INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Franciszek Stanisław Alojzy Starowieyski     

Franciszek Stanisław Alojzy Starowieyski  

 
 
1850-06-21 - 1924-01-31
Biogram został opublikowany w latach 2003-2004 w XLII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Starowieyski (Biberstein-Starowieyski) Franciszek Stanisław Alojzy (1850–1924), ksiądz rzymskokatolicki, dyplomata watykański, publicysta.

Ur. 21 VI we Lwowie, był synem Stanisława Michała (zob.) i Zofii z Jabłonowskich, starszym bratem Stanisława Jana (zob.).

Po uzyskaniu 16 VII 1869 świadectwa dojrzałości w Gimnazjum św. Anny w Krakowie studiował S. na Wydz. Prawa UJ od semestru letniego 1869/70 do zimowego 1873/4. W r. 1874 na łamach „Przeglądu Polskiego” opublikował m.in. artykuł O znaczeniu, jakie ma dla nas parcelacja gruntów w większych majątkach (t. 3). W l. 1875–81 działał jako członek czynny Tow. Gospodarczo-Rolniczego w Krakowie, a ok. r. 1877 został członkiem Rady Powiatowej w Wieliczce z grupy większej własności. T.r. podjął obowiązki praktykanta konceptowego w Namiestnictwie Galicyjskim we Lwowie, a od r. 1879 w star. krakowskim (delegaturze Namiestnictwa Galicyjskiego); z pracą tą wiązała się publikacja S-ego pt. Kilka reform administracyjnych dla Galicji (Przemyśl 1882). W r. 1882 zrezygnował z dalszej kariery urzędniczej i wpisał się na Wydz. Teologiczny uniw. w Innsbrucku. Po przyjęciu święceń kapłańskich 26 VIII 1883 w Brixen (Tyrol) został inkardynowany do diec. przemyskiej. Studia dokończył w Rzymie w Pontificio Romano Athenaeum Sant’Apollinare (Liceum św. Apolinarego), gdzie w r. 1885 uzyskał doktorat z prawa kanonicznego, a w r.n. z teologii. Studiował także w innej uczelni rzymskiej – Pontificio Accademia dei Nobili Ecclesiastici. W l. 1887–90, dzięki poparciu kard. Włodzimierza Czackiego, pracował w Kongregacji dla Spraw Kościelnych Nadzwyczajnych, wykonując z tej racji rozmaite zadania poza Watykanem, m.in. w r. 1888 pełnił funkcję sekretarza D. Ferraty, nuncjusza apostolskiego w Belgii, gdy ten przewodniczył papieskiej legacji w sprawie ostatecznego uregulowania stosunków kościelnych i jurysdykcji biskupiej w szwajcarskim kantonie Ticino (misję tę opisał później w obszernym artykule Miesiąc w Szwajcarii, „Przegl. Powsz.” 1894 t. 42, odb. Kr. 1894). W r. 1890 ogłosił pracę La centenaire de 1789 et la question de l’ordre social en France (Rome). W r. 1891 przetłumaczył na język francuski broszurę Władysława Smoleńskiego pt. „Prześladowanie unitów w Królestwie Polskim” (Paryż). T.r. otrzymał tytuł szambelana papieskiego i został konsultorem Kongregacji Rozszerzania Wiary.

W r. 1893 zakończył S. działalność w dyplomacji watykańskiej i po otrzymaniu zgody kard. Albina Dunajewskiego na przeniesienie się z diec. przemyskiej do krakowskiej (o co starał się od r. 1890) zamieszkał w Krakowie. Dn. 20 I 1894 został administratorem prebendy przy kaplicy Zygmuntowskiej w katedrze na Wawelu oraz radcą i referentem kurii biskupiej (był nim do listopada 1901). W l. 1895–1906 był komisarzem biskupim klasztoru Wizytek w Krakowie. Dn. 13 III 1897 otrzymał probostwo parafii Wszystkich Świętych z siedzibą przy kościele św. św. Piotra i Pawła oraz tytuł dziekana prepozyta kapituły przy nieistniejącej już wtedy kolegiacie Wszystkich Świętych. Ponadto był w l. 1898–1902 spowiednikiem w klasztorze Norbertanek na Zwierzyńcu.

Obowiązki duchownego łączył S. z działalnością publicystyczną; wzorując się na „Wieczorach nad Lemanem” Mariana Morawskiego napisał pogadankę o sprawach kościelno-politycznych pt. Wieczory nad Adryatykiem (Lw. 1899, wyd. 2, Kr. 1901 z dołączoną cz. 2). Z zamierzonego cyklu historii papieży XIX w. opublikował Z dziejów Stolicy św. za pontyfikatu Piusa VII (Kr. 1904, wyd. 2, rozszerzone, Kr. 1906), Z dziejów Stolicy św. za pontyfikatów Leona XII i Piusa VIII, 1823–1830 (Kr. 1906), Z dziejów Stolicy św. za pontyfikatu Grzegorza XVI, 1831–1846 (Kr. 1911). Był też autorem broszury Polacy we «wzmocnionej» Radzie Państwa 1860 roku. Przyczynek do dziejów porozbiorowych („Przegl. Pol.” R. 44: 1909–10 t. 2–3, odb. Lw. 1909), w której wykorzystał materiały zachowane w korespondencji swojego ojca. Z języka niemieckiego przełożył rozprawę Z. Storchenau „Wiara chrześcijanina jaką być powinna”, w redakcji H. Hurtera (Brody 1911). Ostatnie prace poświęcił F. R. Chateaubriandowi – Mąż stanu francuski z epoki „Restauracji” („Przew. Nauk. i Liter.” R. 45: 1912, odb. Lw. 1912) oraz krakowskiemu ultramontaniście – Walery Wielogłowski (1805–1865). W pięćdziesięcioletnią rocznicę zgonu (Kr. 1915). Często przebywał w majątku w Starej Wsi Górnej (pow. bialski), który kupił przed r. 1915. Zmarł na zapalenie płuc i udar mózgu 31 I 1924 w Krakowie, pochowany został 5 II t.r. w Starej Wsi.

 

Estreicher w. XIX.; – Spis przedmiotów zawartych w stu tomach „Przeglądu Polskiego” 1866–1891, Oprac. M. Stankiewicz, Kr. 1891; Spis rzeczy z drugiego sześciolecia „Przeglądu Powszechnego”, Kr. 1896, poza indeksem, s. 60; – Enc. Org. (1898–1904); Podr. Enc. Kośc.; Słown. Pol. Teologów Katol. (H. Wyczawski, bibliogr.); – Żychliński, XIV 123–4; – La gerarchia cattolica. La Famiglia e la Cappella pontificie, Roma 1889 s. 528; toż, Roma 1890 s. 528; toż, Roma 1892 s. 422; Leniek, Książka pamiątkowa Gimn. św. Anny; – Bigo J., Najnowszy skorowidz wszystkich miejscowości z przysiółkami w Królestwie Galicji..., Lw. 1904 s. 168; toż, Lw. 1914 s. 157; Elenchus venerabilis cleri tam saecularis quam regularis dioecesis Cracoviensis..., Cracoviae 1894–1917; Elenchus venerabilis cleri dioeceseos Cracoviensis S. Sedi Apostolicae immediate subjectae, Cracoviae 1922–4; Elenchus venerabilis cleri tam saecularis quam regularis nec non monialium dioeceseos Cracoviensis..., Cracoviae 1918–24; Schematismus universi venerabilis cleri saecularis et regularis dioecesis ritus lat. Premisliensis, Premisliae 1885–94; Szematyzmy Król. Galicji z l. 1875–82; – Fredro A., Korespondencja, Oprac. K. Czajkowska, S. Pigoń, W. 1976 XIV; Lippoman J. A., Pamiętnik Towarzystwa Rolniczego Krakowskiego za czas od r. 1845 do r. 1895, Kr. 1898 s. 112; – „Przegl. Powsz.” T. 30: 1891 s. 427 (rec. M. Morawskiego pracy S-ego La centenaire...); – Nekrologi z r. 1924: „Czas” nr 29, „Głos Narodu” nr 28; – Arch. Kapit. Katedralnej w Kr.: sygn. AA 34 s. 481; Arch. Kurii Metropolitalnej w Kr.: sygn. Pers. A 786 (personalia), sygn. APA 160 (akta paraf. Wszystkich Świętych); Arch. Paraf. Wszystkich Świętych w Kr.: Liber memorabilium collegiatae ac parochiae Omnium Sanctorum (1883–1993), s. 12–13, Liber defunctorum, t. 12 (1906–1926) s. 269, nr 9; Arch. UJ: sygn. S II 107–114, S II 458 B–462, WP II 415, WP II 177–181; – Mater. Red. PSB: Kserokopie mater. od ks. Marka Starowieyskiego z Łomianek, Starowieyski F., Notatki o rodzinie Starowieyskich i o życiu prywatnem i publicznem Stanisława Biberstein Starowieyskiego (mszp., s. 3); – Informacje Marii Domin z Rzymu na podstawie Archivio Segreto Vaticano: Archivio de Propaganda Fide, Cardinali e Consultori 3, s. 743, 745.

Stanisław Piech

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.