INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Feliks Kretkowski h. Dołęga  

 
 
ok. 1752 - 1822-11-30
Biogram został opublikowany w 1970 r. w XV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Kretkowski Feliks h. Dołęga (ok. 1752–1822), poseł na Sejm Czteroletni, senator kasztelan Król. Pol. Był najmłodszym synem Andrzeja, starosty kowalskiego, i Teresy z Gembartów, bratem Jakuba (zob.), dziedzicem miasteczka i majątku Grabów w Łęczyckiem. W l. 1784–5 sprawował urząd podstolego radziejowskiego. Dn. 16 VII 1788 r. brał udział w burzliwym sejmiku deputackim w Łęczycy. Na łęczyckim sejmiku przedsejmowym 18 VIII t. r. wycofał swą kandydaturę poselską, z wdzięczności za co sejmik przyrzekł mu tęż funkcję na następny sejm. Dn. 30 V 1789 r. został z ramienia sejmu komisarzem do oznaczenia dochodów z dóbr ziemskich, duchownych i świeckich pow. orłowskiego w woj. łęczyckim. W r. 1790 obrany posłem z Łęczyckiego na Sejm Czteroletni, pozostawał w zasięgu wpływów wojewody inowrocławskiego Piotra Sumińskiego, który reprezentował stronnictwo królewskie. W r. 1791 pełnił funkcję sędziego sejmowego. W t. r. Sumiński zamyślał użyć K-ego do wniesienia na sejm prośby do króla o oddanie buławy polnej litewskiej księciu J. Poniatowskiemu. K. wypowiadał się jako przeciwnik Konstytucji 3 maja; 4 V wniósł przeciw niej manifest wraz z Janem Suchorzewskim i innymi opozycjonistami. W styczniu 1792 r. na zjeździe obywatelskim w Łęczycy, wraz z teściem swoim Janem Krosnowskim, stolnikiem inowłodzkim, protestował przeciw zaprzysiężeniu Konstytucji przez lutowy sejmik. Gdy jednak król decydował się na przystąpienie do Targowicy, był jednym z tych, co przekonywali go, by wyjechał do wojska i nie poddawał się Rosji.

K. brał czynny udział w powstaniu kościuszkowskim, być może jako generał ziemiański. W sierpniu 1794 r. działał w Kutnowskiem, pozostając w kontakcie z gen. Antonim Madalińskim. W r. 1806, w odpowiedzi na apel władz wojskowych, zgłosił się do służby wojskowej w formującej się armii polskiej. W połowie grudnia 1806 r. K. w randze generała brygady formował w Łęczycy, w dużym stopniu z własnych funduszów, pułk piechoty z rekrutów z powiatów brzezińskiego, gostyńskiego, łęczyckiego, orłowskiego oraz z Łęczycy i Łowicza. Był to 3. p. piechoty (wg rozkazu ministra wojny z 4 VI 1807). Wkrótce dowództwo nad pułkiem przejął po K-m dawny legionista płk Edward Żółtowski. Jednocześnie K. działał na terenie świeżo organizowanego sądownictwa. Rozkazem J. Murata z 7 XII 1806 r. mianowany był radcą Najwyższej Izby Sprawiedliwości w Warszawie. Kiedy jednak w marcu 1807 r. z dotychczasowych izb sprawiedliwości powstały sądy apelacyjne, K. nie znalazł się w ich składzie. Po długoletnim usunięciu się od spraw publicznych powołany został na senatora kasztelana Król. Pol. (16 VII 1817). W tym charakterze uczestniczył w obradach sejmów 1818 i 1820 r. Na sejmie w r. 1818 opowiedział się za projektem rządowym zmiany prawa małżeńskiego, zwalczanym przez episkopat i ultrakatolików. Głosował natomiast przeciwko pełnemu niedociągnięć projektowi nowego kodeksu karnego, który – mimo ostrych sprzeciwów – został ostatecznie przez sejm przyjęty.

K. zmarł 30 XI 1822 r. w Grabowie (tablica nagrobna na cmentarzu przykościelnym podaje mylny rok zgonu). Uroczysty pogrzeb, który zgromadził setki osób różnego stanu i wyznania z całej okolicy, świadczył o wielkiej popularności K-ego. K. pochowany został w Grabowie na cmentarzu przykościelnym obok swej pierwszej żony Józefy Krosnowskiej. Grobowiec klasycystyczny (do dziś zachowany) ufundowała druga jego żona Klementyna Czarnecka, córka Feliksa Józefa, senatora wojewody. K. miał z tego małżeństwa syna Włodzimierza (zob.).

 

Portret w zbiorach Muzeum Kujawskiego we Włocławku; – Boniecki; Uruski; Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, W. 1954 II; – Borucki M., Ziemia kujawska, Włocławek 1882 s. 119; tenże, Sprostowanie niektórych wiadomości i dopełnienia w opisie Ziemi Kujawskiej, W. 1888 s. 8; Gembarzewski, Wojsko Pol., 1807–14; Skałkowski A., Jan Henryk Dąbrowski, W. 1904; Skarbek F., Dzieje Ks. Warsz., W. 1897 II 117; Smoleński W., Ostatni rok Sejmu Wielkiego, Wyd. 2., Kr. 1897; Staszewski J., Wojsko polskie na Pomorzu w 1807 r., Gd. 1958; – Arch. Wybickiego, II; Czasy Stanisława Augusta Poniatowskiego przez jednego z posłów Wielkiego Sejmu napisane, P. 1867 s. 139; Diariusz Sejmu Król. Pol. 1818, W. [b. r.] I 108, III 36; Diariusz Senatu 1830–31, Wyd. S. Pomarański, Kr. 1930, Arch. Kom. Hist. PAU, XIV; Korespondencja krajowa Stanisława Augusta, Wyd. B. Zaleski, P. 1872 s. 214; Kosmowski S., Pamiętniki, P. 1867 s. 31; Lelewel P., Pamiętniki i diariusz domu naszego, Wyd. I. Lelewel-Friemannowa, Wr.–W.– Kr. 1966; Vol. leg., IX 83, 206, 250; – „Gaz. Warsz.” 1822 nr 202; Kalendarz polit. dla Król. Pol. i W. Ks. Lit. na R. P. 1786 (W.) s. 144; Kalendarzyk narodowy i obcy na r. 1792 (W.) s. 321; Ciąg dalszy Kalendarzyka narodowego i obcego na R. P. 1792, cz. 2. s. 483, 486; „Kur. Warsz.” 1822 nr 292; – Arch. paraf. w Grabowie: Liber mort. 1822 nr 47; B. Ossol: rkp. 4192/III k. 4 (Z papierów po Augustynie Gorzeńskim); Mater. Red. PSB: Lauda łęczyckie; – Informacje mgr Teresy Kretkowskiej-Kiersnowskiej.

Maria Manteufflowa

 

 
 

Powiązane artykuły

 

Księstwo Warszawskie

Po pokonaniu – w grudniu 1805 roku – armii austriacko-rosyjskiej pod Austerlitz (Sławkowo na Morawach) cesarz Napoleon I zawarł pośpiesznie pokój z Austrią, rezygnując z kontynuowania......
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Fryderyk Franciszek Chopin

1810-02-22 - 1849-10-17
pianista
 

Franciszek Wężyk

1785-10-07 - 1862-05-02
pisarz
 

Kazimierz Wojniakowski

1771 lub 1772 - 20.01 lub 20.12.1812
malarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Józef Zachariasz Bem h. Bem

1794-03-14 - 1850-12-10
generał
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.