INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Jan Kacper Heurich, senior      jan Kacper Heurich - płaskorzeźba w brązie na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie.

Jan Kacper Heurich, senior  

 
 
1834-06-21 - 1887-03-24
Biogram został opublikowany w latach 1960-1961 w IX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

 Heurich Jan Kacper, senior (1834–1887), budowniczy. Ur. w Warszawie 21 VI, był synem Fryderyka, artysty stolarza, i Anny Teresy ze Schwartzów. Od dzieciństwa okazywał wybitne zdolności do rysunków. Już w latach szkolnych był uczniem znanego malarza, J. F. Piwarskiego, i pod jego kierunkiem wykształcił się na świetnego rysownika i akwarelistę. W r. 1852 ukończył w Warszawie gimnazjum realne i wstąpił do warszawskiej Szkoły Sztuk Pięknych na oddział architektury, gdzie studiował pod kierunkiem Henryka Marconiego. Uczelnię tę ukończył w r. 1856 ze stopniem budowniczego klasy I., następnie odbył kilkuletnią praktykę u Marconiego, który wywarł duży wpływ na ucznia, rozwijając w nim zamiłowanie do renesansu włoskiego XV i XVI w. W l. 1857–60 H. budował renesansowy kościół w Wilanowie, wg wskazówek Marconiego. Stopień budowniczego klasy II. otrzymał w r. 1862, a klasy III. w r. 1866. W r. 1865 zwiedził Włochy, Francję i Niemcy, studiując zabytki architektury. Już pierwsze prace konkursowe H-a spotkały się z uznaniem. W r. 1864 otrzymał, wraz z 3 kolegami, pierwszą nagrodę za projekt przebudowy ratusza warszawskiego, w r. 1866 nagrodzono jego projekt instytutu politechnicznego w Łodzi, w r. 1869 projekt teatru ludowego na konkursie ogłoszonym przez Tow. Zachęty Sztuk Pięknych itd. Nagrody zdobywane na konkursach wyrobiły H-owi rozległą praktykę prywatną. Wg jego projektów wzniesiono wiele domów czynszowych, pałaców i will w Warszawie i na prowincji. Trudne warunki polityczne i ekonomiczne kraju nie pozwoliły jednak na realizację wszystkich jego projektów zatwierdzonych do wykonania. Po drugiej wojnie światowej tylko nieliczne dzieła H-a ocalały w Warszawie. Należy do nich b. charakterystyczny dla jego twórczości pałacyk w Alejach Ujazdowskich nr 31, rozebrany w r. 1960. Odbudowane po zniszczeniach wojennych kamienice przy ul. Wilczej 2/4 i Mokotowskiej 56 zachowały zaledwie ślady dawnych renesansowych elewacji H-a. Do prac architektonicznych, które uległy całkowitemu zniszczeniu w l. 1939–44, należą: dom przy zbiegu ul. Świętokrzyskiej i Szkolnej, domy na obu narożnikach ul. Królewskiej i Zielnej, szereg budynków przy ul. Zielnej, Marszałkowskiej, Kredytowej, Fredry itd. Poza Warszawą H. budował liczne dwory i pałacyki wiejskie, z których wyróżnić należy dwór w Więcławicach, wille w Grodzisku Mazowieckim oraz kościół w Chełmie Lubelskim w stylu gotyckim. Styl ten stosował H. tylko wyjątkowo w architekturze kościelnej, pozostał bowiem wierny renesansowi włoskiemu, którego formami posługiwał się znakomicie. Projekty jego odznaczały się harmonią proporcji, powagą i szlachetnością linii oraz świetnym wykończeniem. H. należał do grona najwybitniejszych architektów warszawskich drugiej połowy XIX stulecia.

H. położył również duże zasługi na polu piśmiennictwa technicznego. Rozpoczął od artykułów w „Korespondencie Rolniczym” wydawanym przy „Gazecie Warszawskiej”. Następnie znalazł się w gronie współpracowników „Dziennika Politechnicznego” wychodzącego w l. 1860–62. Zamieścił tam m. in. artykuł O budowie szkółek wiejskich (1862). Po przerwie wywołanej powstaniem styczniowym zaczął pisywać do „Gazety Przemysłowo-Rzemieślniczej”, która ukazywała się od r. 1872 pod redakcją znanego działacza społecznego, Aleksandra Makowieckiego. H. informował na jej łamach o osiągnięciach techniki za granicą oraz występował z projektami reform na gruncie polskim, a w r. 1873 ogłosił jeden ze swych odczytów: Jak robotnicy u nas mieszkają, a jak mieszkać mogą i powinni. Podkreślając nędzę mieszkaniową robotników warszawskich, projektował zorganizowanie spółdzielczych stowarzyszeń budowlanych, które zajęłyby się budową tanich, wzorowych mieszkań robotniczych dwu-, trzy- i czteroizbowych. Myśl ta, którą gorliwie propagował, nie opuszczała go do końca życia. Tuż przed samą śmiercią, w r. 1887, zamierzał własnym kosztem wznieść wzorowy domek robotniczy na Wystawie Higienicznej w Warszawie. Od r. 1878 był współpracownikiem „Przeglądu Technicznego”, a w r. 1882 wszedł do jego redakcji, stale zasilając pismo artykułami i recenzjami. Pisywał również do czasopisma „Inżynieria i Budownictwo”, do „Encyklopedji Rolniczej”, kalendarzy warszawskich itd. Poza tym opracował 2 obszerne podręczniki dla stolarzy i cieśli, pierwsze tego typu w piśmiennictwie polskim (Przewodnik dla stolarzy, 1862, Przewodnik dla cieśli, 1871). Ukazały się one w „Bibliotece Rzemieślnika Polskiego” wydawanej w Warszawie przez J. T. Lubomirskiego. Podręczniki napisane w sposób przystępny, zaopatrzone w bogatą bibliografię w językach obcych, spotkały się z dużym uznaniem i doczekały się kilku wydań. Autor, wychowany w kulcie artystycznego rzemiosła, kładł w nich nacisk na estetyczne przygotowanie rzemieślników. Już w podręcznikach uderza troska o poprawną terminologię fachową. H. pracował stale nad uporządkowaniem słownictwa technicznego i zgromadził poważne materiały z zakresu polskiej terminologii budownictwa. Część zebranych materiałów ogłosił po śmierci „Przegląd Techniczny” (1903). Wiele proponowanych przez H-a terminów weszło do polskiego słownictwa technicznego.

H. brał udział w różnych akcjach społecznych, wygłaszał odczyty z zakresu budownictwa oraz historii architektury w Resursie Obywatelskiej, zasiadał w sądach konkursowych, był członkiem komitetu kanalizacyjnego i wielu komisji technicznych. Należał do wybitnych reprezentantów ruchu naukowo-technicznego, który rozwijał się bujnie w epoce pozytywizmu. Skromny, zamknięty w sobie, małomówny, chętnie służył swą wiedzą i doświadczeniem. Zmarł w Warszawie 24 III 1887 r. Żonaty był z Bronisławą Lilpop. Synem jego był znany architekt warszawski, Jan.

 

Płaskorzeźba głowy w brązie na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie; – Kucharzewski F., Bibliografia polska techniczno-przemysłowa, W. 1894; tenże, Piśmiennictwo techniczne pol., W. 1911 I–II; Wawrykiewicz E., Bibliografia trzydziestu siedmiu tomów „Przeglądu Technicznego” za lat 25 (1875–1899), W. 1903; W. Enc. Ilustr. (fot.); Thieme–Becker, Lexikon d. Künstler; Łoza, Architekci, s. 116, 361, 394, 400–1, 410–3, 415–7 (wykaz prac architektonicznych i prac drukowanych H-a); tenże, Rodziny polskie pochodzenia cudzoziemskiego, W. 1934 II; – Kucharzewski F., Czasopiśmiennictwo techniczne polskie przed r. 1875, W. 1904; Łoza S., Szkice warszawskie, W. 1958; – J. H., „Biesiada Liter.” 1887 nr 14 s. 218; J. H., „Kur. Warsz.” 1887 nr 84; J. H., Sprawozdanie Komitetu Tow. Zachęty Sztuk Pięknych… za 1887, s. 63; Kiślański Z., J. H., „Przegl. Techn.” T. 24: 1887 s. 107–8 (fot.); „Kłosy” 1867 nr 83; – Na podstawie materiałów Józefa Bero opracowała

Red.

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.