INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Jan Rakowski h. Trzywdar      Jan Rakowski wśród świadków Unii Brzeskiej w rękopisie Biblioteki Ordynacji Zamojskiej.
Biogram został opublikowany w 1987 r. w XXX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Rakowski Jan h. Trzywdar (zm. ok. 1580), podstarości wiski, trukczaszy królewski, poseł na sejmy. Pochodził z rodziny, która nazwisko wzięła od wsi Rakowo w ziemi wiskiej. Był synem Stanisława z Rakowa, dziedzica wsi Rakowo-Boginie i Rakowo-Czachy w pobliżu Drozdowa, w r. 1547 sędziego wiskiego.

R. w młodości służył w obronie potocznej na Rusi. W r. 1552 zaciągnął się do chorągwi Stanisława Liskowskiego; na popisie 27 VI we Lwowie wystąpił z pocztem husarskim 6-konnym uzbrojonym w napierśniki, przyłbice, tarcze i kopie. Wziął zapewne udział w osłanianiu odbudowy zburzonego przez Tatarów Bracławia. Przypuszczalnie uczestniczył również w wyprawie mołdawskiej hetmana polnego Mikołaja Sieniawskiego we wrześniu t. r. mającej na celu wprowadzenie Aleksandra Lapuşneau na tron hospodarski. W listopadzie w związku z ograniczeniem etatu liczebnego obrony potocznej chorągiew Liskowskiego została rozwiązana. W r. 1562 R. został przyjęty w Łomży na dwór Zygmunta Augusta. W r. 1563 R. został podstarościm wiskim (po Erazmie Zdziarskim). W r. 1564 posłował z woj. mazowieckiego na sejm parczewski, w r. 1566 na sejm lubelski. Dn. 9 IV 1567 w Piotrkowie został popisany na dworze królewskim z pocztem 6-konnym. Wkrótce awansował na trukczaszego (podczaszego) królewskiego. Był posłem z Mazowsza na sejm lubelski 1569 r.; podpisał akt unii z Litwą i przywiesił doń swoją pieczęć. Nie jest pewne, czy to on posłował na sejm w r. 1578.

W r. 1559 R. otrzymał zezwolenie na wykup sołectwa we wsi Stara Łomża. Udając się w r. 1562 na dwór królewski zaciągnął 3 tys. złp. pożyczki od swego teścia Piotra Oborskiego pod zastaw całego swego majątku (był zapewne dziedzicem wsi Rakowo-Boginie). Jako dworzanin królewski otrzymał w r. 1567 pensję w wysokości 100 złp. rocznie z dochodów star. wiskiego; w r. 1570 nie chciał dopuścić do lustracji tego starostwa, argumentując, że król ma na nim sumy pewne własne, nie podlegające rewizji. Zmarł przed r. 1580.

Żonaty był z Dorotą Oborską, córką Piotra Oborskiego, wielkiego zarządcy trockiego. Pozostawił synów, Macieja i Jana, star. wiskiego (zob.), oraz córkę Elżbietę, zamężną za Leonardem (?) Olszowskim, towarzyszem jazdy potocznej z l. 1538–48.

 

Niesiecki; Uruski; Święcki T., Historyczne, pamiątki…, W. 1859 II 20 (błędnie jako star. wiski); – Kaniewska I., Małopolska reprezentacja sejmowa za czasów Zygmunta Augusta 1548–1572, Kr. 1974 tabl. 8; – Akta Unii; Diariusz sejmu lubelskiego 1566 r., Kr. 1980; Lustracje dóbr woj. płockiego 1565–1789, W. 1965 s. 36; Mater. do hist. stosunków kult. w XVI w.; Matricularum summ., V nr 2548, 3552, 4352, 9115, 9117, 9119; Mazowieckie zapiski herbowe z XV i XVI w., Wyd. A. Wolff, Kr. 1937 (ojciec Stanisław); Vol. leg., II 768; Źródła Dziej., IX 253; – AGAD: Kapiciana nr 66/33 s. 136–140, Arch. Skarbu Kor. II Rachunki sejmowe nr 23 k. 79, Arch. Skarbu Wojsk. 85 nr 58 k. 80, nr 59 k. 69.

Marek Plewczyński

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.