INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Franciszek Kwas     

Franciszek Kwas  

 
 
1871-06-15 - 1948-04-26
Biogram został opublikowany w 1971 r. w XVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Kwas Franciszek, pseud. Wiarus, Sawk (1871–1948), działacz warmiński, pisarz ludowy i pamiętnikarz. Ur. 15 VI w Dywitach w pow. olsztyńskim na Warmii, w rodzinie chłopskiej o silnych tradycjach polskich. Mimo uczęszczania do szkoły niemieckiej nie zatracił poczucia narodowego. Po odbyciu służby wojskowej w Niemczech, pracował na własnym gospodarstwie w Skajbotach koło Olsztyna. Działalność społeczno-polityczną rozpoczął w r. 1918 jako członek Warmińskiej Rady Ludowej w Olsztynie i mąż zaufania powiatowej plebiscytowej komisji kontrolnej (1920). W tym czasie przyczynił się do założenia szkół polskich i towarzystw ludowych na Warmii. Po plebiscycie był członkiem Komitetu Centralnego Związku Polaków w Prusach Wschodnich (1920–2), wchodził do Patronatu Kółek Rolniczych i Związku Polaków w Niemczech. Współpracował z „Gazetą Olsztyńską”, gdzie ogłosił (m. in. pod pseud. Wiarus i Sawk) liczne artykuły w obronie ludności polskiej Warmii. Jednocześnie zbierał pieśni ludowe, zapisywał obyczaje i zwyczaje warmińskie; część z nich opublikował w „Gazecie Olsztyńskiej”, część zaś wykorzystał Augustyn Steffen w „Zbiorze polskich pieśni ludowych z Warmii” (P.–Kr. 1931 I, 1934 II, 1937 III).

K. był znany jako bibliofil i zbieracz wszelkich polskich wydawnictw na Warmii (część tych zbiorów znajduje się w Stacji Naukowej Polskiego Tow. Historycznego w Olsztynie). Po wojnie napisał pamiętnik pt. Wspomnienia z mego życia (nagrodzony w r. 1947 na konkursie zorganizowanym przez Instytut Mazurski w Olsztynie), który w opracowaniu J. Jasińskiego został w r. 1957 wydany w Olsztynie (rękopis pamiętnika znajduje się w Stacji Naukowej PTH w Olsztynie). Jest to ciekawy przyczynek do poznania dziejów, a zwłaszcza obyczajów polskich Warmii na przełomie XIX i XX w. K. zmarł 26 IV 1948 r. w Skajbotach, a pochowany został w Klebarku Wielkim w pow. olsztyńskim. Miał sześcioro dzieci.

 

Fot. w: K. F., Wspomnienia z mego życia, Olsztyn 1957; – Oracki, Słownik Warmii; – Klimek A., F. K., „Słowo na Warmii i Mazurach” 1965 nr 34; Wrzesiński W., Problemy świadomości narodowej ludności polskiej na Warmii, Mazurach i Powiślu w latach 1920–1939, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 1962 nr 1 s. 114, 137; – Baczewski J., Wspomnienia Warmiaka, W. 1961; Oracki T., Mówią świadkowie historii, „Słowo na Warmii i Mazurach” 1959 nr 42; – „Życie Olsztyńskie” 1948 nr 116.

Tadeusz Oracki

 
 

Chmura tagów

TAGI

Za pomocą tagów oznaczamy powiązania tematyczne postaci. Pozwalają one eksplorować serwis wg wybranych przez redakcję najważniejszych tematów dla danej postaci.

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.