INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Jan Beck  

 
 
brak danych - 1759
 
Biogram został opublikowany w 1935 r. w I tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Beck Jan († 1759), sekretarz cudzoziemskiej ekspedycji hetmana J. Kl. Branickiego, według Matuszewicza »natione Szwajcar… człek bystrego rozumu i wielkich obrotów i w kredycie pańskim wysoko położony«, odgrywał rolę tajnej sprężyny w obozie t. zw. »patrjotów« u schyłku panowania Augusta III. Pełniąc zlecenia ambasadora francuskiego Brogliego, a potem ministra Duranda, słuchając pozatem sugestyj Ant. Potockiego, woj. bełskiego, i Katarzyny Mniszchowej, a walcząc z polskim sekretarzem Starzeńskim, B. inspirował śmielsze kroki swego szefa, gdy ów projektował konfederację przeciw Rosji i słał do Turcji ajenta-ostrzegacza Malczewskiego (1755). Wszystkie te plany zawisły w powietrzu, kiedy Francja związała się z Austrją i Rosją przeciw Fryderykowi W. (1756). B. pozostał wierny poprzedniej tendencji; werbując stronników dla Francji, coraz chętniej słuchał podszeptów pruskiego rezydenta Benoîta i udzielał ich Branickiemu. Pod koniec r. 1756 układał plan porwania Brühla lub St. Poniatowskiego, który jechał jako poseł króla do Petersburga; planował konfederację, która miała wstrzymać pochód Rosjan przez Polskę do Brandenburgji; komponował dalsze memorjały dla Porty za wiedzą hetmana, który zresztą umiał się go wyprzeć w niebezpiecznej chwili. Przeszedłszy z pensji francuskiej na pruską, otrzymał tytuł pruskiego »Kriegsrata«, i rzeczywiście doradzał Fryderykowi II, jak ma używać Polaków do swoich celów wojennych. W lipcu 1758 Branicki zląkł się skutków tej roboty, ostentacyjnie kazał zrewidować papiery B-a i wysłał go z życzliwym listem polecającym do Gdańska, gdzie nim się zaopiekował rezydent pruski Reimer. »Płakał Bek i ryczał« z żalu, poczem w Gdańsku jął pić z frasunku, rozchorował się i umarł wiosną 1759 r., zostawiając uciułany majątek w rękach gdańszczan.

 

Matuszewicz M., Pamiętniki, W. 1876 II–III; Konopczyński Wł., Polska w dobie wojny siedmioletniej, W. 1909–11; najwięcej listów B. w paryskiem arch. Spr. Zagr. oraz w rkp. Ossol. 2688.

Władysław Konopczyński

 

 
 

Powiązane artykuły

 

Księstwo Warszawskie

Po pokonaniu – w grudniu 1805 roku – armii austriacko-rosyjskiej pod Austerlitz (Sławkowo na Morawach) cesarz Napoleon I zawarł pośpiesznie pokój z Austrią, rezygnując z kontynuowania......
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.