INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Cyprian Nakwaski h. Prus II  

 
 
1748 - 1822
Biogram został opublikowany w 1977 r. w XXII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Nakwaski Cyprian h. Prus II (1748–1822), starosta wyszogrodzki, poseł na sejmy. Był synem Klemensa (1720–1801) i Zuzanny z Gembartów (1730–1802), bratem Franciszka Salezego (zob.). Ojciec Klemens, elektor Stanisława Augusta w r. 1764, podkomorzy wyszogrodzki od r. 1766, kawaler Orderu Św. Stanisława, prezydujący jeszcze na wyszogrodzkim sejmiku lutowym 1792 r., na którym wyrażono mu wdzięczność, że aż do «podeszłej starości» pełnił «z chwałą swoją» funkcje obywatelskie. Pochowany został z żoną w ufundowanym przez siebie kościele w Kępie Polskiej nad Wisłą w woj. płockim, gdzie syn Franciszek wystawił mu pomnik. N. miał dobra w ziemi wyszogrodzkiej, a ponadto w woj. łęczyckim majętności: gosławską w pow. orłowskim (Gosławice, Wola Gosławska, Oszkowice, Drogusza i Zdziary) oraz bialską w pow. łęczyckim (Biała, Warszyce i Ciosny). W l. 1766–8 kształcił się w Szkole Rycerskiej w Warszawie. Ojciec, najbliższy kolega z ławy sejmowej stolnika Poniatowskiego, a później gorliwy stronnik Stanisława Augusta, nie zezwolił synowi na udział w konfederacji barskiej, a w latach siedemdziesiątych wyrobił mu u króla godność szambelana (nie wykazana u Magiera). W r. 1780 posłował N. z ziemi wyszogrodzkiej na sejm warszawski. W dniu otwarcia (2 X) wszedł w skład deputacji poselskiej do króla i senatu z powiadomieniem o wyborze marszałka. Dn. 3 XI zabierał głos w sprawie aukcji wojska, proponując zwiększyć je «choć do 50 000». Również z ziemi wyszogrodzkiej był posłem w r. 1784. Wysunięty przez prymasa, N. wybrany został 18 VIII 1788 jako kandydat dworu na posła na sejmiku łęczyckim. T. r. król nadał mu starostwo grodowe wyszogrodzkie, będące równocześnie jednym z najbardziej dochodowych starostw na Mazowszu, a 7 IX 1789 odznaczył go Orderem Św. Stanisława. W ciągu pierwszej kadencji Sejmu Czteroletniego był N. wyrazicielem poglądów i dążeń Stanisława Augusta. Na sesji 12 I 1789 występował jako obrońca Rady Nieustającej (co znalazło swój wyraz w napiętnowaniu m. in. N-ego w „Wierszu po skasowaniu Rady Nieustającej”. W dniu 3 V 1791 należał do przeciwników projektu Konstytucji.

Dn. 26 XII 1780 poślubił w Słubicach (w ziemi gostyńskiej) Teklę Mikorską, córkę Józefa (zob.). Pozostawił syna Józefa, bezdzietnego, i Anatola (żyjącego w r. 1845), dziedzica dóbr Gosławice.

 

Portrety N-ego i jego żony Tekli pędzla K. Wojniakowskiego (1795), oraz portret syna Anatola pędzla J. Gładysza (1815) w Muzeum Diecezjalnym w Płocku; – Estreicher; Niesiecki; Uruski; Łoza, Kawalerowie; – Dihm J., Trzeci maj, Kr. 1932 s. 17; Konopczyński W., Geneza i ustanowienia Rady Nieustającej, Kr. 1917; Michalski J., Sejmiki poselskie 1788 roku, „Przegl. Hist.” T. 51: 1960 s. 347; Mrozowska K., Szkoła Rycerska, Wr. 1961; Nowak (Nowak-Dłużewski) J., Satyra polityczna Sejmu Czteroletniego, Kr. 1933; Smoleński W., Ostatni rok Sejmu Wielkiego, Kr. 1896; Sobczak T., Zmiany w stanie posiadania dóbr ziemskich w województwie łęczyckim od XVI do XVIII wieku, „Roczniki Dziej. Społ. i Gosp.” T. 17: 1955 s. 184; – Ciąg dalszy kalendarzyka narodowego i obcego na r. p. 1792, (W.) s. 415, 493; Diariusz sejmu… 1780, W. 1780 s. B2, 5, 402; Diariusz sejmu… 1791, I cz. 1 s. b2; Nakwaski F., Pamiętnik życia mego, „Roczn. B. PAN w Kr.” R. 9: 1963; – AGAD: Arch. Roskie LXV/14, Arch. Skarbu Kor. Oddz. 48 nr 64: Lustracje dymów woj. łęczyckiego 1790; B. Czart.: rkp. 886 s. 283–290; B. PAN w Kr.: Teki Pawińskiego, Lauda łęczyckie; – Informacja ks. Ksawerego Ziemieckiego z Orszymowa.

Wacław Szczygielski

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Józef Rufin Wybicki

1747-09-29 - 1822-03-10
działacz polityczny
 

Rafał Hadziewicz

1805-10-13 - 1886-09-07
malarz
 

Stefan Witwicki

1801-09-13 - 1847-04-15
poeta
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Franciszek Karpiński h. Korab

1741-10-04 - 1825-09-16
poeta
 

Jan Karol Marcinkowski

1800-06-23 - 1846-11-07
lekarz
 

Maurycy Mochnacki

1803-09-13 - 1834-12-20
krytyk literacki
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.