INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Henryk Teodor Dulęba     

Henryk Teodor Dulęba  

 
 
1848-07-10 - 1913-12-14
Biogram został opublikowany w latach 1939-1946 w V tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Dulęba Henryk Teodor Wiktor (1848–1913), działacz socjalistyczny, syn Juliana, nadleśniczego w lasach rządowych w Kleczanowie pod Sandomierzem. Po śmierci ojca, zamordowanego przez bandytów, dziećmi zaopiekował się wuj. Ten umieścił Henryka w gimnazjum lubelskim. Stamtąd za udział w »kociej muzyce« urządzonej przeciw wykładowi religii w języku rosyjskim D. został w czwartej klasie wydalony. Ulegając wpływom rosyjskiego narodniczestwa, wstąpił do fabryki mydła na Grochowie, potem przeszedł w charakterze ogrzewacza na kolej nadwiślańską. Tutaj zetknął się z Waryńskim, do którego odrazu przylgnął całym swoim jestestwem. Aresztowany w r. 1879, wyszedł z Cytadeli w r. 1881 po odsiedzeniu rocznej kary. A kiedy w r. 1882 Waryński przystąpił do założenia Proletariatu, D. spełniał przy nim rolę łącznikowego i straży przybocznej. Ilekroć D., na ulicy, rozglądał się uważnie, z nieodłącznym swoim prostym kijem, zaokrąglonym u góry, w ręce (stąd pseudonimy Kijkowy, Kijek, a także z powodu wzrostu Mały lub wprost Henryk), można było być pewnym, że bada, czy Waryński, w ogóle mocno nieostrożny, może wejść bezpiecznie do jakiegoś domu lub, czy przy wyjściu nie będzie miał do czynienia ze szpiclami. Uczciwy, cały oddany sprawie, którą ukochał i wszystko dla niej poświęcał, powściągliwy i ostrożny, tymi zaletami wyróżniał się D. w zastępie członków Proletariatu, powszechnie lubiany i poważany. Po odbyciu pierwszego aresztu jego mieszkanie, a właściwie sklep mydlarsko-perfumeryjny na ul. Kapitulnej, a później za czasów Proletariatu skład węgla na Sewerynowie, były miejscami spotykania się i porozumiewania członków i sympatyków partii. Aresztowany na początku r. 1884, stanął przed sądem wojennym w listopadzie 1885, skazany na 13 lat ciężkich robót. Cztery lata przebył na Karze, po zniesieniu zaś Kary w Akatui, gdzie pracował w kopalni srebra, a w r. 1893 po odbyciu paru lat jeszcze w wolnej komendzie (znów na Karze), został osiedlony w kraju Jakutów. W r. 1905 podczas ekspedycji karnej na Syberii, przebywając już nad Bajkałem, z trudnością uniknął śmierci. W r. 1908 po powrocie do do kraju osiadł u brata Kazimierza pod Nałęczowem, gdzie umarł w końcu 1913 r. Ostatni hołd złożył mu przypadkowo Rosjanin, pułkownik Sokolski, były porucznik, skazany w procesie Proletariatu na osiedlenie, który w czasie I wojny światowej znalazł się w domu Kazimierza D-y. Zebrał swoich żołnierzy, nakazał im szacunek dla K. Dulęby, nawet podobno polecił dać salwę uroczystą nad mogiłą Henryka, ucałował grób jego i zabrał na pamiątkę grudkę ziemi z jego grobu.

 

»Kronika ruchu rewolucyjnego w Polsce« W., rok II, nr 1 (5), s. 43–5 (wspomnienia H. Dulębiny) oraz s. 73–4; »Przedświt«, Genewa 1885, nr 12; »Robotnik«, W. 1914, nr 237 i 260.

Ludwik Krzywicki

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Ferdynand Zarzycki

1888-12-22 - 1958-10-10
senator II RP
 

Aleksander Wacław Ładoś

1891-12-27 - 1963-12-23
dyplomata
 

Józef Bohdan Zaleski

1802-02-14 - 1886-03-31
poeta
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Stefan Kazimierz Pieńkowski

1885-08-27 - 1940-04-11
psychiatra
 

Władysław Hieronim Sanguszko

1803-09-30 - 1870-04-15
polityk
 

Józef Sebastian Pelczar

1842-01-17 - 1924-03-28
święty
 

Wincenty Korotyński

1831-08-15 - 1891-02-07
poeta
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.