INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Jan Józef Grottger  

 
 
1799 - 1853
Biogram został opublikowany w latach 1960-1961 w IX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Grottger Jan Józef (1799–1853), rolnik, amator malarz i rysownik, ojciec Artura. Ur. w Tarnowie jako syn Hilarego, inżyniera rządowego, i Katarzyny Waliczkówny. Kształcił się we Lwowie, następnie w Akademii Wiedeńskiej. Brał udział w powstaniu listopadowym, jako porucznik 5. p. ułanów uczestniczył w bitwach pod Olszynką Grochowską i pod Ostrołęką. Po upadku powstania osiadł na wsi, dzierżawiąc od swego dziadka, Hilarego Siemianowskiego, Ottyniowice i Horodyszcze Królewskie. W r. 1836 ożenił się z Krystyną Blahào de Chodietow, córką Jana Nepomucena Blahào, pochodzącego z politycznego obszaru dawnych Węgier, byłego oficera huzarów, następnie wyższego urzędnika sądu szlacheckiego we Lwowie, oraz krakowianki, Kunegundy Laszkiewiczówny. Owocem małżeństwa G-a było czworo dzieci: trzech synów – Artur, Jarosław, Aleksander – oraz córka Maria. Grottgerowie osiedli w Ottyniowicach, gdzie przebywali do r. 1847. W r. 1848 przenieśli się do Hrehorowa pod Bukaczowcami, później po krótkim pobycie w Hrusiatyczach pod Chodorowem do pobliskiego Zagórzecka. W końcu, podupadłszy majątkowo, osiedli w miasteczku Bukaczowce. Pogryziony przez konia chorego na wściekliznę zmarł G. w r. 1853.

G. był pierwszym nauczycielem, rysunków swego syna Artura. Jego własna twórczość malarska ma charakter dyletancki. Składają się na nią obrazy olejne i rysunki, niekiedy lawowane akwarelą. Poziom artystyczny, zwłaszcza pierwszych prac, pozostawia wiele do życzenia. Najwcześniejsze prace przynależą pod względem tematycznym i formalnym do kręgu klasycyzmu. Zą przykład posłużyć może Koriolan – obraz olejny z r. 1817 – wystawiony w wiedeńskiej Kongress-Ausstellung, ujawniający wpływ Davida i klasycystów wiedeńskich (Füger), a odznaczający się twardym, sumarycznym rysunkiem i nagromadzeniem empirowych realiów. Ten sam klasycystyczny nurt w twórczości G-a reprezentuje Scena grecka – rysunek ze zbiorów Pawlikowskich we Lwowie (1825) – oraz rysunkowy portret L. Siemianowskiej w stroju antykizującym (1817) – dawniej w zbiorach Tarnowskich w Śniatynce. Po powrocie G-a do kraju zaszły w jego pracach zmiany tematyczne i formalne. Pojawiły się kompozycje związane treściowo z historią Polski i jej walk niepodległościowych, jak np. Konfederaci, obraz o nieudolnej kompozycji i dość fantastycznych realiach, nie pozbawiony jednak znaczenia jako ilustracja tych zainteresowań G-a, które nie pozostały bez wpływu na twórczość jego syna. Trzeci rodzaj tematyki uprawianej przez G-a to portret. Na tym polu doszedł do najlepszych rezultatów. Wykonywał portrety olejne, np. portret konny Floriana Łaszowskiego, zrywający z estetyką klasycyzmu, a reprezentujący rodzaj silnie zakorzeniony w rodzimej tradycji i dający w tym samym czasie świetne rezultaty artystyczne w twórczości Piotra Michałowskiego. Charakterystyczne dla G-a wydają się liczne portrety rysunkowe, ujawniające przy pewnej oschłości i sztywności linii znaczną dozę realistycznej obserwacji modela (np. portrety H. Siemianowskiego i arcbpa ormiańskiego we Lwowie, Stefanowicza). Twórczość malarska G-a została po raz pierwszy ujawniona na wystawie lwowskiej w r. 1894. Kilka jego prac posiadała Galeria Narodowa we Lwowie.

 

Enc. Org.; Bołoz-Antoniewicz J., Katalog wystawy sztuki polskiej od r. 1764–1886, Lw. 1894 s. 168–70; – tenże, Grottger, Lw. (1910) s. 27–32; Mycielski J., Sto lat dziejów malarstwa w Polsce 1760–1860, Kr. 1897 s. 314–6; Potocki A., Grottger, Lw. 1907 s. 15–6; „Wiad. Konserwatorskie” (Lw.) 1924; – Arthur i Wanda, Dzieje miłości Arthura G-a i Wandy Monné. Listy – pamiętniki, Oprac. M. Wolska i M. Pawlikowski, Medyka–Lw. 1928 I 18, 147, 473–4, 475.

Barbara Miodońska

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Kornel Ujejski

1823-09-12 - 1897-09-19
poeta
 

Julian Bartoszewicz

1821-01-17 - 1870-11-05
historyk
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Konrad Machczyński

1826-02-19 - 1911-06-25
prawnik
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.