INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Feliks (Szczęsny) Konstanty Szaniawski h. Junosza  

 
 
I poł. XVII w. - 1678
Biogram został opublikowany w XLVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego w latach 2009-2010.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Szaniawski Feliks (Szczęsny) Konstanty h. Junosza (zm. przed 26 XI 1678), sędzia ziemski lubelski, poseł na sejmy.

Wywodził się z drobnej szlachty z ziemi łukowskiej. Protoplastami rodu byli Mikołaj z Szaniaw i jego pięciu braci, którym w r. 1429 Władysław Jagiełło nadał dobra w tej ziemi za zasługi wojenne. Ich potomkowie o przydomkach, m.in. Ryndy, Gzary (Gżary), Pierożki, Grzywacze, Dukaty, Soldy, Baczki, zamieszkiwali dobra Szaniawy podzielone w XVI i 1. poł. XVII w. na zaścianki Szaniawy Gzary, Matysy, Poniaty, Ryndy i Sałomony. S. pochodził z linii Szaniawskich «Gzarów». Miał braci, Andrzeja Władysława (zm. 1668/9), miecznika łukowskiego, Marcina, Floriana, a także zapewne Jana, komornika granicznego łukowskiego.

W r. 1646 sprawował S. urząd pisarza grodzkiego łukowskiego (był nim najpóźniej do czerwca 1647). Podczas bezkrólewia po śmierci Władysława IV został na lubelskim sejmiku przedkonwokacyjnym 25 V 1648 obrany sędzią kapturowym ziemi łukowskiej. Przed 17 XI t.r. otrzymał urząd podstarościego łukowskiego. Uczestniczył w elekcji t.r. i oddał głos na Jana Kazimierza. Przed wrześniem 1652 został wojskim mielnickim, a 9 IX t.r. marszałkował lubelskiemu sejmikowi relacyjnemu i deputackiemu w Lewartowie (obecnie Lubartów). Na sejmiku relacyjnym lubelskim wszedł w kwietniu 1653 do komisji do rozliczenia poborców czopowego i został wyznaczony do organizacji wyprawy łanowej w pow. lubelskim i urzędowskim. Między 19 V 1654 a 22 III 1655 został podstarościm lubelskim z nominacji związanego z dworem kaszt. sandomierskiego i star. lubelskiego Stanisława Witowskiego. Dn. 5 VII 1655 był marszałkiem relacyjnego posejmowego sejmiku w Lublinie, a 15 V 1658 przewodniczył obradom sejmiku lubelskiego, na którym wysłuchano relacji posłów do króla i określono sposób wybierania łanowego. Jeszcze przed sejmem 1658 r. (rozpoczętym 10 VII) uzyskał urząd pisarza ziemskiego lubelskiego. Na sejm ten posłował zapewne z ziemi mielnickiej woj. podlaskiego. Sejm 1661 r. wyznaczył go do komisji do rozgraniczenia województw podlaskiego i brzeskiego litewskiego.

Podczas rokoszu Lubomirskiego stronnik dworu, woj. podlaski i marszałek Tryb. Kor. Wojciech Emeryk Mleczko rekomendował królowi listem z 22 X 1665 kandydatury do różnych urzędów, m.in. S-ego do podkomorstwa mielnickiego. Być może S. nie poparł jednak wyraźnie króla, gdyż jako jedyny z kandydatów Mleczki urzędu nie otrzymał. Uczestniczył następnie w r. 1669 z woj. lubelskim w elekcji Michała Korybuta Wiśniowieckiego. Wziął udział 1 XI 1670 w popisie generalnym woj. lubelskiego w obozie pod Kockiem. Dn. 28 VI 1673 marszałkował sejmikowi relacyjnemu woj. lubelskiego. Na sejmiku pokonwokacyjnym w Lublinie 12 III 1674 został obrany posłem na sejm elekcyjny, lecz nie wiadomo, czy podpisał wybór Jana Sobieskiego. Urząd pisarza ziemskiego lubelskiego sprawował jeszcze w r. 1677, a po śmierci Jerzego Szornela (zm. 13 lub 14 VII 1677) został sędzią ziemskim lubelskim.

S. zgromadził znaczny majątek, nabyty przypuszczalnie w dużej mierze z dochodów uzyskanych w okresie pełnienia urzędów pisarza ziemskiego i trybunalskiego. W woj. lubelskim trzymał od r. 1659, zapewne w dzierżawie, dobra bełżyckie, należące do działacza kalwinistycznego Pawła Bogusława Orzechowskiego, w tym m. Bełżyce (gdzie w r. 1670 wybudował kościół), wsie Krężnica, Palikije i Miłocin; w tym województwie miał też dobra Jastków, wsie Wronów (z drewnianym dworem) i Książ oraz części wsi Poniatowa i Młynki; ponadto posiadał części w rodzinnych Szaniawach i jakieś dobra w ziemi mielnickiej. Przed 10 VII 1658 otrzymał przywilej na wieś królewską Strzyżów (ziemia łukowska), o którą procesował się w r. 1659 z dotychczasową posesorką Jadwigą Żabicką. W Lublinie już w r. 1646 miał dwór na Korcach, a od r. 1647 również ósmą część kamienicy, zwanej Szmojłowiczowską. Przy lubelskim kościele Dominikanów wzniósł w r. 1660 kaplicę św. Marii Magdaleny. W r. 1664 zapisał 200 złp. na rzecz kościoła św. Mikołaja na Czwartku, przedmieściu Lublina. W testamencie z r. 1678 ufundował konwikt dla ośmiu uczniów, w pierwszej kolejności z rodu Szaniawskich, który miał być ulokowany w jego dworku w Lublinie przy ul. Królewskiej. S. zmarł przed 26 XI 1678, został pochowany w podziemiach kaplicy św. Marii Magdaleny.

S. był żonaty (już 14 II 1667) z Marianną z Ostrowa (zm. między 1676 a 18 I 1680). Nie pozostawił potomstwa.

 

Elektorowie; Enc. Org., XXIV 546–7; Niesiecki, VIII, X (dod. 416–17); PSB (Orzechowski Paweł Bogusław); Słown. Geogr. (Bełżyce, Lublin, Szaniawy); Święcki, Historyczne pamiątki, II 172; Urzędnicy, IV/4, VIII; – Godlewska J., Źródła do dziejów Łukowa i ziemi łukowskiej, w: Materiały sesji naukowej poświęconej przeszłości miasta Łukowa i ziemi łukowskiej odbytej w dniu 28 września 1958, L. 1959 s. 99; Nagielski M., Rokosz Jerzego Lubomirskiego w 1665 roku, W. 1994 s. 230–1; Ochmann-Staniszewska S., Staniszewski Z., Sejm Rzeczypospolitej za panowania Jana Kazimierza Wazy, Wr. 2000 II; Rolska-Boruch I., „Domy pańskie” na Lubelszczyźnie od późnego gotyku do wczesnego baroku, L. 2003; taż, Opisanie miasta Lublina według ksiąg grodzkich z XVII i XVIII wieku. Pałace i dwory na przedmieściach, w: Studia nad sztuką renesansu i baroku, Red. J. Lileyko, L. 2000 IV 99; Sierpiński S. Z., Historyczny opis miasta Lublina, W. 1843 s. 80–1; Stankowa M., Ocalałe fragmenty akt Trybunału Koronnego Lubelskiego w Wojewódzkim Archiwum Państwowym w Lublinie 1578–1793, „Archeion” T. 40: 1964 s. 128; Ujma M., Sejmik lubelski 1572–1696, W. 2003; Wadowski J. A., Kościoły lubelskie na podstawie źródeł archiwalnych, Kr. 1907; – Judaica Lublinensia. Materiały źródłowe do dziejów Żydów w księgach grodzkich lubelskich, Oprac. H. Gmiterek, L. 2003–6 II–III; Lustracja dóbr królewskich województwa lubelskiego 1661, Oprac. H. Oprawko, K. Schuster, W. 1962; Vol. leg., IV 228, 719; Źródła Dziej., XV 2a, 12a, 13a; – AGAD: Mater. geneal. W. Wielądka, nr 57 s. 101–2, 104; AP w Kr., Oddz. na Wawelu: Arch. Młynowskie Chodkiewiczów, nr 1027 s. 87; AP w L.: Księgi sądów kapturowych woj. lub., sygn. 1 k. 104, 730, Gimn. Woj. Lub. 1780–1860, sygn. 1, 83, Księgi grodzkie lub., RMO, sygn. 282 k. 700–5; B. Czart.: rkp. 395 s. 426–36, 458–64, rkp. 2058 s. 151–4; B. Kórn.: rkp. 1036 k. 1–7v, rkp. 1071 k. 6, 16v, 31; B. Nauk. PAU i PAN w Kr.: rkp. 3262 k. 17, 111, rkp. 3276 k. 40–1v, rkp. 8323 k. 562, rkp. 8324 k. 126–34, rkp. 8325 k. 86v, 159–60, 175, rkp. 8333 k. 27; B. Raczyńskich: rkp. 375 s. 459–60; Rossijskij gosudarstvennyj archiv drevnich aktov w Moskwie: F. 356 op. 1 nr 24 (Księga grodzka lub. z r. 1655 – dekrety) k. 169v; – Informacje Elżbiety Wierzbickiej z L.

Andrzej Haratym i Robert Kozyrski

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Ludwika Maria Gonzaga

1611-08-18 - 1667-05-10
królowa Polski
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Samuel Schelwig

1643-03-08 - 1715-01-18
pedagog
 

Georg Seger

1629-07-08 - 1678-12-19
lekarz
 

Mateusz Kraśnicki

brak danych - 1655-10-01
teolog
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.