INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Ignacy Karp h. własnego     

Ignacy Karp h. własnego  

 
 
1780 - 1809
Biogram został opublikowany w latach 1966-1967 w XII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Karp Ignacy h. własnego (1780–1809), filantrop, fundator szkoły agronomicznej w Johaniszkielach. Jedyny syn Benedykta i Karoliny Puzynianki. W czasie powstania 1794 r. zaciągnął się jako towarzysz do drugiej brygady lit. kawalerii narodowej. Na cele powstańcze ofiarował (zapewne ojciec w jego imieniu) 2 000 dukatów. Studiował na Uniw. Wil. (figuruje na liście studentów z 1796), a również «zwiedził wszystkie stolice południowej Europy i stamtąd przyniósł obszerną znajomość sztuk pięknych, kunsztów, rękodzieł, ekonomiki rolniczej» (nekrolog). Był «olbrzymio bogaty» (Boniecki). Wielkie dobra odziedziczone po ojcu (zm. 1805) powiększył nabywając od Dominika Radziwiłła Nowemiasto Karaimskie i inne wsie w pow. upickim. Chorowity, leczył się u profesora weneckiego Pesoli, któremu zapłacił 7 000 dukatów. Sławiono filantropijną działalność K-ia w czasie głodu w r. 1808.

W t. r. spisał testament, w którym ufundował w Johaniszkielach szkołę rolniczą i szpital dla chłopów. Na ten cel przeznaczył 400 000 zł zahipotekowanych na swych dobrach, murowany dom, 6 morgów ziemi na doświadczalny ogród i 40 000 zł powierzył Uniw. Wil.; procent z tej sumy przeznaczył na zaopatrzenie szkoły w książki i instrumenty. Wychowankowie szkoły w Johaniszkielach mieli się uczyć «czytać i pisać po polsku, jako i po rusku, arytmetyki, miernictwa i ekonomiki teoretycznej i praktycznej». Darował również chłopom w swych majątkach wszystkie długi w pieniądzach i zbożu oraz uwolnił z poddaństwa «na wieczne czasy… wszystkich ludzi dworowych, jako też i włościan». Akt nadania wolności objął 7 000 dusz męskich. Testament K-ia przewidywał również znaczne legaty dla służby. Bezżenny, zmarł po nieudanej operacji w pierwszych miesiącach 1809 r. Testament został wniesiony do akt szawelskich, upickich i wileńskich. Głównym spadkobiercą został kuzyn K-ia, Eustachy Karp, z linii rekijowskiej. Wola testatora w sprawie szkoły rolniczej została zrealizowana z dużym opóźnieniem. Nadanie przez K-ia wolności chłopom uwiecznił Mickiewicz, wkładając w usta Gerwazego wspomnienie: «Kiedy pan Karp nieboszczyk włościan wyswobodził…» („Pan Tadeusz” Księga XII wiersz 555).

 

Iwaszkiewicz J., Litwa w roku 1812, W. 1912; Meysztowicz A., Karpiowie herbu własnego, Wil. 1906 (podob.); Mościcki, Gen. Jasiński, (podob.); Żytkowicz L., Rządy Repnina na Litwie w latach 1794–7, Wil. 1938; – „Kur. Lit.” 1809 nr 23 z 20 III, dod. (nekrolog).

Emanuel Rostworowski

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Józef Zajączek h. Świnka

1752-11-01 - 1826-07-30
generał
 

Jan Feliks Piwarski

przed 20.11.1794 - 1859-12-17
grafik
 

Jerzy Bułharyn

1798-04-23 - 1885-10-29
major WP
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Karol Prozor h. własnego

1761? - 1841-10-20 lub 11-01
oboźny wielki litewski
 

Adam Idźkowski

1798-12-24 - 1879-05-03
architekt
 

Józef Sapieha

1737 - 1792-01-10
krajczy litewski
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.