INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Franciszek Kwas  

 
 
1871-06-15 - 1948-04-26
Biogram został opublikowany w 1971 r. w XVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Kwas Franciszek, pseud. Wiarus, Sawk (1871–1948), działacz warmiński, pisarz ludowy i pamiętnikarz. Ur. 15 VI w Dywitach w pow. olsztyńskim na Warmii, w rodzinie chłopskiej o silnych tradycjach polskich. Mimo uczęszczania do szkoły niemieckiej nie zatracił poczucia narodowego. Po odbyciu służby wojskowej w Niemczech, pracował na własnym gospodarstwie w Skajbotach koło Olsztyna. Działalność społeczno-polityczną rozpoczął w r. 1918 jako członek Warmińskiej Rady Ludowej w Olsztynie i mąż zaufania powiatowej plebiscytowej komisji kontrolnej (1920). W tym czasie przyczynił się do założenia szkół polskich i towarzystw ludowych na Warmii. Po plebiscycie był członkiem Komitetu Centralnego Związku Polaków w Prusach Wschodnich (1920–2), wchodził do Patronatu Kółek Rolniczych i Związku Polaków w Niemczech. Współpracował z „Gazetą Olsztyńską”, gdzie ogłosił (m. in. pod pseud. Wiarus i Sawk) liczne artykuły w obronie ludności polskiej Warmii. Jednocześnie zbierał pieśni ludowe, zapisywał obyczaje i zwyczaje warmińskie; część z nich opublikował w „Gazecie Olsztyńskiej”, część zaś wykorzystał Augustyn Steffen w „Zbiorze polskich pieśni ludowych z Warmii” (P.–Kr. 1931 I, 1934 II, 1937 III).

K. był znany jako bibliofil i zbieracz wszelkich polskich wydawnictw na Warmii (część tych zbiorów znajduje się w Stacji Naukowej Polskiego Tow. Historycznego w Olsztynie). Po wojnie napisał pamiętnik pt. Wspomnienia z mego życia (nagrodzony w r. 1947 na konkursie zorganizowanym przez Instytut Mazurski w Olsztynie), który w opracowaniu J. Jasińskiego został w r. 1957 wydany w Olsztynie (rękopis pamiętnika znajduje się w Stacji Naukowej PTH w Olsztynie). Jest to ciekawy przyczynek do poznania dziejów, a zwłaszcza obyczajów polskich Warmii na przełomie XIX i XX w. K. zmarł 26 IV 1948 r. w Skajbotach, a pochowany został w Klebarku Wielkim w pow. olsztyńskim. Miał sześcioro dzieci.

 

Fot. w: K. F., Wspomnienia z mego życia, Olsztyn 1957; – Oracki, Słownik Warmii; – Klimek A., F. K., „Słowo na Warmii i Mazurach” 1965 nr 34; Wrzesiński W., Problemy świadomości narodowej ludności polskiej na Warmii, Mazurach i Powiślu w latach 1920–1939, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 1962 nr 1 s. 114, 137; – Baczewski J., Wspomnienia Warmiaka, W. 1961; Oracki T., Mówią świadkowie historii, „Słowo na Warmii i Mazurach” 1959 nr 42; – „Życie Olsztyńskie” 1948 nr 116.

Tadeusz Oracki

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Stanisław Marusarz

1913-06-18 - 1993-10-29
narciarz
 

Władysław Bartoszewski

1922-02-19 - 2015-04-24
historyk
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Józef Okińczyc

1879-02-24 - 1954-09-29
lekarz chirurg
 

Władysław Okręt

1870-04-29 - 1910-08-15
redaktor
 

Wiktor (Bruno) Jasieński

1901-07-21 - 1938-09-17
poeta
 

Bolesław Piotr Korolewicz

1874-09-11 - 1942-01-18
lekarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.