INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Jan Oleśnicki (z Oleśnicy Oleśnicki) h. Dębno  

 
 
brak danych - 1675
Biogram został opublikowany w 1978 r. w XXIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Oleśnicki Jan z Oleśnicy h. Dębno (zm. 1675), podkomorzy sandomierski, poseł sejmowy. Był synem Mikołaja, woj. lubelskiego (zob.), i Krystyny (Katarzyny) Palęckiej. Studiował (wpisany 5 XI 1622) na uniwersytecie w Ingolsztacie. Był posłem z woj. sandomierskiego na sejm nadzwycz. 1632 r., na sejm koronacyjny Władysława IV w r. 1633 (wyznaczony na deputata na Trybunał Radomski) oraz na sejm nadzwycz. w r. 1637. T. r. (19 V) został mianowany podkomorzym sandomierskim. Marszałkował 11 IX 1645 na sejmiku w Opatowie. Na przygotowywaną wojnę turecką wystawił w r. 1646 chorągiew husarską, liczącą 100 koni. Uczestniczył, jako poseł sandomierski, w konwokacji 1648 r. i wszedł do rady przy prymasie Macieju Łubieńskim. Coraz bardziej popularny w swoim województwie, był marszałkiem sejmiku w Opatowie 25 II 1649 i następnie – 10 III 1651. W r. 1653 wziął udział w kampanii żwanieckiej jako pułkownik wszystkich powiatów, a rotmistrz pow. radomskiego pospolitego ruszenia szlachty z woj. sandomierskiego; funkcje te powierzono mu na generalnym popisie pod Koprzywnicą 5 VI 1653; dn. 7 X t. r. stał jeszcze pod Kamieńcem. Po zawarciu układu pod Żwańcem z Tatarami oddał swego syna Stanisława jako zakładnika. Z końcem 1654 r. wystawił O. własną chorągiew kozacką (150 koni), którą przejął po nim w kwietniu 1657 wspomniany syn Stanisław. Na sejmiku w Opatowie 28 II 1659 wybrano O-ego na marszałka. W konflikcie między Janem Kazimierzem a Jerzym Lubomirskim stanął po stronie Lubomirskiego. Dn. 12 V 1666 wezwał uniwersałem szlachtę sandomierską na okazowanie pod Koprzywnicą na 31 V, naznaczając zarazem stawienie się pospolitego ruszenia w dn. 7 VI pod Sieciechowem. Wybrany na rotmistrza pow. sandomierskiego, dowodził Sandomierzanami w bitwie pod Mątwami (13 VII 1666).

W czasie bezkrólewia po abdykacji Jana Kazimierza 15 V 1669 został wybrany na pułkownika pospolitego ruszenia woj. sandomierskiego, zgromadzonego pod Sieciechowem koło Kozienic, a po elekcji stojącego 21 VI t. r. pod Ujazdem koło Opatowa. Wybierany na marszałka sejmików opatowskich 20 VIII 1669, 5 III i 14 IX 1671, był posłem do króla z woj. sandomierskiego 5 III 1671, posłem na sejm nadzwycz. w r. 1672. Za króla Michała należał do stronnictwa francuskiego i wraz z malkontentami podpisał 1 VII 1672 ich akt konfederacji. Na kampanię chocimską 1673 r. przyprowadził własną chorągiew kozacką, złożoną ze 100 koni. A w r. 1674 wziął udział w elekcji Jana III Sobieskiego; podpisał się jako podkomorzy sandomierski i rotmistrz królewski z woj. sandomierskiego. Zmarł w r. 1675.

Z małżeństwa z Zofią Kurdwanowską miał O. dwóch synów: Jana Zbigniewa (zm. po r. 1670), star. opoczyńskiego, żonatego z Anną Stanisławską, i Stanisława (zm. po r. 1668 jako ostatni po mieczu z rodu Oleśnickich), rotmistrza królewskiego i star. radziejowskiego, żonatego z Joanną Olędzką, córką Tomasza (zob.), oraz córkę Annę Zofię, za Ludwikiem Ciświckim, kaszt. międzyrzeckim.

 

Estreicher, XXXII 438, XIV 243, XXI 370, 371; Dworzaczek; Niesiecki; Uruski; Żychliński, III 339, VIII (tabl. rodowa); – Bąkowa J., Szlachta województwa krakowskiego wobec opozycji Jerzego Lubomirskiego…, Kr. 1974 s. 154; Kubala L., J. Ossoliński, Lw. 1924; Majewski W., Bitwa pod Mątwami, Studia i Mater. do Hist. Wojsk., W. 1961 VII cz. 1 s. 59; Przyboś A., Konfederacja gołąbska, Tarnopol 1936; – Czaplewski P., Polacy na studiach w Ingolsztacie, P. 1914 s. 49, 88; Kochowski W., Annalium Poloniae Climacter I…, Cracoviae 1683 s. 396, 404; tenże, Annalium Poloniae Climacter III…, Cracoviae 1698 s. 224; Michałowski J., Księga pamiętnicza, Kr. 1864; Oświęcim, Diariusz 1643–51; Pisma do wieku Jana Sobieskiego; Temberski, Roczniki; Vol. leg., III 794, IV 161, 175, V 290; Wimmer, Materiały do zagadnienia organizacji armii, Studia i Mater. do Hist. Wojsk., W. 1958–60 IV 512, V 500; – AGAD: Metryka Kor. 182 k. 253–253v.; B. PAN w Kr.: Teka Pawińskiego nr 21 k. 129, 131, 148, 156, 178, 182–183, 236, 331, 334, 336, 339, 373, 374–377, 393, 411; Kom. Nauk Hist. Oddz. PAN w Kr.: Kartoteka posłów sejmowych XVII w.

Adam Przyboś

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.