INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Franciszek August Thesby de Belcour  

 
 
XVIII w. - XVIII w.
Biogram został opublikowany w 1935 r. w I tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Belcour Franciszek August Thesby de, pułkownik francuski w służbie konfed. barskiej, sybirak. Podczas wojny siedmioletniej w Kanadzie wzięty do niewoli przez Anglików, uczestniczył potem w pewnych ryzykownych imprezach Bougainville’a; gdy służył w legji Saint Victor, na życzenie ministra Choiseula dał się zwerbować Marcinowi Lubomirskiemu do wojska konfederackiego (17 V 1769). Ledwo przybył jednak do Preszowa, władze austrjackie wzięły go pod straż i wypuściły dopiero we wrześniu, kiedy już Lubomirski zwalczany przez towarzyszy stracił resztę zaciągu. B. razem z 4 innymi Francuzami (Sainte Croix, Tartereau i in.) oraz Włochem Raviną przyjęli wówczas służbę u marszałków mało- i wielkopolskich, zwanych grupą gabułtowską (8 IX), kilka tygodni spędzili na Wawelu, musztrując swych rekrutów, a kiedy konfederaci opuścili Kraków (9 XI), B. udał się pod Zator, stamtąd do głównego obozu pod rozkazy Adama Szaniawskiego. Już 10 XII dopadł ich w Rożenku opodal Piotrkowa Drewicz, i zniósł całą tę krakowską piechotę. B. z towarzyszami omal nie zabity, zmaltretowany, odstawiony do Warszawy, stamtąd do Połonnego, odbył wśród strasznych udręczeń tułaczkę do Kijowa (4 II), Tuły, Kazania (12 V), Jekaterynburga, Tobolska (30 X 1770). W tym »czyśćcu katolików« spędził blisko trzy lata; po drodze spisywał ściśle swe przeżycia, notując zarówno ludzkość gubernatora Samarina w Kazaniu, jak nieludzkość Cziczerina w Tobolsku. Umiał zresztą zanosić skargi aż do najwyższych sfer petersburskich, nieraz się też ujmował za Polakami, nauczył się nieźle po polsku i po rosyjsku. Zwolniony 24 IX 1773 za rewersem wrócił przez kraj objęty pożogą Pugaczowszczyzny do Moskwy, potem przez Mohylew do Warszawy i zaraz spisał Relation ou journal (właściwie pamiętnik), który w r. 1776 wydrukował w Amsterdamie, z ciekawym opisem ludów i stosunków syberyjskich. Przywiózł na sejm rozbiorowy spis jeńców Polaków na Syberji, czem się przyczynił do ich uwolnienia. Wobec Polski usposobiony krytycznie, ale życzliwie, zaciągnął się jeszcze raz do prywatnego regimentu biskupa I. Massalskiego w nadziei, że utworzy z Polaków wzorowych żołnierzy (1776). 30 III 1779 zniechęcony, polecił swe służby rządowi francuskiemu, znalazł jednak miejsce w wojsku litewskiem. Pisywał do gazet cudzoziemskich, a jako pełnomocnik loży masońskiej Dobrego pasterza (w Wilnie) krzewił zasady wolnomularskie, i należał w r. 1784 do redaktorów ustawy Wielkiego Wschodu Król. Pol. i W. Ks. Lit. 11 IX 1789 przeszedł w randze pułkownika do regimentu koronnego Działyńskich. Od Wielkiego Sejmu otrzymał w r. 1790 indygenat, ale źle się zań wywdzięczył, popełniając malwersacje i składając fałszywe raporty o stanie regimentu. Komisja Wojskowa go zato zdegradowała i odsądziła, a urząd szefa pułku powierzyła Ludwikowi Dahlke. Do czci honorów i prerogatyw przywróciła pułkownika dopiero Targowica (13 V 1793).

 

Dziennik oficera franc… przełożył Ks. Godebski, Lw. 1866; Memorjał do hr. Vergennesa 30 III 1779 z curriculum vitae (Arch. spr. zagr. w Paryżu, Pologne CCCXI); relacje i raporty rosyjskie z Polski (Arch. spr. zagr. w Moskwie); A. (Kraushar), Konfederaci barscy na Syberji, Kr. 1895, i przytoczone tam źródła.

Władysław Konopczyński

 

 
 

Powiązane artykuły

 

Księstwo Warszawskie

Po pokonaniu – w grudniu 1805 roku – armii austriacko-rosyjskiej pod Austerlitz (Sławkowo na Morawach) cesarz Napoleon I zawarł pośpiesznie pokój z Austrią, rezygnując z kontynuowania......

Powstanie Kościuszkowskie

Insurekcja kościuszkowska rozpoczęta 24 marca 1794 roku, zakończona 16 listopada 1794 roku, to powstanie narodowe początkowo przeciwko Rosji, później także skierowane przeciwko Prusom. Jedno z najbardziej......

Bitwa Pod Racławicami, 4 kwietnia 1794 r.

24 marca 1794 roku na rynku krakowskim ogłoszony został „Akt powstania obywatelów mieszkańców województwa krakowskiego”, dający początek powstaniu kościuszkowskiemu, jednemu z przełomowych......
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Jędrzej Śniadecki

1768-11-30 - 1839-05-11
chemik
 

Józef Zajączek h. Świnka

1752-11-01 - 1826-07-30
generał
 

Antoni Brodowski

przed 26 grudnia 1784 - 1832-03-31
malarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Jerzy Michał Potocki h. Pilawa

1753-04-08 - ok. 1801
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.