INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Jadwiga Jagiellonka     

Jadwiga Jagiellonka  

 
 
1513-03-15 - 1573-02-07
Biogram został opublikowany w latach 1962-1964 w X tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Jadwiga Jagiellonka (1513–1573), żona elektora brandenburskiego, córka Zygmunta I i Barbary Zapolya. Ur. w Poznaniu 15 III. Układane już we wczesnym dzieciństwie J-i plany jej małżeństwa były związane z najważniejszymi kwestiami polityki zagranicznej, przede wszystkim ze stanowiskiem Polski w konflikcie między Habsburgami a Francją. W okresie elekcji cesarskiej (1519) Zygmunt w zamian za poparcie Karola V żądał m. in., aby brat cesarza, Ferdynand, poślubił J-ę. Gdy małżeństwo to nie doszło do skutku, cesarz proponował jako męża margrabiego Mantui Federiga Gonzagę, ks. Mediolanu Francesca Sforzę, a później jednego z książąt saskich. Z drugiej strony układany w r. 1524 projekt przymierza polsko-francuskiego przewidywał małżeństwo Henryka, syna Franciszka I, z córką króla polskiego. Klęska Francji w r. 1525 przecięła te układy. Gdy wybuchła wojna o koronę węgierską, osoba J-i, siostrzenicy Jana Zapolyi, zyskała szczególne znaczenie. Zapolya mianował ją generalną spadkobierczynią na wypadek swojej bezpotomnej śmierci, używał jej pośrednictwa korespondując z dworem francuskim, układał projekty jej małżeństwa z Franciszkiem I, a całkiem już konkretnie pośredniczył w rokowaniach matrymonialnych z ks. Ludwikiem bawarskim. Cesarz próbował paraliżować te plany, wysuwając jako kandydata do małżeństwa Fryderyka, palatyna reńskiego, który jednak okazywał wygórowane wymagania co do posagu, ponadto niechętna była mu macocha J-i, królowa Bona, przeciwniczka Habsburgów. Ostatecznie kanclerz Jan Chojeński, w porozumieniu z ks. pruskim Albrechtem, uzyskał zgodę Zygmunta I na małżeństwo J-i z margrabią brandenburskim Joachimem, co było rozwiązaniem w pewnym sensie kompromisowym, choć również niemiłym królowej.

Ślub J-i z Joachimem odbył się w Krakowie 1 IX 1535 r. Odtąd przebywała J. przeważnie w rezydencji elektorów, w Köln pod Berlinem;, w r. 1541 towarzyszyła mężowi na sejm Rzeszy do Ratyzbony. Jeszcze w cztery lata po ślubie nie znała jęz. niemieckiego. W r. 1539 Joachim zdecydował się ostatecznie na wprowadzenie do swego kraju kościoła luterańskiego. Zaniepokojony tym Zygmunt przestrzegał córkę listownie przed zmianą wiary, a w r. 1540 wysłał do Berlina biskupa kujawskiego, Łukasza Górkę, przed którym margrabia złożył przyrzeczenie, że nie zmusi żony do postąpienia wbrew sumieniu. Zdaje się, że J. istotnie oparła się naleganiom Joachima.

Dn. 7 I 1551 r. wskutek nieszczęśliwego wypadku w zameczku myśliwskim Grimnitz J. złamała nogę i uszkodziła kręgosłup, przez co do końca życia pozostała kaleką; to spowodowało odsunięcie się od niej męża. Po śmierci Joachima w r. 1571 przeniosła się do swoich dóbr oprawnych Neu-Ruppin, gdzie zmarła 7 II 1573 r. Z dzieci J-i czworo doczekało wieku dojrzałego: Elżbieta Magdalena, Zygmunt, Jadwiga i Zofia; dwoje zmarło w niemowlęctwie.

 

Muz. Narod. w Kr.: Miniatura; Muz. Czart.: Portret; – Kirchner E., Die Churfürstinnen und Königinnen auf dem Throne der Hohenzollern, Berlin 1866 I 297–347 (reprod. portretu z Berlina); Pociecha W., Królowa Bona, P. 1949–1958 II, IV; Przezdziecki, Jagiellonki pol., I 14, 15, 75–82, 86–92, 283–8, III 15, 16, 22–5, 128–30, 175–83, 194, 201–4, 209, 210, 281, 282, 347, 348, 350–7, IV s. VI (reprod. portretów z Muz. Czart. i z Berlina); Schwartz W., Kurfürstin Hedwig in Neu-Ruppin, Märkische Forschungen, Berlin 1867 XI; Wojciechowski Z., Zygmunt Stary, W. 1946; – Acta Tom., II, VIII –XV.

Jolanta Dworzaczkowa

 

 
 

Powiązane audio

   
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Wacław z Szamotuł

około 1526 - około 1560
kompozytor
 

Maciej Drzewicki

1467-02-22 - 1535-08-22
prymas Polski
 

Jan Latalski

1463 - 1549-08-29
prymas Polski
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Georg Joachim Rheticus

1514-02-16 - 1574-12-04
matematyk
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.