INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Jakub Azulewicz  

 
 
ok. poł. XVIII w. - 1794-08-11
Biogram został opublikowany w 1935 r. w I tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Azulewicz Jakób († 1794). Tatar litewski, muzułmanin, syn rotmistrza Aleksandra Mustafy A-a, właściciela 33 włók ziemi w Studziance w pow. bialskim, i Felicjanny z Tuhan-Baranowskich. W r. 1781 był już pułkownikiem, dowódcą pułku II tatarskiego ułanów St. Augusta. W kampanji polsko-rosyjskiej 1792 r. poważniejszej roli nie odegrał. Działania jego pułku, przeniesionego na etat wojska koronnego, ograniczone zostały do marszów na Mazowszu i Podlasiu, patrolowania i zatapiania promów na Bugu, sam A. zaś interwenjował u króla w sprawie gwałtów, których dopuszczały się wojska rosyjskie na pozostałych na Litwie żonach jego podkomendnych Tatarów. W r. 1793 pułk A-a, wcielony do wojska litewskiego, otrzymał nazwę pułku VI Przedniej Straży. W kwietniu r. 1794 A. należał do tych dowódców polskich na Litwie, którzy pierwsi przyłączyli się do insurekcji. Na wieść, że Chlewiński wszczął 16 IV powstanie w Szawlach, A. przyprowadził swój pułk do Sokółki w pow. grodzieńskim dla osłonienia stojącego tam pułku 2 pieszego, a następnie obywateli tego powiatu, którzy w Sokółce zgłosili akces do powstania. W drugiej połowie czerwca A. ze swym pułkiem znajdował się w Brześciu i stąd rozsyłał patrole w okolicę. Patrol pod komendą porucznika Azulewicza zagarnął 24 VI do niewoli rosyjską eskortę pontonów, płynących Bugiem. W tym czasie pułk A-a połączył się z korpusem gen. Frankowskiego i razem z nim wszedł 2 VIII do Wilna. Podczas oblężenia Wilna przez Rosjan pułk ten zajmował stanowisko obok oddziału Frankowskiego na trakcie raduńskim, na który 11 VIII skierowane zostało główne natarcie przeciwnika. Tegoż dnia w szarży kawaleryjskiej A., walcząc mężnie, poległ. Żonaty l-o v. z Marjanną z Józefowiczów, 2-o v. z Elżbietą z Kryczyńskich, pozostawił 3 synów. Tegoż nazwiska, Tatar litewski, Maciej, muzułmanin, był rotmistrzem wojska litewskiego w r. 1792. W l. 1811–12 już jako były rotmistrz, chciał uformować pułk tatarski, myśl tę zrealizowali jednak inni Tatarzy. Z Felicjanny Kryczyńskiej zostawił dzieci: Alberta, Marjannę, Zofję i Ewę.

 

Dziadulewicz, Herbarz rodzin tatarskich, 38-39; Akty Wil. Kom., V 402–403; Korzon, Wewn. dzieje Polski za St. Aug., Kr. 1885–6, IV, 299–300, V 142, 143, 147; Dembiński, St. August i ks. Józef Poniatowski w świetle korespondencji, Lw. 1904, s. 90–91, 106–107; Smoleński, Konfederacja targowicka, Kr. 1903, s. 123; Wolański (Soplica), Wojna polsko-ros. 1792 r., P. 1922, II, 230, 297, 298, 342, 375; Gembarzewski, Rodowody pułków; »Gazeta Wolna Warsz.«, 1794, nr 1, 9, 32, 37; »Korespondent Narod. i Zagran.«, 1794, nr 53, 54; Askenazy i Dzwonkowski, Akty powst. Kościuszki, Kr. 1918, t. II, cz. II, s. 334–335, 354; Mościcki, Dzieje porozb. Litwy i Rusi, Wilno 1910, I, 184.   

Stanisław Kryczyński

 
 

Powiązane artykuły

 

Powstanie Kościuszkowskie

Insurekcja kościuszkowska rozpoczęta 24 marca 1794 roku, zakończona 16 listopada 1794 roku, to powstanie narodowe początkowo przeciwko Rosji, później także skierowane przeciwko Prusom. Jedno z najbardziej......

Bitwa Pod Racławicami, 4 kwietnia 1794 r.

24 marca 1794 roku na rynku krakowskim ogłoszony został „Akt powstania obywatelów mieszkańców województwa krakowskiego”, dający początek powstaniu kościuszkowskiemu, jednemu z przełomowych......
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

  więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Aleksander Kazimierz Szembek

2 poł. XVII w. - przed 6 X 1756
wojewoda sieradzki
 

Józef Klemens Czartoryski

1740-11-21 - 1810-02-15
dyplomata
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.