INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Franciszek Przyłęcki  

 
 
ok. 1702 - 1785-01-07
Biogram został opublikowany w 1986 r. w XXIX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Przyłęcki Franciszek (ok. 1702–1785), bernardyn, teolog moralista. Pochodził z woj. połockiego.

W wieku 26 lat P. wstąpił do zakonu bernardynów prowincji lit. św. Kazimierza i w l. 1728/9 odbył roczny nowicjat w klasztorze kustodialnym, zapewne wileńskim. Po dwuletnim studium filozofii w Grodnie lub Nieświeżu udał się do Wilna, gdzie przez cztery lata uczył się teologii. Ok. r. 1735 przyjął święcenia kapłańskie i wkrótce potem zdał egzamin konkursowy na stanowisko lektora filozofii w studium zakonnym. Od r. 1737 wykładał filozofię, w ujęciu franciszkańskiego scholastyka Jana Dunsa Scota, w klasztorze w Grodnie. Z tego czasu zachowały się w Bibliotece Prowincji OO. Bernardynów w Krakowie jego wykłady o rozumowym uzasadnianiu zasad wiary katolickiej (Basis seu fundamentum…, 1737, rkp. w Arch. Prow. Bernardynów w Kr.), które wygłosił w Grodnie. W r. 1741 przeniósł się na studium teologii do klasztoru Bernardynów w Wilnie, gdzie po kilku latach pracy otrzymał kolejno tytuły: «lector secundarius» oraz «lector generalis primarius» (1747).

Podczas obrad kapituły prowincjalnej w r. 1747 P. wszedł do zarządu prowincji i opowiedział się za rozszerzeniem, poza studium teologii i filozofii, nauczania przed przyjęciem święceń kapłańskich. Jako odpowiedź na ten postulat P-ego zorganizowano w r. 1749, najpierw w klasztorze wileńskim, a później także w innych, studium teologii moralnej i retoryki. W zarządzie prowincji pozostawał P. do r. 1751, wizytując w tym czasie bernardynów prowincji wielkopolskiej (1750). Mianowany w r. 1751 kustoszem klasztoru w Wilnie, kontynuował, zaczętą przez poprzednika, odbudowę kościoła po pożarze w r. 1749, odnawiając m. in. i przenosząc do kościoła stacje drogi krzyżowej. W tym też czasie napisał i opublikował przewodnik rekolekcyjny pt. Rekolekcje duchowne na ośm dni rozłożone… (Wil. 1752), przeznaczone dla duchowieństwa i katolików świeckich.

Jako prowincjał litewskich bernardynów w l. 1753–6 P. przyczynił się do podniesienia poziomu studiów zakonnych, stawiając większe wymagania podczas egzaminów konkursowych na stanowiska lektorów. Napisał zwięzły podręcznik pt. Compendium theologiae moralis… (Wil. 1754), przeznaczony dla studentów teologii i młodszych spowiedników. W czerwcu 1756 brał udział w obradach kapituły generalnej zakonu w Murcji w Hiszpanii, a po powrocie i ustąpieniu z urzędu prowincjała w r. 1757 przewodniczył obradom kapituły wyborczej swojej prowincji. P. został kustoszem prowincji i w r. 1758 wizytował bernardynów prowincji wielkopolskiej, a nieco później także bernardynów małopolskich. Uwieńczeniem jego kariery w zakonie było wejście do centralnego zarządu zakonu w Rzymie w r. 1762 w charakterze definitora generalnego. W tym też czasie opublikował napisany przez siebie podręcznik teologii ascetycznej pt. Teologia duchowna i ascetyczna… (Wil. 1763). Podręcznik teologii moralnej doczekał się drugiego wydania w r. 1764, Rekolekcje – w r. 1770. Jako aktualny definitor generalny zakonu przebywał P. we własnej prowincji w Grodnie i w r. 1774 przewodniczył obradom zarządu prowincji. Zmarł w Grodnie 7 I 1785.

 

Estreicher; Słown. Pol. Teologów Katol., III; Słownik polskich pisarzy franciszkańskich, W. 1981 s. 400–1 (bibliogr.); – Kazanowska Z., Działalność społeczna bernardynów w XVIII–XIX w., Kr. 1981; – Arch. Prow. Bernardynów w Kr.: rkp. L–1 s. 67, L–2 s. 317, 469, 476, 485, 519, L–3 s. 217, L–11 s. 417, M–24 s. 43, RGP-k-60 W–32 s. 110.

Wiesław Murawiec

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.