INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Jan Kościelecki h. Ogończyk  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1968-1969 w XIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Kościelecki Jan h. Ogończyk (zm. 1553), wojewoda łęczycki. Syn Mikołaja, woj. kaliskiego, i Anny Łaskiej, wojewodzianki sieradzkiej. Tytułował się w r. 1532 rycerzem Grobu Chrystusowego i Św. Katarzyny na Górze Synaj, co pozwalałoby się domyślać jego wędrówki do Ziemi Św. Po śmierci ojca A. Krzycki, bp płocki, wyznaczony niegdyś na opiekuna K-ego i jego młodszego brata Stanisława, zalecał w r. 1535 wojewodziców względom Bony, by mogli zatrzymać w posiadaniu królewszczyzny: Brześć Kujawski, Bobrowniki, Dobrzyń, Lipno i Rypin, na których ich ojciec miał zapisaną wielką sumę 36 000 zł. Ponieważ Stanisław wkrótce potem zmarł (1536), wszystkie te starostwa zachował K., przydając do nich w latach następnych Kowale, Gniewków (1537), Nową Nieszawę (1543), Piołunów i Pilchowo w pow. radziejowskim (1546), Skarszewo i Linne w ziemi dobrzyńskiej, wreszcie w r. 1548 trzyletnią dzierżawę cła wodnego włocławskiego, prolongowaną w r. 1550. Była to wyjątkowo wielka kumulacja starostw w jednej ziemi. K. był w r. 1531 podkomorzym dobrzyńskim. Ożenił się zapewne t. r. z Anną Tęczyńską, córką Zbigniewa, podkomorzego krakowskiego, i Katarzyny z Pleszewa, wdową po Mikołaju, księciu opawskim i raciborskim, która mu wniosła rozległe dobra pleszewskie w pow. kaliskim. Jej brat Jan Tęczyński zrzekł się podkomorstwa krakowskiego, które 4 VI 1532 r. dostało się K-emu. Posiadł też wskutek cesji szwagra dzierżawy pewnych wsi królewskich w pow. przemyskim i wiślickim. Jako podkomorzy krakowski popadł w zatarg z M. Cikowskim, kaszt. sądeckim, któremu usiłował odebrać prawo wyznaczania rajców w Bochni i czuwania nad tamtejszym sądownictwem.

O publicznej działalności K-ego, oddanego głównie administrowaniu swych dóbr dziedzicznych i starostw oraz zajętego mnogimi procesami, niewiele można powiedzieć. W październiku 1534 r. wraz z ks. Janem Tarnowskim, synem hetmana, wysłany przez grupę senatorów, jeździł na Węgry do króla Jana Zapolyi starać się o uwolnienie więzionego tam swego wuja Hieronima Łaskiego, woj. sieradzkiego. Wrócił w listopadzie nic nie osiągnąwszy. Mianowany 20 XII 1542 r. wojewodą inowrocławskim, podpisał na sejmie krakowskim wraz z innymi senatorami ustawę o lustracji wojskowej. Należał do grupy panów, którzy zwerbowani przez Mikołaja Radziwiłła Czarnego i hetmana Jana Tarnowskiego witali we wrześniu 1548 r. w Łukowie królową Barbarę. K. został 6 IV 1552 r. wojewodą łęczyckim. Był gospodarzem nader ruchliwym (w trzymanych starostwach na wielką skalę wykupywał wójtostwa i sołectwa), ale nierzadko ciężkim dla poddanych i sąsiadów. Stąd mnogie procesy i wyroki skazujące. Biskup Andrzej Zebrzydowski, wstawiając się za nim do króla i marszałka Piotra Kmity, pisał, iż to płynie ze złej woli ludzi turbujących infamiami stan senatorski. O wystawności życia K-ego świadczy suma 1 000 talarów wydana na zakup skórek sobolowych, z której kwitował go w r. 1553 Łariwon Korpołowicz, kupiec z Wielkiego Nowogrodu. K. zmarł w r. 1553 między 19 VIII a 18 X, nie pozostawiając potomstwa. Po śmierci pierwszej żony (do końca życia tytułowanej od czasu do czasu «księżną») ożenił się krótko przed 27 VIII 1552 r. z Katarzyną z Górków, córką Andrzeja, kasztelana poznańskiego i starosty generalnego wielkopolskiego. Wyszła ona powtórnie za Rafała Działyńskiego, kasztelana brzesko-kujawskiego.

 

Boniecki; – Jasnowski J., Mikołaj Czarny Radziwiłł, W. 1939 s. 35; – Acta Tom., XVI, XVII; Matricularum summ., IV, V 1237, 4604, 4642, 5288, 5758, 5911, 5916, 6087, 6093, 6211, 6227, 6261, 6351, 6353, 6355, 6359, 6360, 6369, 6374; Script. Rer. Pol., I 57; Vol. leg., I 287; – Arch. Państw. w P.: Poznań Grodz. 16 k. 422v.

Włodzimierz Dworzaczek

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Zygmunt II August

1520-08-01 - 1572-07-07
król Polski
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Iwan Sapieha

brak danych - 1517
kanclerz
 

Katarzyna Jagiellonka

1526-11-01 - 1583-09-16
królowa Szwecji
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.