INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Fryderyk Wilhelm     

Fryderyk Wilhelm  

 
 
1692-07-19 - 1711-01-21
 
Biogram został opublikowany w latach 1948-1958 w VII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Fryderyk Wilhelm (1692–1711), ks. kurlandzki z rodziny Kettlerów, urodzony 19 VII jako starszy syn ks. Fryderyka Kazimierza i Eleonory Zofii, córki w. elektora brand., a siostry przyszłego króla pruskiego. Odziedziczył tron ojcowski już w r. 1698 jako sześcioletni chłopiec. O regencję w jego imieniu wybuchł spór między jego stryjem ks. Ferdynandem, matką, a najwyższymi radcami kurlandzkimi. Faktyczną regencję otrzymał ks. Ferdynand 18 II 1698, jako mianowany przez Augusta Mocnego opiekun ks. F-ka W. i administrator Kurlandii. Na skutek interwencji elektora brand. i matka wdowa, Elżbieta Zofia, 9 VII została uznana przez króla polskiego współopiekunką małoletniego księcia; wyłącznie jej też powierzono wychowanie syna. Podobne rozwiązanie sprawy regencji stało się powodem długotrwałych sporów. W czasie wojny północnej Karol XII obiecał zaopiekować się młodocianym księciem kurlandzkim i jego matką. Ale gdy Szwedzi zaczęli niszczyć ich dobra, ks. wdowa opuściła 12 XI 1701 Kurlandię i udała się z F-kiem W. i przybranymi córkami do Berlina, tracąc prawa do współrządów. Odtąd F. W. wychowywał się pod kierunkiem matki i opieką wuja króla pruskiego, najpierw w Berlinie, a po wyjściu matki za mąż za margr. Chrystiana Ernesta Brandenburg-Bayreuth (1703), w Bayreuth. W Berlinie był świadkiem koronacji swego wuja; otrzymał wówczas jako jeden z pierwszych order orła czarnego. Studiował też na Uniwersytecie w Erlangen. Władał doskonale łacińskim i francuskim językiem. Tłumaczył z łacińskiego na niemiecki psalmy wierszem. W 15. roku życia napisał zwięzłą historię brandenburskiego domu panującego, drukowaną w r. 1707, dając dowód wysokich zainteresowań i niepowszedniego talentu.

Piotr W. na zjeździe z Fryderykiem I pruskim 26 X 1709 porozumieli się, że F. W. obejmie tron kurlandzki po zaślubieniu synowicy carskiej. W tym celu jesienią tegoż roku najwyżsi radcy kurl. ogłosili 18-letniego F-ka W. pełnoletnim i wezwali go do powrotu z Berlina do kraju, uchwalając podatek 20 talarów od konia na koszty powrotu księcia; wiązali bowiem z jego powrotem duże nadzieje, słysząc pochlebne wieści o jego zdolnościach, wiedzy i charakterze. Młodociany książę porzucił swą ukochaną, ks. Karolinę Wolffenbüttel, przyjaciółkę swych sióstr, i zdecydował się na powrót do kraju, nawet za cenę małżeństwa z carówną, nie oglądając się na protesty matki i ks. Ferdynanda. F. W. objął tron kurlandzki w maju 1710 r. Przez krótki okres rządów osobistych żywo interesował się potrzebami kraju, wydając wiele pożytecznych zarządzeń (walka z zarazą) i szukając porozumienia ze szlachtą. Wtedy to ustanowił jedyny order kurlandzki »Ordre de la reconaissance« ustanowiony »in memoriam recuperatae Curlandiae« z charakterystycznym napisem: »pour les honnêtes gens«. Ujął też sobie szlachtę luterańską przez publiczne wyznanie ich wiary. W drodze do Petersburga usiłował w Rydze w bezpośrednich rokowaniach z Mienszykowem usunąć nadużycia wojsk carskich i uzyskać wyprowadzenie wojsk z neutralnej Kurlandii. Nad Narwą musiał przebyć upokarzającą kwarantannę i 11 XI 1710 ożenił się z Anną Iwanówną, córką starszego brata Piotra W., przyszłą cesarzową rosyjską (1730–1740), biorąc 200.000 rubli posagu; żonę wybrał rzekomo spośród trzech przedstawionych mu portretów. Ale już 21 I 1711 zmarł nagle w drodze z Petersburga do Mitawy w Kipene w Ingermanii (Kippingshof) prawdopodobnie jako ofiara szalejącej wówczas w Europie epidemii. Młodocianego księcia pochowano w Mitawie. Tron kurlandzki przejął stryj Ferdynand, tocząc długie oń spory z księżną wdową, która przybywszy do Mitawy z wojskiem rosyjskim, nie zrezygnowała z praw roszczonych po mężu.

 

Enc. Org. XVI 483; W. Enc. Il. XXIII 379–380; Słown. geograf. Król. Pol. IV 908; Manteuffel G., Ks. Jakub kurl. i jego następcy, »Przegl. Powsz.« 1896; Mienicki R., Diariusz Walnej Rady Warsz. 1710 r., Wil. 1928; Kantecki Kl., Potomkowie Krzyżaków, »Przew. Nauk. i Liter.« 1881 II; Gebhardi L. A., Geschichte des Herzogthums Kurland u. Semgallen, Halle 1789, 119 i n.; Cruse C. W., Curland unter den Herzögen, Mitau 1833, I Bd, 217–237 i dod. X 346–350; Feldman J., Polska w dobie w. wojny półn., Kr. 1925, 82, 124; rkp. Czart. 491, 497; rkp. Akad. Um. 333.

Adam Przyboś

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Chmura tagów

 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Stanisław Szembek

1650 - 1721-08-03
prymas Polski
 

Krzysztof Antoni Szembek

1667-03-25 - 1748-07-06
prymas Polski
 

Adam Ignacy Komorowski

1699-05-24 - 1759-03-02
prymas Polski
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

August III

1696-10-17 - 1763-10-05
król Polski
 

Paweł Benoe h. Taczała

brak danych - 1755-04-18
instygator koronny
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.