mającej opracować zasady projektu organizacji samorządu terytorialnego w Król. Pol. Praca ta skierowała zainteresowania M-ego ku problematyce finansów komunalnych, czego wyrazem było napisanie książki Finanse miast Królestwa Polskiego. T. I. (Kielce 1913). Był także współtwórcą kasy pożyczkowo-oszczędnościowej w Kielcach.
Niezależnie od pracy zawodowej M. działał na polu oświaty. W r. 1903 wziął udział w zorganizowaniu Szkoły Handlowej w Kielcach. W szkole tej wykładał w wyższych klasach prawo handlowe. W r. 1906 jako delegat gub. kieleckiej brał udział w konferencji w Petersburgu w sprawie spolszczenia szkół prywatnych w Król. Pol. T. r. został przewodniczącym oddziału Stowarzyszenia Kursów dla Analfabetów, w r. 1907 należał do współzałożycieli Tow. Krajoznawczego w Kielcach. Działalność oświatowa M-ego spowodowała zwolnienie go 26 I 1911 «za nieprawomyślność polityczną» ze stanowiska pisarza hipotecznego, w związku z czym zajął się adwokaturą, kontynuując również pracę w szkole. Równocześnie w r. 1911 objął stanowisko dyrektora Kieleckiego Tow. Wzajemnego Kredytu i był nim do r. 1918. W czasie wojny przebywając w Kielcach, stał się w r. 1915 organizatorem i następnie przewodniczącym Obywatelskiego Komitetu Pomocy, a w l. 1916–8 był przewodniczącym Rady Miejskiej i przez pewien czas (do 1 II 1919) wiceprezydentem miasta. W r. 1917 M. został wybrany do Zarządu Związku Miast Król. Pol. Na jesieni 1917 został wciągnięty do pracy w Biurze Organizacyjnym Departamentu Skarbu Tymczasowej Rady Stanu, a po jego likwidacji w październiku t. r. rozpoczął współpracę z Królewsko-Polskim Min. Skarbu. Uczestniczył tam m. in. w opracowywaniu projektu ustawy o finansach komunalnych. W kwietniu 1918 Rada Regencyjna mianowała M-ego członkiem Rady Stanu. W październiku 1918 został wydelegowany z ramienia Rady Regencyjnej do Lublina celem przejęcia od władz austriackich administracji skarbowej. Od 1 IV 1919 do 1 IV 1920 pełnił funkcję dyrektora oddziału Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej w Kielcach, następnie do 1 IX 1921 dyrektora kieleckiej Izby Skarbowej. Przeprowadził wówczas reorganizację Izby i podległych jej urzędów. W dn. 1 IX 1921 uzyskał nominację na wiceministra skarbu. Na tym stanowisku pozostawał do 1 X 1926, kiedy na własną prośbę przeszedł na emeryturę. W ciągu tych lat dwukrotnie był kierownikiem Min. Skarbu: od 19–26 IX 1921 i od 9–13 I 1923. W Ministerstwie zajmował się m. in. problematyką podatkową, finansów komunalnych oraz administracji skarbowej. Kierował też wydawaniem publikowanych przez Min. Skarbu „Prac przygotowawczych do ustawodawstwa skarbowego”, których był także współautorem. W związku z częstymi zmianami ministrów skarbu następującymi w l. 1921–6 M. reprezentował w resorcie czynnik ciągłości działania. Był współautorem większości zasadniczych aktów prawnych, tak że można uważać go za jednego z twórców polskiego systemu skarbowego II Rzeczypospolitej.
W r. 1921 związał się z Wyższą Szkołą Handlową (WSH) w Warszawie. Początkowo wykładał prawo skarbowe. W lutym 1925 został mianowany profesorem i kierownikiem katedry prawa skarbowego. W r. akad. 1928/9 był prorektorem, a od listopada 1928 rektorem uczelni (do czerwca 1929). W lutym 1931 przeszedł na emeryturę. Senat Uczelni przyznał wówczas M-emu tytuł honorowego profesora WSH. W okresie pracy w Min. Skarbu i WSH M. opublikował kilka prac, m. in. O skarbowości związków komunalnych (W. 1923, razem z kilkoma innymi autorami), Projekt ustawy o rozgraniczeniu źródeł podatkowych państwa i samorządu (W. 1926), Ustawa o sporządzaniu, ustalaniu i wykonywaniu budżetu państwowego. Projekt (W. 1926), Finanse samorządu terytorialnego (1918–1928) (w: „Bilans gospodarczy dziesięciolecia Polski Odrodzonej”, P. 1929 II), Dochody i wydatki samorządu terytorialnego wg budżetów na r. 1927/28 (W. 1929), i fundamentalne opracowanie Administracja skarbowa w Polsce (W. 1931). Pisywał też w „Czasopiśmie Skarbowym”, „Ekonomiście”, „Sprawach Podatkowych”. W swoich pracach dał się poznać jako znawca problematyki skarbowości państwowej i komunalnej. M. działał też społecznie. Był m. in. członkiem Komitetu Wykonawczego Kasy im. J. Mianowskiego, założycielem i prezesem Koła Kielczan w Warszawie, honorowym przewodniczącym Młodzieży Akademickiej Kieleckiej w Warszawie. Należał też do władz Banku Towarzystw Spółdzielczych.
W r. 1931 M. powrócił do Kielc, z którymi czuł się ściśle związany. Wyrazem tego było wiele prac traktujących o tym mieście. Np.: Obraz stanu ekonomicznego powiatu kieleckiego w r. 1925–1926 (Kielce 1927), Z dziejów gospodarki miejskiej w Kielcach (W. 1930; kontynuacja w „Pamiętniku Koła Kielczan”), Szkolnictwo w Kielcach w okresie lat 1929–1931 (Kielce 1932). Włączył się tam w nurt pracy społecznej. Został m. in. przewodniczącym Rady Opiekuńczej Szkoły Handlowej Zrzeszenia Kupieckiego, prezesem kieleckiego oddziału Polskiego Tow. Krajoznawczego, prezesem Tow. Opiekuńczego Szpitala dla Dzieci. Zaczął wówczas pisać pamiętnik (obecnie w posiadaniu wnuczki Krystyny Byczewskiej w Poznaniu), który doprowadził do roku 1882. Zmarł w Kielcach 30 IX 1936 i tam został pochowany.
Z małżeństwa z Eleonorą Piaskowską miał syna Bolesława Wiktora, inż. rolnictwa, i córkę Wandę, żonę prof. Bohdana Winiarskiego.

Enc. Nauk Polit., (artykuł E. Taylora); W. Ilustr. Enc. Gutenberga; Peretiatkowicz–Sobeski, Współczesna kultura pol.; – Dziesięciolecie Polski Odrodzonej, (fot.); Kozłowski Cz., Działalność polityczna Koła Międzypartyjnego w latach 1915–1918, W. 1967; Pamiętnik dwudziestolecia Wyższej Szkoły Handlowej w Warszawie 1906–1926, W. 1927 s. 50 (bibliogr. prac); Pamiętnik trzydziestolecia Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, W. 1938 s. 224, 226, 227–8, 261–2 (bibliogr. prac); Rocznik Informacyjny o Spółkach Akcyjnych w Polsce, 1930; Zieliński J., B. M. (1862–1936). U podstaw międzywojennej gospodarki narodowej. Studium ekonomiczne, Kr. 1967 (mszp. powielany; zdjęcia, w załącznikach obszerne fragmenty pamiętników M-ego); – Ivánka A., Wspomnienia skarbowca 1927–1945, W. 1964; Wiesenberg H., Wspomnienia z 1917–1918 r., w: Odrodzona skarbowość polska, W. 1931 s. 33, 36–44; – „Monitor Pol.” 1918 nr 57; – Wspomnienia o M-m: „Gaz. Kielecka” 1936 nr z 1 X, „Kur. Warsz.” 1936 nr 269 wyd. wieczorne s. 9, nr 271 wyd. wieczorne s. 6, „Pam. Koła Kielczan” T. 7: 1936 s. 102–8 (E. Zaremba), „Ruch Prawn., Ekon. i Socjol.” 1930 półr. 2 (fot.), 1936 półr. 2 s. 921–3 (E. Taylor), „Ziemia” 1936 s. 270–1 (fot.); – Arch. Szkoły Głównej Planowania i Statystyki w W.: Akta personalne; – Informacje wnuczki M-ego, Krystyny Byczewskiej z Poznania.
Zbigniew Landau

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.